Деновиве во Европа се одржува најголемата вежба на специјалните сили на НАТО, на која учествуваат околу 3.000 елитни војници од Соединетите Американски Држави, Велика Британија и уште 22 земји.
Десетдневната мултинационална операција се одвива во време кога во некои европски престолнини се засилува загриженоста за можното намалување на американското воено присуство на континентот и промените во односот на Вашингтон кон сојузниците во НАТО.
Вежбата, која се изведува во десет земји и во областа на Медитеранот, Балтичкото и Црното Море, е дизајнирана како симулација на одговор на таканаречените „сиви зони“ на конфликт.
Станува збор за сценарија во кои неименуван противник – за кој западните безбедносни извори најчесто веруваат дека може да биде Русија – се обидува да се инфилтрира на територијата на НАТО и да изврши саботажа, сајбер напади и други тајни акции кои не предизвикуваат директен вооружен конфликт, но можат да ја дестабилизираат земјата или алијансата.
Операцијата, која се одржува под името „Тројански отпечаток 2026“, вклучува копнени, морски и воздушни компоненти, а започна на 11 мај.
Целта е да се тестира способноста на сојузничките специјални сили брзо да реагираат на хибридни закани и да дејствуваат координирано во сложени сценарија.
Едно од снимените сценарија вклучувало американски и грчки специјални сили кои извршиле амфибиски напад со падобран ноќе од транспортен авион Ц-130 над брегот на Грција.
По слетувањето во морето, војниците надувале гумени чамци и незабележливо се приближиле до брегот, каде што „непријателската“ група воспоставила импровизирана база за вознемирувачки операции.
Задачата на сојузничките сили беше да се инфилтрираат во објектот, да ја неутрализираат заканата и, според сценариото, да елиминираат или фатат цел со висока вредност.
Во вежбата учествуваат и британските специјални сили и полкот Ренџер, како и силите од земјите партнери, вклучително и Швајцарија и Грузија, при што сите учесници не се членки на НАТО.
Американските војници исто така играат важна улога во вежбите, а ваквото високо ниво на ангажман на Вашингтон доаѓа во време кога во Европа се разговара за можни промени во американската одбранбена политика.
Имено, дел од европските сојузници стравуваат дека, во случај на дополнително намалување на американското присуство – што претходно беше најавено во политичките изјави на Доналд Трамп – одбранбените капацитети на НАТО во Европа може да бидат ослабени.
Пентагон веќе откажа некои планирани ротации на американските сили, вклучително и испраќање 4.000 војници во Полска и дополнителни помали распоредувања во Германија и балтичкиот регион.
Најавено е и повлекување на околу 5.000 американски војници од Германија во следните 12 месеци.