Во рибарското село Седанка, на рускиот Далечен Исток, животот е тежок. Повеќето куќи немаат основни услови како што се вода за пиење, тоалети во куќата и централно греење, иако температурите редовно паѓаат до -10°C во зима.
Опкружено со шумска тундра и мочуришта, до седиштето на округот може да се стигне само од мај до октомври со речен чамец или со гумени чамци, а во зима само со моторни санки или хеликоптер.
Има малку локални работни места, па затоа повеќето од мештаните преживуваат со риболов и одгледување сопствена храна.
А сега, според жителите, речиси сите мажи од Седанка на возраст меѓу 18 и 55 години отишле во војна во Украина, пишува Би-Би-Си.
„Нема кој да сече дрва“
„Срцето ми се крши – толку многу наши луѓе се убиени“, изјави за Би-Би-Си Наталија, мештанка чие име е променето поради нејзина безбедност.
„Сопругот на сестра ми и моите роднини се на бојното поле. Речиси во секое семејство некој се бори.“
Седанка, која се наоѓа на северозападниот крај на полуостровот Камчатка, е оддалечена повеќе од 7.000 километри од украинските фронтови.
Триесет и девет мажи од селото, кое има вкупно 258 жители, потпишале договори со руската армија. 12 од нив загинале, а уште седум се водат како исчезнати.
„Сите наши мажи учествувале во специјална воена операција“, му рекле група жени на регионалниот гувернер за време на неговата посета во март 2024 година, користејќи го официјалниот термин на Кремљ за војната.
„Нема кој да сече дрва за зимата за да го запали шпоретот“, додадоа тие во разговорот што беше прикажан на државната телевизија.
Црна статистика на војната
Би-Би-Си, во соработка со рускиот портал Медиазона и волонтери, досега потврди дека 40.201 руски војници загинале во 2025 година.
Според нивната анализа, вкупниот број на жртви во 2025 година се проценува дека ќе достигне 80.000, што ја прави најсмртоносна година за руските сили откако започна инвазијата на 24 февруари 2022 година.
Бројот на потврдени смртни случаи за 2024 година сега изнесува 69.362, што е приближно еднакво на вкупниот број за 2022 и 2023 година, а кривата на загуби се зголемува од крајот на 2024 година.
Податоците се потврдени со користење на официјални извештаи, регистар на оставински постапки, медиумски статии, објави на социјалните медиуми од роднини и податоци од нови споменици и гробови.
Вкупно, Би-Би-Си досега ги идентификуваше имињата на 186.102 руски војници кои загинаа во војната.
Се верува дека вистинскиот број на жртви е значително поголем.
Воените експерти веруваат дека оваа анализа опфаќа 45-65% од вкупниот број, што би значело дека бројот на руски жртви се движи помеѓу 286.000 и 413.500. Украина, исто така, претрпе големи загуби.
Минатиот месец, претседателот Володимир Зеленски изјави за телевизијата Франс 2 дека „официјално“ се убиени 55.000 Украинци. Тој додаде дека „голем број луѓе“ се сметаат за исчезнати, но не го прецизираше точниот број.
Врз основа на проценки од различни извори, Би-Би-Си проценува дека бројот на убиени Украинци може да достигне и до 200.000.
Непропорционален товар за домородните народи
Повеќето од Русите убиени во војната имаат словенски презимиња, но загубите се непропорционално високи кај малите домородни групи, особено во економски запоставените области на Сибир и Далечниот Исток, како што е Седанка.
Во тоа село живеат Корјаци и Ителмен, автохтони групи кои можат да бидат ослободени од мобилизација според правилата на војувањето.
Антивоената активистка Марија Вјушкова вели дека руската државна телевизија промовира стереотипи за домородните заедници како „родени воини“ и вешти стрелци со цел да ги намами во војна.
„Многу домородни заедници се горди на тоа наследство како дел од нивниот идентитет. Кремљ ја користи таа гордост за регрутирање“, вели Вјушкова.
Еден од мажите од Седанка кои се приклучија на конфликтот беше Владимир Акеев, 45-годишен ловец и рибар кој потпиша договор со армијата во летото 2024 година. Тој бил убиен во акција четири месеци подоцна.
Ожалостените можеа да дојдат на неговиот погреб само во ноември 2024 година со моторни санки, а ковчегот на Акеев беше пренесен на широка дрвена санка.
Потврдените загуби меѓу другите домородни групи вклучуваат 201 Ненец, 96 Чукчи, 77 Ханти, 30 Корјак и седум Инуити.
Ова сочинува околу 2% од машката популација Чукчи на возраст од 18 до 60 години, 1,4% од руските Инуити, 1,32% од Корјак и 0,8% од Ханти.
Јазот помеѓу селата и градовите
Анализата на Би-Би-Си покажува дека 67% од убиените потекнуваат од рурални области и мали градови со помалку од 100.000 жители, иако тие се дом на 48% од населението на Русија.
Стапката на загуби е најниска во големите градови, при што Москва бележи најмалку смртни случаи по глава на жител – пет лица на секои 10.000 мажи, или 0,05%.
Во посиромашните региони, како што се Бурјатија во источен Сибир и Тува во јужен Сибир, стапката на смртност е 27 и 33 пати повисока, соодветно, отколку во главниот град.
Демографот Алексеј Ракша вели дека главната причина за овој јаз е разликата во економскиот развој, платите и образованието.
Затоа војниците од посиромашните региони и етничките малцинства сочинуваат поголем дел од армијата и меѓу загинатите.
„За многумина, движечката сила не е само сиромаштијата, туку и недостатокот на перспектива – чувството дека немаат што да изгубат“, изјави друг Русин за Би-Би-Си.
Затоа војниците од посиромашните региони и етничките малцинства сочинуваат поголем дел од армијата и меѓу загинатите.
„За многумина, движечката сила не е само сиромаштијата, туку и недостатокот на перспектива – чувството дека немаат што да изгубат“, изјави друг руски демограф за Би-Би-Си.
Заборавено село
Споменик на „учесниците во специјална воена операција“ беше подигнат во Седанка на есен 2024 година.
Минатата година, регионалната влада вети дека ќе му ја додели на селото почесната титула „Село на воена храброст“ за учеството на неговите луѓе во војната.
Беше ветена и програма за поддршка на семејствата на војниците. Сепак, селото сè уште не добило почесна титула, а поголемиот дел од ветената помош не пристигнала.
Покривите на куќите на четворицата војници беа поправени дури по значително медиумско внимание.
Секоја петта куќа, изградена во советската ера, беше прогласена за небезбедна за живот.
Единственото училиште во селото е официјално класифицирано како ризично, со некои ѕидови во опасност од уривање.
Сите овие проблеми беа дополнително влошени од загубата на способни мажи кои отидоа во војна.