Зошто потфрлија руските противвоздушни системи во Венецуела?

Сподели со своите пријатели

Во американската операција за заробување на венецуелскиот владетел Мадуро, онеспособувањето на противвоздушната одбрана на Каракас одигра одлучувачка улога. Што се случи со руските вооружени и одбранбени системи?

Главниот дел од противвоздушната одбрана на Венецуела го сочинуваат руски системи за кои венецуелскиот диктатор Николас Мадуро се фалеше неколку месеци пред американската воена операција.

Но, противвоздушните системи од Русија се покажаа како неефикасни, пишува Дојче Веле.

Генералот Ден Кејн, претседател на Здружениот штаб на началниците на американските вооружени сили, објави дека повеќе од 150 борбени и извидувачки авиони учествувале во операцијата во Венецуела, вклучувајќи борбени авиони Ф-35, стратешки бомбардери Б-1 и борбени хеликоптери.

Благодарение на брзото онеспособување на противвоздушната одбрана на венецуелската престолнина Каракас, беа избегнати загуби, рече Кејн.

„Очигледно, руските противвоздушни системи не работеа баш добро“, рече американскиот министер за одбрана Пит Хегсет во говорот пред американските војници.

 

 

Кои системи требаше да ја заштитат Венецуела?

Технички гледано, руските системи можеле да работат многу подобро, според австрискиот воен историчар Маркус Рајснер.

„Тоа беше совршена комбинација од повеќе фактори, од сузбивање на непријателската воздушна одбрана (SEAD) и сајбер напади врз системот за команда и контрола на воздушната одбрана“, објаснува Рајснер за ДВ и додава дека собирањето информации спроведено од американските тајни служби ЦИА и ДИА одиграло голема улога во тоа.

Според Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот (SIPRI), само помеѓу 2008 и 2014 година, Русија испорачала три системи Бук-М2 и С-300ВМ Антеј-2500 и единаесет модернизирани системи С-125 Печора-2М во Венецуела.

ПРОЧИТАЈТЕ И:  Дали најблиската соработничка го предаде Мадуро?

За ова, во 2015 година, тогашниот руски министер за одбрана, Сергеј Шојгу, бил одликуван со Орден за национална безбедност во Венецуела.

Сепак, податоците на SIPRI не се целосни поради нетранспарентното известување за извозот на оружје.

Експертите проценуваат дека Венецуела всушност имала уште повеќе руски системи за воздушна одбрана со различен дострел.

Во последните 20 години, Венецуела набави најмалку 17 големи ракетни системи за воздушна одбрана и бројни преносни системи за воздушна одбрана од Русија, со што изгради една од најгустите повеќеслојни воздушни одбрани во Латинска Америка.

Во октомври 2024 година, Русија наводно испорача дополнителни противвоздушни системи Панцир и Бук-М2 и преносни противвоздушни системи Игла-С со кои Мадуро се фалеше.

„Секоја армија во светот ја знае деструктивната моќ на ракетата Игла-С, а Венецуела има најмалку 5.000 такви ракети“, рече тој во октомври 2025 година.

„Противвоздушната одбрана на Венецуела, која е базирана на руски системи и е комбинирана со кинески радарски систем за откривање воздушни напади, беше најсилна во Латинска Америка, што не е изненадување бидејќи повеќето земји на тој континент не се плашат од воздушни напади“, известува воениот експерт Јуриј Фјодоров за ДВ.

Што се случи со воздушната одбрана за време на американскиот напад?

Воената операција на САД започна со сајбер напад што го оневозможи поголемиот дел од снабдувањето со електрична енергија на Каракас и им овозможи на 150 американски авиони, беспилотни летала и хеликоптери незабележано да се приближат кон главниот град.

ПРОЧИТАЈТЕ И:  Маж од САД украл над 100 човечки черепи од гробишта

За да се обезбеди коридорот, според „Вашингтон пост“, беа нападнати шест противвоздушни инсталации што требаше да го покриваат Каракас.

Меѓу погодените беа, меѓу другите, пристаништето Ла Гваира, воздухопловната база Ла Карлота, воената база Фуерте Тиуна, аеродромот Игероте и комуникацискиот центар Ел Волкан, кој се наоѓа на планината.

Според објавените снимки, уништени се најмалку два ракетни лансери Бук.

Дополнително, западните воени експерти открија дека значителен дел од воздушната одбрана е нефункционален поради долгогодишно лошо одржување и недостаток на резервни делови – но и затоа што Русија не ги исполнила своите обврски поврзани со поправки и модернизација. Следствено, во времето на американскиот напад, само мала компонента од номинално постоечките системи била функционална.

 

 

„Вашингтон пост“ во октомври објави дека Мадуро, соочен со американското воено присуство на Карибите, побарал од Русија и Кина да ја зајакнат венецуелската војска со ракети, беспилотни летала, радари и авиони.

Сепак, во последниве години, Москва покажува сè помалку интерес за Венецуела и очигледно е дека нема голема поддршка од Русија дури ни во сегашната криза.

Американската операција, која траеше вкупно два часа, на крајот доведе до заробување на Мадуро – без загуби за американската војска. Само еден хеликоптер беше оштетен, но сепак успеа да се врати во својата база.

Зошто венецуелската воздушна одбрана не успеа?

Јуриј Фјодоров го припишува неуспехот на воздушната одбрана на Венецуела на употребата на најновата генерација американски ловци-бомбардери Ф-35 и Ф-22.

ПРОЧИТАЈТЕ И:  Русија ја погоди Украина со „Орешник“ – најсилната ракета: Тоа е одмаздата на Путин

„Овие авиони од петта генерација се многу тешки за лоцирање со радар. Теоретски, тие би можеле да ја онеспособат воздушната одбрана и да ја уништат од воздух, како што се случи во Иран за време на 12-дневната војна. Авионите од петта генерација можат релативно лесно да ја надминат воздушната одбрана, вклучувајќи ги и руските системи С-400“, вели воен експерт.

Противвоздушните системи на терен, особено руските, не се доволно силни против современите бомбардери, изјави воениот експерт Даниел Бахмат за списанието „Телеграф“.

Според него, противвоздушните системи не можат да се спротивстават на комбинацијата од извидување во реално време, електронско војување и прецизно оружје.

Понатаму, експертите го посочуваат ридестиот терен на Каракас како дополнителен проблем. Руските противвоздушни системи се дизајнирани за рамен терен, според „Телеграф“.

Заедно со техничките недостатоци на венецуелската противвоздушна одбрана, фактот дека армијата не била во можност да реагира на нападот, исто така одиграл одлучувачка улога.

Според американското списание „Дефенс Блог“, САД нападнале клучни командни и комуникациски центри, што довело до дезорганизација во единиците за воздушна одбрана и копнените сили.

Неколку часа по нападот, не можеле да се забележат координирани дејствија.

Но, Јуриј Фјодоров верува дека главната причина за неуспехот на венецуелската воздушна одбрана е човечката грешка.

„Не станува збор толку за техничките способности на едната или другата страна, туку за фактот дека венецуелските вооружени сили едноставно преспале и не очекувале напад“, вели Фјодоров.

Маркус Рајснер се согласува со тоа. Иако извозните верзии на руските противвоздушни системи имаат ограничени можности, одлучувачки фактор не се самите системи на оружје, туку нивните оператори.