За да ги нахрани и разлади своите биволи, Хашим Гасед мора да помине 10 километри сува земја во јужен Ирак, каде што сушата уништува делови од митските месопотамиски мочуришта.
Иако е познат како локација на библиската Едемска градина, мочуриштата во Ирак се погодени од тригодишна суша и намален проток на вода долж реките и притоките што течат од соседните Турција и Иран.
Огромните пространства на некогаш бујното блато Хувеиза, кое се протега по должината на границата со Иран, пресушија и нивната вегетација стана жолта.
Истата судбина ја доживеа и дел од мочуриштето Цибаиш, кое е популарно меѓу туристите.
„Мочуриштата ни се егзистенција – овде ловевме риби, а стоката можеше да ни падне и да пие“, вели Гасед (35) од село во близина на Хувеиза.
Мочуриштата во јужен Ирак беа впишани на листата на светско наследство на УНЕСКО во 2016 година поради нивната биолошка разновидност и античка историја.
Но, сега сувите корита навиваат околу некогаш зелените мочуришта, а езерото Ум ал-Наџ е сведено на барички со матна вода среде главно суво тло.
Како и неговиот татко, Гасед одгледува биволи, но му останале само пет од претходните 30 животни.
Останатите умреле или биле продадени, а семејството врзува крај со крај.
Членовите на семејството внимателно ги следат преостанатите добиток, плашејќи се дека слабите, недоволно нахранети животни би можеле да паднат во калта и да умрат.
„Протестираме повеќе од две години и никој не слуша“, рече Гасед.
„Не знаеме каде да одиме. Нашите животи завршија“, додаде тој.
„Нема повеќе риба“
Сместени меѓу реките Тигар и Еуфрат, месопотамиските мочуришта настрадаа во времето на поранешниот диктатор Садам Хусеин, кој нареди да се исушат во 1991 година како казна за заедниците во кои се сместени бунтовниците.
Дури и во минатото, мочуриштата повремено минувале низ години на тешка суша, по што повторно ќе заживеале со силни дождовни сезони.
Од август 2020 година до денес, 46 отсто од мочуриштата во јужен Ирак, вклучувајќи ги Хувеиза и Чибаиш, целосно ја изгубиле водата, според холандската организација за градење мир PAX.
Дополнителни 41 процент од мочуриштата имаат намалено ниво на вода и влажност, според организацијата, која користела сателитски податоци за да ја направи проценката.
Организацијата на ОН за храна и земјоделство посочува дека мочуриштата во Ирак се едни од најсиромашните во земјата и „едни од најпогодените од климатските промени“, додавајќи дека е забележано „невидено ниско ниво на вода“. Загрозена е и биолошката разновидност.
Според УНЕСКО, мочуриштата се дом на „многубројни популации на загрозени видови“ и се важна попатна точка за околу 200 видови на водни птици преселници.
Активистот за заштита на животната средина Ахмед Салех Нима рече дека „нема повеќе риби“, диви свињи, па дури и видри со мазна коса во мочуриштата.
„Како пустина“
Тој рече дека блатото Хувеиза порано се наводнувало од две притоки на Тигар, но нивото на водата значително им се намалило.
Ирачките власти ги рационализираат резервите за покривање на различни потреби, рече тој.
„Владата сака да ја зачува најголемата можна количина на вода“, додаде тој, жалејќи се на „неправедна распределба на водата“ и „лошо управување (со ресурсите)“.
По притисокот на демонстрантите, властите делумно ги отворија вентилите, но подоцна повторно ги затворија, истакнува Салех Нима.
На иранска страна недостаток на вода се чувствува и во мочуриштето наречено Хур-ал Азим.
„Мочуриштето се соочува со недостиг на вода и во моментов околу половина од неговиот ирански дел е пресушен“, објави неодамна иранската државна новинска агенција ИРНА.
Хатем Хамид, директор на ирачкиот владин центар за управување со води, рече дека „на иранска страна, главната река што го храни мочуриштето Хувеиза е целосно сува повеќе од една година“.
Потребите за вода на фармите и мочуриштата во Ирак се само делумно задоволени бидејќи властите внимателно ги следат резервите и се обидуваат да покријат низа намени, а водата за пиење е еден од „приоритетите“, признава Хамид.
Ирачките власти укажуваат на каналите и малите потоци кои се обновени да се влеваат во мочуриштата и во селата каде што некои семејства се преселиле од исушените области.
Сепак, невозможно е да се компензира за многу високото испарување во мочуриштата на температури кои надминуваат 50 степени целзиусови, додава тој.
Во Чибаис, ефектите од сушата му се јасни на Али Џавад, кој рече дека десетици семејства го напуштиле неговото село.
„Тие мигрираа во други региони, барајќи области каде што има вода“, вели 20-годишникот.
„Порано имаше зеленило, вода и внатрешен мир кога доаѓавме до мочуриштата. Сега е како пустина“, додаде тој.