Здравствените власти во Демократска Република Конго и Уганда се обидуваат да ја спречат појавата на ебола, која досега вклучува 246 сомнителни случаи и 88 смртни случаи.
Како што пишува „Гардијан“, епидемијата започна во провинцијата Итури, на истокот на ДР Конго, но веќе се откриени случаи во други делови на земјата, како и во соседна Уганда.
Во неделата, Светската здравствена организација ја прогласи епидемијата за „вонредна состојба за јавно здравје од меѓународна загриженост“ и повика на силни напори за ограничување на нејзиното ширење.
Што е ебола?
Еболата е многу заразна и често фатална болест. Таа е предизвикана од различни вируси кои главно се поврзуваат со овошните лилјаци, а инфекцијата често доведува до вирусна хеморагична треска.
Откако првпат се појави во 1976 година, забележани се повеќе од 40 епидемии. Ова е 17-та епидемија во ДР Конго.
Епидемиите се предизвикани од „зоонозен пренос“ – пренос од животни на луѓе.
Заразените луѓе потоа ја пренесуваат болеста на други преку телесни течности како повраќање, крв и сперма.
Симптомите вклучуваат треска, замор, болки во мускулите и главоболка, проследени со повраќање, дијареа, осип и внатрешно и надворешно крварење.
Смртноста е 50 проценти.
Постојат четири типа или видови на ебола кои ги погодуваат луѓето: Заир, Судан, Бундибугио и Шумата Таи.
СЗО вели дека најновата епидемија го вклучува вирусот бундибугио.
Претходно беа забележани само две епидемии поврзани со овој вид, во 2007 и 2012 година.
Зошто оваа епидемија на ебола предизвикува толку голема загриженост?
Бидејќи зафатениот вид на ебола е редок, не постои вакцина за него, а конфликтот во ДР Конго ги комплицира напорите да се запре ширењето на болеста.
Д-р Сајмон Вилијамс, експерт за заразни болести на Универзитетот Свонси, рече:
„Оваа епидемија е позагрижувачка од другите бидејќи постоечката вакцина за ебола, Ервебо, не е соодветна. Нема третмани или вакцини специфични за вирусот бундибугио“.
„И тоа е непријатна болест со многу висока стапка на смртност – многу повисока од ковид, на пример. За среќа, еболата е многу потешко да се пренесе од ковид или, да речеме, големи сипаници. Но, таа е многу посериозна и може да биде смртоносна за секого, не само за постарите, имунокомпромитираните или другите ризични групи.
Кога вакцината не е достапна, контролата на инфекција обично вклучува сместување на болните во центри за лекување за да се намали преносот на болеста.
Тоа може да биде многу тешко во овој случај поради конфликтот и нападите врз здравствените установи, вели Пол Хантер, професор по медицина на Универзитетот во Источна Англија.
„Во минатото, здравствените установи беа цел на милиции и ова е една од причините зошто засегнатите поединци може да изберат да не бараат помош, со што претставува постојан ризик за семејството и другите контакти“, вели тој.
Зошто епидемијата не беше откриена порано и како ова одложување може да влијае на понатамошниот развој на ситуацијата?
Епидемијата започна минатиот месец. Најраната позната осомничена жртва, 59-годишен маж, развил симптоми на 24 април и починал три дена подоцна.
Здравствените власти за епидемијата биле информирани само преку социјалните мрежи на 5 мај. Дотогаш, според Африканските центри за контрола и превенција на болести (ЦДЦ), дотогаш веќе починале 50 лица.
Бавното откривање даде време за ширење на епидемијата, вели д-р Жан Касеја, генерален директор на Африканската ЦДЦ.
Секое доцнење во одговорот на појавата на ебола „може да има катастрофални последици“, вели д-р Ен Кори, вонреден професор по моделирање заразни болести на Империал колеџ во Лондон.
Високиот број на откриени случаи и смртни случаи „сугерира дека невообичаено голем број сомнителни случаи биле идентификувани пред официјално да се прогласи епидемијата“, додава таа.
„Тоа покажува дека избувнувањето веројатно поминало незабележано неколку недели или дури месеци, што може да ги отежне стандардните контролни мерки како што е следењето на контактите, особено во средина која веќе се соочува со други предизвици, како што е конфликтот“.
Колку голема би можела да добие оваа епидемија?
Потенцијално многу поголем. Иако започна во Итури, два потврдени случаи се пронајдени и во соседна Уганда – и двајцата заразени лица патувале таму од ДР Конго.
Еден од нив починал во болница во главниот град на Уганда, Кампала.
СЗО стравува дека високиот процент на позитивни случаи меѓу тестираните, заедно со ширењето на болеста во Кампала и смртните случаи во Итури, „укажуваат на потенцијално многу поголема епидемија отколку што е моментално откриена и пријавена, со значителен локален и регионален ризик од ширење“.
„Во моментов има големи несигурности во врска со реалниот број на заразени лица и географското ширење поврзано со овој настан“, велат од организацијата.
СЗО повикува на зголемена подготвеност
Светската здравствена организација (СЗО) ја прогласи епидемијата на ебола предизвикана од вирусот бундибугио во Демократска Република Конго и Уганда за вонредна состојба за јавно здравје од меѓународна загриженост, но не и пандемија.
СЗО предупредува дека епидемијата би можела да биде многу поголема отколку што покажуваат во моментов официјалните податоци, бидејќи има голем број сомнителни случаи и смртни случаи, а ширењето на болеста дополнително се комплицира со конфликти, хуманитарна криза, големата мобилност на населението и недостатокот на вакцина или специфична терапија за овој вид на вирусот.
Организацијата ги повика ДР Конго и Уганда да го засилат надзорот, следењето контакти, лабораториските тестирања и заштитните мерки во болниците, како и да ги вклучат локалните заедници во одговорот на појавата.
Посебно внимание е насочено кон спречување на болничко ширење на инфекцијата и безбедно лекување на пациентите.
СЗО им препорача на соседните земји да ја зајакнат подготвеноста и контролата на границите, но нагласи дека нема потреба од затворање на границите или ограничување на меѓународните патувања и трговија, бидејќи таквите мерки немаат научна оправданост и можат да ја отежнат борбата против епидемијата.