Директорот на Меѓународната агенција за нуклеарна енергија (МААЕ), Рафаел Гроси, денес предупреди дека можеби ќе биде потребна масовна евакуација на Блискиот Исток, доколку дојде до напад врз цивилни нуклеарни централи што би довело до ослободување на радиоактивни материјали.
Отворајќи го кварталниот состанок на администрацијата на МААЕ во Виена, Гроси призна дека има „силно чувство на фрустрација“ бидејќи неодамнешните преговори меѓу САД и Иран не успеаја да постигнат договор за нуклеарната програма на Иран, објави британскиот Гардијан.
Гроси присуствуваше на разговорите меѓу Иран и САД, обезбедувајќи техничка помош.
На состанокот на администрацијата на МААЕ, директорот на таа агенција на ОН рече дека дипломатијата е тешка, но не и невозможна, дека употребата на сила отсекогаш била присутна во меѓународните односи, но дека, иако е реалност, таа е најмалку пожелната опција.
„Сè уште сум убеден дека решението за ова долгогодишно недоразбирање лежи на преговарачката маса“, истакна Гроси и повтори дека дипломатијата е тешка, но никогаш невозможна.
Според него, дипломатијата во нуклеарните прашања е уште потешка.
„Не е прашање дали ќе се вратиме на преговарачката маса, туку кога ќе се вратиме заедно. Само треба да го направиме тоа што е можно поскоро“, рече Гроси, објави Гардијан.
Зборувајќи за влијанието на сегашните борби низ Блискиот Исток, Гроси предупреди дека не може да се исклучи можноста за ослободување на зрачење со сериозни последици, вклучително и потребата од евакуација на големи области.
„Дозволете ми да нагласам дека ситуацијата денес е многу загрижувачка. Иран и многу други земји во регионот кои се предмет на воени напади имаат оперативни нуклеарни централи и реактори за нуклеарни истражувања, како и придружни капацитети за складирање гориво, што ја зголемува заканата за нуклеарната безбедност“, рече Гроси.
Тој рече дека Обединетите Арапски Емирати имаат четири оперативни нуклеарни реактори, а Јордан и Сирија имаат оперативни реактори за нуклеарни истражувања.
„Бахреин, Ирак, Кувајт, Оман, Катар и Саудиска Арабија исто така беа нападнати. Сите тие земји користат нуклеарна енергија на некој начин. Затоа повикуваме на максимална воздржаност во сите воени операции“, рече Гроси.
Гроси, исто така, рече дека напорите за контактирање со нуклеарните власти на Иран продолжуваат, но дека досега нема одговор.
Оценувајќи дека Иран минува низ еден од најважните периоди од својата модерна историја, тој ги нарече нападите врз одбранбената инфраструктура и цивилните објекти во различни градови флагрантно кршење на територијалниот интегритет и суверенитет на независна земја членка на Обединетите нации.
Повикувајќи се на Повелбата на ОН, тој рече дека овие дејствија се јасен пример за вооружена агресија и дека според неа, Иран има право да се брани.
„Но, она што е загрижувачко се условите во кои се случила таа агресија. Иран и Америка беа во средината на дипломатски процес. Иран, без оглед на заканите, не ги напушти разговорите“, рече тој и го оцени тоа како чин на добра волја од страна на Иран, на што одговори со бомбардирање.
Затоа, вели тој, иранскиот народ „може да каже со кренати глави дека направил сè за да го спречи конфликтот“.
„Ова однесување е опасен преседан во меѓудржавните односи, односно лидерите на земјите се директни цели на воени дејствија. Ако ова стане нормално, нема да има ограничување на несигурноста и нестабилноста во светот“, изјави тој.
Тој, исто така, ги повика сите членови на Советот за безбедност, особено од нивниот регион, јасно да ја осудат агресијата.
„Иран има долга историја на отпор против агресијата. Никогаш не сме започнале никаква војна, но никогаш не сме се сомневале во нашата одбрана. Вооружените сили ќе ги искористат сите можности за да ја одбранат земјата. Иран не сака ширење на војна и нестабилност во регионот“, рече тој.
Тој изјави дека светската заедница се соочува со историски тест – или враќање кон основните принципи на Повелбата на ОН и владеењето на правото, или движење кон ред заснован на употреба на гола сила и имунитет од одговорност.
САД и Израел го бомбардираат Иран од саботата, а врховниот лидер беше убиен, поради што е прогласена 40-дневна жалост. Техеран возврати со напади врз американските бази во регионот и Израел.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека американските операции против Иран ќе траат околу четири недели, но не даде детали за својот план.