На линијата на фронтот, во близина на источниот украински град Лиман, на 8 ноември во 15.10 часот, руски војник по име Андреј решил да ги игнорира наредбите на своите претпоставени и да се јави на мајка си на неовластен телефон.
– Никој ништо не нѐ храни, мамо – се пожалил тој.
Два дена пред Андреј да ѝ се јави на мајка си, руските сили „конечно“ почнале да пукаат со фосфорни бомби кон украинските позиции, ѝ рекол на мајка си, но ветувањата за муниција што може да го сменат текот на битката не вродиле со плод.
– Каде се гранати со кои се фалеше Путин?- праша.
– Веднаш пред нас е висока зграда. Нашите војници можат да ја погодат. Еден крстаречки проектил и тоа е тоа.
Мајката на Андреј живее во Кострома, град на 500 километри североисточно од Москва.
Иако синот ја уверувал дека се ќе биде во ред, кога новинарите на „Гардијан“ ја контактирале таа рекла дека Андреј не е со неа, а потоа се расплакала и ја спуштила слушалката.
Содржината на разговорот меѓу војникот и мајката, кој траел пет минути и 26 секунди, може да се слушне и прочита денеска бидејќи украинската војска го пресретнала и им ја пренела на новинарите.
Меѓу разговорите што ги прислушувале е и оној од 6 ноември меѓу таткото и колегите на неговиот син, исто така Андреј, кој беше убиен додека служел во 35-та моторизирана бригада.
– Засилувања: нема; комуникација: нема – му рекол еден војник на својот ожалостен татко за статусот на мажите кои го преживеале украинскиот напад.
– Рекоа дека не смееме да се повлечеме. Во спротивно би можеле да бидеме убиени.
Во третиот прислушуван разговор од 26 октомври, војник во регионот на Доњецк ѝ раскажува на сопругата како избегал од крвопролевањето со уште тројца и како размислувал да се предаде.
– Во вреќа за спиење сум, цела мокра, кашлам, генерално поспанан – рекол тој.
– Нѐ оставија сите да бидеме заклани.
Ова се само неколку од илјадниците разговори меѓу војници во ровови или други позиции кои украинските експерти ги прислушувале и ги анализирале во потрага по фрагменти од разузнавачки информации кои, доколку има пропагандна вредност, би ги објавиле во јавноста.
На почетокот на војната, руските комуникации беа толку слабо контролирани што дури и обичните аматери можеа да ги пресретнат, благодарение на употребата на отворени радиофреквенции од страна на руската војска.
Тоа, вели Дмитриј Алперович, сајбер експерт кој го води Silverado Policy Accelerator, е сè поретко.
Многу медиумски написи се засноваат на прислушувани разговори кои зборуваат за кршење на човековите права во Буча, град северно од Киев каде наводно биле убиени многу цивили, како и за влошениот морал во армијата, што резултирало со голема суровост на руската армија. Андреј истакна во повикот.
– Сè уште има многу војници кои носат мобилни телефони со себе на линијата на фронтот затоа што сакаат да разговараат со своите семејства, а тие повици потоа се пресретнуваат бидејќи поминуваат низ украинските сервери или се фатени „во воздух“ – вели Алперовиќ.
– Тоа не претставува никаков проблем за украинските безбедносни служби.
Големиот број на повици на војниците дава многу јасен показател за слабоста на руската армија, вели поранешен офицер на одбраната во Кремљ, кој сакаше да остане анонимен.
– Безбедноста отсекогаш била во неред, и меѓу армијата и меѓу безбедносните службеници, рече тој.
– На пример, во 2013 година се обидоа да ги убедат вработените во Министерството за одбрана да ги заменат своите iPhone телефони со паметни телефони Yoto од руско производство.
– Но, сепак сите продолжија да користат iPhone-и бидејќи се многу подобри. Едноставно, ќе ги чуваме нашите iPhone-и во преградата за ракавици на нашиот автомобил кога ќе се вратиме дома од работа. На крајот, министерството се откажа и престана да се грижи. Ако самиот врв не ги сфаќа безбедносните прашања толку сериозно, како може да очекувате некаква дисциплина во редовната армија?
На крајот на септември, Владимир Путин најави „делумна мобилизација“ на 300.000 резервисти и „оние со претходно воено искуство“.
– Војниците поминаа само краток курс за тоа како да не се откриваат чувствителни информации, но тоа главно беше само шоу. Командантите се правеа дека предаваат, а војниците се правеа дека слушаат – изјави поранешниот службеник за обезбедување.
– Дури и сега гледаме војници кои сè уште ги користат социјалните мрежи и им кажуваат на своите мајки и сопруги за војната, понекогаш откривајќи ја нивната локација. Едноставно нема дисциплина, а ситуацијата ќе се влоши сега кога се мобилизирани уште 300.000 луѓе кои не поминале никаква обука. Мобилизираните војници ќе се згрозат кога ќе се најдат во воената зона и нормално дека ќе сакаат да се јават дома – рече тој.
Украинската армија, која со години е на обука на НАТО, случајно не им се пресретнуваат повиците во толкава мера.
Поранешен функционер на Кремљ рече дека Путин на потешкиот начин научил дека неговата војска има очајна потреба од модернизација и дека моделот од советски стил не е погоден за целта.
– Нивната воена доктрина се заснова на казни, па ги казнуваат војниците ако нешто збркаат. Но, никој не ги спречува да откријат чувствителни информации на почетокот – вели тој.
– Грешки ќе се случуваат додека не ја сменат целата филозофија.
Сите информации поврзани со најновите случувања со војната во Украина можете да ги прочитате ТУКА.