Министрите за надворешни работи на ЕУ денес ќе разговараат за зајакнување на мала поморска мисија на Блискиот Исток, но не се очекува да одлучат за проширување на нејзината улога во Ормутскиот теснец, велат дипломати и официјални лица.
Мисијата „Аспидес“ на ЕУ е основана во 2024 година за заштита на бродовите од напади на бунтовничката група Хути од Јемен во Црвеното Море.
Во моментов, мисијата има италијански и грчки брод под своја директна команда, а може да повика и француски и уште еден италијански брод за поддршка.
Со оглед на тоа што Ормутскиот теснец е во голема мера затворен откако САД и Израел започнаа напади врз Иран на 28 февруари, некои европски претставници размислуваа дали мисијата на ЕУ би можела да стане дел од напорите за враќање на слободната пловидба во Персискиот Залив.
Фокус на дополнителни бродови
Способноста на Иран да го спречи сообраќајот низ важниот теснец, низ кој минува една петтина од светската нафта и течен природен гас, стана голема закана за глобалната економија.
Но, претставниците и дипломатите на ЕУ изјавија дека разговорите на министрите денес во Брисел веројатно ќе се фокусираат на притисокот од шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, која верува дека треба да се додадат повеќе бродови во мисијата.
„Во понеделник ќе се дискутира за обидот повеќе земји-членки да придонесат со дополнителни капацитети“, изјави висок претставник на ЕУ, кој сакаше да остане анонимен.
Германскиот министер е скептичен во врска со проширувањето на мисијата
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул изјави во неделата дека Аспидес – именуван по грчкиот збор за „штитови“ – не е ефикасен дури ни во реализацијата на тековните задачи.
„Затоа, многу сум скептичен дека продолжувањето на Аспидес до Ормутскиот теснец би гарантирало поголема безбедност“, рече тој во интервју за германската телевизија АРД.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, во саботата ги повика Кина, Франција, Јапонија, Јужна Кореја, Велика Британија и другите земји погодени од ограничувањата за испорака на нафта преку Ормутскиот теснец да се здружат во напорите за повторно отворање на водните патишта.
Франција се стреми да состави коалиција за обезбедување на теснецот откако ќе се стабилизира безбедносната ситуација, додека Велика Британија разговара за низа опции со сојузниците за да ја гарантира безбедноста на бродовите, изјавија официјални лица.
Сè уште е прерано да се каже дали ЕУ како блок може да игра улога во таква иницијатива, според дипломати и службеници.
Секоја промена во мандатот на Аспидес би барала одобрение од сите 27 земји-членки на ЕУ.
„Заштитата на бродовите во Ормутскиот теснец во сегашната ситуација е одлука што министрите нема да ја донесат лесно“, рече еден дипломат од ЕУ.