Се очекува глобалниот пазар на природен гас да остане тесен до 2027 година, бидејќи конфликтот на Блискиот Исток и оштетувањето на регионалната инфраструктура го нарушуваат снабдувањето и го одложуваат очекуваниот бран на нови капацитети за течен природен гас (ЛНГ), соопшти денес Меѓународната агенција за енергија.
Во својот последен квартален извештај за пазарот на гас, агенцијата соопшти дека конфликтот значително ги променил глобалните перспективи, зголемувајќи ја нестабилноста на цените и одложувајќи го очекуваното олеснување на глобалната понуда и побарувачка.
Невидена неизвесност
Прекинувањето на превозот низ Ормутскиот теснец од почетокот на март создаде „невидена неизвесност“, отстранувајќи речиси 20 проценти од глобалната понуда на течен природен гас (ТПГ) од пазарот и туркајќи ги цените на гасот во Азија и Европа на највисоко ниво од јануари 2023 година.
Кризата го смени трендот на ребалансирање забележан за време на грејната сезона 2025/2026, кога глобалната трговија со ТПГ порасна за 12 проценти на годишно ниво помеѓу октомври и февруари, додека референтните цени во Европа и Азија паднаа за околу 25 проценти.
Пазарните услови нагло се променија во март, бидејќи конфликтот доведе до фактичко затворање на Ормутскиот теснец за товари со ТПГ.
Пад на производството и помала побарувачка
Глобалното производство на ТПГ падна за 8 проценти на годишно ниво, при што понискиот извоз од Катар и Обединетите Арапски Емирати само делумно е компензиран од повисокото производство од други региони, соопшти ИЕА.
Повисоките цени, поблагите временски услови и политичките мерки ја намалија побарувачката за гас на клучните увозни пазари.
Во Европа, побарувачката за гас во март се намали за околу 4 проценти во споредба со претходната година, главно поради поголемото производство на електрична енергија од обновливи извори.
Кумулативна загуба од 120 милијарди кубни метри
IEA вели дека штетата на инфраструктурата за втечнување на течен природен гас (LNG) во Катар ќе го намали очекуваниот раст на снабдувањето и ќе го одложи влијанието на проектираната глобална експанзија на капацитетот на LNG за најмалку две години.
Комбинираниот ефект од краткорочните загуби во снабдувањето и побавниот раст на капацитетот би можел да доведе до кумулативна загуба од околу 120 милијарди кубни метри LNG помеѓу 2026 и 2030 година.
Иако се очекува новите проекти за втечнување во други делови од светот да ги компензираат овие загуби со текот на времето, прекините веројатно ќе ги продолжат неповолните пазарни услови во 2026 и 2027 година.
IEA повикува на поголеми инвестиции и диверзификација
Агенцијата соопшти дека кризата ја покажува потребата од поголеми инвестиции во целиот синџир на LNG, посилна меѓународна соработка помеѓу производителите и потрошувачите и диверзифицирани долгорочни договори со цел да се намали изложеноста на нестабилност на цените.