Во последните пет години, Европа стана водечки увозник на оружје во светот, што е директна последица од реакцијата на владите на руската закана и намалената доверба во безбедносните гаранции на САД.
Ова го покажуваат најновите податоци објавени во понеделник од страна на Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот (SIPRI), пишува Ројтерс.
Увозот на оружје во европските земји во периодот од 2021 до 2025 година се зголемил повеќе од трипати во споредба со претходниот петгодишен период.
Главните причини се снабдувањето на Украина во нејзината одбрана од руската инвазија и обновувањето на сопствените воени залихи по децении недоволни инвестиции.
„Наглото зголемување на протокот на оружје во Европа ја зголеми вкупната глобална трговија со оружје за речиси 10 проценти“, објасни Метју Џорџ, директор на Програмата за трансфер на оружје на SIPRI.
Според извештајот, Европа сега учествува со 33 проценти од глобалниот увоз на оружје, во споредба со 12 проценти во претходниот петгодишен период.
Иако ја зајакнуваат сопствената воена индустрија, европските земји продолжуваат да купуваат американско оружје, особено борбени авиони и системи за противвоздушна одбрана со долг дострел.
Блискиот Исток
Увозот на оружје на Блискиот Исток се намали за 13 проценти, и покрај тоа што Саудиска Арабија и Катар остануваат меѓу четирите најголеми купувачи во светот.
Овој пад во голема мера може да се припише на фактот дека големите саудиски нарачки од претходните периоди сè уште не се испорачани, објасни вишиот истражувач на SIPRI, Питер Веземан.
Тој додаде дека дури и пред неодамнешните американски и израелски напади врз Иран, земјите во регионот веќе испратиле значителни нови нарачки кои сè уште не биле внесени во статистиката.
Се очекува дека сегашниот конфликт дополнително ќе го поттикне набавувањето, особено на противракетни и противвоздушни системи.
„Прво ќе ја заменат истрошената опрема, а потоа ќе размислат за набавка на дополнителни за да се заштитат уште поефикасно од порано“, рече Веземан.
Кога станува збор за извозниците, САД ја консолидираа својата доминација, зголемувајќи го својот глобален пазарен удел од 36 на 42 проценти.
Франција е на второ место со 9,8 проценти од глобалниот извоз, додека уделот на Русија падна од 21 на само 6,8 проценти по инвазијата на Украина во 2022 година.
Вкупниот удел во извозот на европските земји е 28 проценти, што е четири пати повеќе од Русија и пет пати повеќе од Кина.