Цената на чоколадните плочки скокна на глобално ниво во текот на изминатата година, што ги прави луксуз за многумина.
Сепак, одгледувачите на какао во Западна Африка имаа мала корист од ова.
Напротив, многумина се во тешка состојба откако месеци не добија исплата за своите култури.
Ганската одгледувачка на какао Акосуа Фримпонг (52) изјави за Би-Би-Си дека немала пари да го однесе сопругот во болница кога се разболел. Затоа, вели таа, починал дома.
По наглиот пораст на цената на какаото – главната состојка во чоколадото – во 2024 година, пазарната вредност оттогаш драстично падна.
Гана и Брегот на Слоновата Коска произведуваат голем дел од светското какао, а во овие земји, властите однапред ја одредуваат куповната цена за целата година.
Сепак, падот на светските цени значеше дека нивните зрна се до 40% поскапи отколку што се подготвени да платат меѓународните купувачи.
Падот на цената е резултат на неколку фактори.
Добрата глобална жетва се совпадна со пад на побарувачката, а производителите на чоколадо почнаа да ја намалуваат количината на какао во своите производи и да произведуваат помали чоколадни плочки поради претходните зголемувања на цените.
Иако ова на крајот би можело да доведе до пониски цени на чоколадото за потрошувачите, индустриите за какао во Гана и Брегот на Слоновата Коска се во големи проблеми.
Многу земјоделци живеат во оддалечени села во пошумени области, каде што честопати недостасуваат електрична енергија, чиста вода и добра инфраструктура.
Во Сухенсо, село во западна Гана, каде што живее Акосуа Фримпонг, атмосферата беше исполнета со тага за време на погребот на нејзиниот сопруг, Малик Боахен, кој почина по ненадејно отекување на вратната жлезда.
Фримпонг го обвинува Одборот за какао во Гана (Cocobod), институцијата што лиценцира компании за купување какао и ги одредува цените, за нејзината финансиска состојба.
Со оглед на тоа што компаниите не успеаја да ги продадат своите акции оваа година, многу земјоделци сè уште чекаат исплата.
Се проценува дека одложувањата ќе влијаат на околу 800.000 земјоделци за какао, дополнително загрозувајќи стотици илјади луѓе кои зависат од секторот.
Минатиот октомври, „Кокобод“ постави цена од речиси 5.300 долари по тон, но пазарната вредност оттогаш падна далеку под тоа ниво.
Разликата во цените ја остави институцијата со долг од околу 3 милијарди долари.
Како одговор на кризата, менаџментот на „Кокобод“ ги намали своите плати за 20%, додека високиот персонал прифати намалување од 10%.
Какаото сочинува околу 7% од бруто-домашниот производ на Гана и околу 15% од приходите од извоз, така што состојбата на секторот има големо влијание врз економијата на земјата.
Владата сега планира да го преработува поголемиот дел од своето какао на домашен терен, наместо да ги извезува суровите зрна.
За да го намали долгот, „Кокобод“ неодамна ја намали гарантираната цена што им ја плаќа на земјоделците на околу 3.500 долари по тон.
Сепак, многу земјоделци велат дека ова не е доволно, бидејќи трошоците за работење и одржување на плантажите остануваат високи.
Слични проблеми се појавија и во Брегот на Слоновата Коска, најголемиот производител на какао во светот.
Складиштата во градот Банголо се преполни со вреќи со грав што задругите не можат да ги продадат на извозниците.
Министерот за земјоделство Бруно Коне објави дека откупната цена за земјоделците ќе се преполови за да се поттикне продажбата.
Многу земјоделци веќе беа во тешка состојба пред одлуката.
Некои велат дека не можат да ги прехранат своите семејства или да платат за образованието на своите деца.
Една земјоделка во областа рече дека нејзините деца дури биле исклучени од училиште затоа што не можела да им ги плати таксите.
За многу семејства во Западна Африка, какаото е нивниот единствен извор на приход, а сегашната криза сериозно им се заканува на нивните животи и иднина.