Во невообичаен обид да стигнат до американскиот претседател Доналд Трамп, кубанските власти ангажираа бизнисмен лично да достави писмо до Белата куќа минатата недела, заобиколувајќи ги вообичаените дипломатски канали.
Аналитичарите го толкуваат потегот како обид да се заобиколи државниот секретар Марко Рубио, иако не е јасно дали пораката некогаш стигнала до претседателот, пишува The Wall Street Journal.
Неуспешна тајна мисија
Според еден сегашен и еден поранешен американски функционер, писмото е испратено по иницијатива на Раул Родригез Кастро, внук и врвен помошник на поранешниот кубански лидер Раул Кастро.
Пораката била обликувана како дипломатска нота и го носела официјалниот кубански печат.
Во неа се предлагале економски и инвестициски договори и олеснување на санкциите, и наводно се предупредувало дека кубанскиот режим се подготвува за американска инвазија.
Сепак, мисијата не успеала.
Курирот, 37-годишниот кубански бизнисмен Роберто Карлос Чамизо Гонзалез, бил запрен на аеродромот во Мајами.
Агент од Царинската и граничната заштита го конфискувал неговото писмо и го вратил во Хавана.
Не е познато зошто курирот бил запрен.
Белата куќа не одговори на прашањата дали го примила писмото, осврнувајќи се на неодамнешните коментари на претседателот за Куба.
Обид да се заобиколи Рубио
Кубанската влада, во која 94-годишниот Раул Кастро останува највлијателна фигура, се чини дека се обидела да воспостави директен контакт со Трамп за да го заобиколи државниот секретар Марко Рубио.
Рубио, син на кубански имигранти, долго време се залага за зголемување на притисокот врз комунистичката влада во Хавана за поттикнување на политички промени.
Политичките аналитичари веруваат дека Трамп би можел да биде посклоен кон склучување економски договор со Куба, што би било неприфатливо за многу кубански Американци.
„Се чини дека Кубанците се обидуваат да го заобиколат Рубио и да испратат јасна порака директно до Трамп“, рече Питер Корнблу, коавтор на книга за историјата на преговорите меѓу Вашингтон и Хавана.
„Тој напор покажува дека тие повеќе не му веруваат на Рубио дека е непристрасен посредник и сакаат да одат директно кај претседателот за да ја решат ескалирачката криза.“
Рикардо Хереро, извршен директор на Кубанската студиска група, тинк-тенк од Вашингтон, го нарече потегот на Хавана неодговорен.
„Обидот да се заобиколи Рубио додека е државен секретар е целосно глупав и сигурно ќе им се врати како бумеранг. Уште полошо е да се ангажира непознато лице кое нема личен однос со претседателот, што ја прави целата работа уште поглупава“, рече тој.
Кои се клучните луѓе?
Испраќачот на писмото, 41-годишниот Раул Родригез Кастро, познат по прекарот Рак бидејќи е роден со шест прсти на едната рака, се профилираше како посредник во преговорите меѓу двете земји во последните години.
Тој беше телохранител на неговиот дедо Раул Кастро со години и сè уште го придружува во ретки јавни појавувања.
Тој го избра Шамиз, пријател и деловен партнер, за курир.
Чамизо се занимава со изнајмување луксузни автомобили и туризам и управува со селски одморалиште недалеку од Хавана, каде што, според неговите профили на социјалните мрежи, ноќевање во најлуксузната вила чини 580 долари.
Овој необичен дипломатски напор доаѓа во време кога Куба се соочува со најлошата економска криза во последните децении.
Земјата е на работ на хуманитарна катастрофа по децении лошо управување и санкции од САД.
Администрацијата на Трамп воведе речиси целосно ембарго на нафта што го запре поголемиот дел од економската активност.
Кризата беше дополнително продлабочена со губењето на сојузник во Венецуела, откако американската војска го собори Николас Мадуро во јануари.
Американските претставници во последните недели разговараа со своите кубански колеги, но кубанскиот претседател Мигел Дијаз-Канел изјави дека одбива да преговара за политичкиот систем на земјата.
Трамп претходно овој месец изјави: „Куба е следна. Куба е неуспешна земја и ние ќе им помогнеме“.
Сепак, ако евентуалните преговори поминат без промена на режимот, Трамп би можел да се соочи со отпор од тврдокорните кубанско-американски претставници и гласачи.
„Овој режим мора да си оди“, рече претставникот Марио Дијаз Баларт.