Поради ескалацијата на војната во Иран, цените на горивата пораснаа низ цела Европа, но Германија беше многу попогодена од тој бран на зголемување на цените отколку повеќето членки на Европската Унија.
Цената на бензинот порасна за речиси 5 проценти во последната недела, што е значително над просекот на ЕУ.
Работна група формирана од германската влада се обидува да најде решение, обвинувајќи ги нафтените компании дека остваруваат дополнителен профит, пишува Euronews.
Разликата во споредба со соседните земји е голема. Во Франција и Австрија цените пораснаа за околу 2 проценти, во Естонија за 3,6 проценти, а во Луксембург за 3,5 проценти. Во Словачка и Унгарија е забележан раст од само 0,1 процент.
Европската комисија, која објавува неделни податоци во својот нафтен билтен, истакна особено стрмни зголемувања во Германија, Холандија, Данска и Финска.
Холандските возачи моментално плаќаат највисока цена на бензинот во Европа, која минатата недела во просек изнесуваше 2,17 евра за литар.
Германија е веднаш зад неа со 2,08 евра, а Финска е на самиот врв, позната по високите цени и на дизелот и на бензинот.
Од каде доаѓаат разликите во цените?
Најголемата причина за разликите во цените лежи во националните даночни системи.
Германија традиционално имала повисоки даноци на енергијата од фосилни горива, делумно од еколошки причини, а делумно за финансирање на инфраструктурата.
Покрај тоа, наплаќа надомест за емисии на CO2, што заедно ја зголемува конечната цена.
Затоа Германците автоматски плаќаат повеќе кога цените на суровата нафта растат на пазарот.
Во многу други европски земји, ДДВ и надоместоците за нафта и CO2 се структурно пониски.
Сепак, германската влада сметаше дека неодамнешниот скок на цените е непропорционален, па затоа формираше коалициска работна група со задача да истражи што може да се научи од своите партнери од ЕУ.
Некои земји веќе презедоа мерки.
Хрватска и Унгарија воведоа ограничувања на цените на бензинските пумпи.
Во Хрватска, цените првично се зголемија за околу четири центи по литар, но од 23 март, ограничувањето ќе спречи понатамошно зголемување на цените и ќе ја фиксира цената на 1,50 евра по литар.
Во Унгарија, цената на бензинот е ограничена на 1,51 евро, а на дизелот на 1,59 евра, но оваа мерка важи само за жителите, што значи дека туристите со странски регистарски таблички плаќаат повеќе.
Во Австрија важи различно правило: бензинските пумпи можат да ги зголемат цените само еднаш дневно, точно напладне.
Од друга страна, попустите се можни во секое време. Ова ја прави ситуацијата појасна и потранспарентна за потрошувачите, но останува прашање дали ова навистина води до пониски цени.
Политичарите ги критикуваат нафтените компании
Министерката за економија, Катерина Рајхе, ја критикуваше практиката цените на горивата нагло да растат кога суровата нафта поскапува, но да паѓаат многу бавно кога цената паѓа, велејќи дека владата сака да го „скрши тој механизам“.
Таа предложи бензинските пумпи, по примерот на Австрија, да им биде дозволено само едно зголемување на цената дневно.
Со оглед на тоа што возењето е дел од секојдневниот живот за повеќето Германци, од патувањето до работа и шопингот до превозот на децата до училиште, притисокот врз владата да дејствува се зголемува.
Работна група формирана како одговор на кризата се состана во понеделник, а нејзиниот претседател Сеп Милер ги обвини нафтените компании за „пумпање цени“ по состанокот.
Состанокот резултираше со остри критики за деловните практики во нафтената индустрија.
Нова студија цитирана од Ханделсблат покажа дека нафтените компании редовно ги користат кризите за брзо зголемување на цените.
Берлинскиот професор по економија, Фердинанд Фихтнер, заклучи дека најновиот скок на цените не може да се објасни само со зголемувањето на цените на суровата нафта.
„Тука се собираат навистина високите профити“, изјави Фихтнер за весникот. Работната група сега бара од Канцеларијата за картели да ги прошири своите овластувања, вклучително и можноста да реагира на цените што ги смета за претерани. „Нема да дозволиме да бидеме измамени тука“, рече Милер.
Нафтената индустрија ги негира обвинувањата
На состанокот на работната група присуствуваа лидерите на германските подружници на БП и Шел, претседателот на Федералната канцеларија за картели Андреас Мундт и претставници на индустриски здруженија, здруженија за заштита на потрошувачите и автомобилскиот клуб ADAC. Нафтената индустрија ги негираше сите обвинувања.
Кристијан Кихен, извршен директор на здружението за трговија со гориво и енергија, изјави за „Тагешау“ дека маржите не се променети од почетокот на војната во Иран и го критикуваше планираното заострување на антимонополските закони.
Неколку индустриски тела, вклучувајќи ја Федералната асоцијација на независни бензински пумпи и Централната асоцијација на бензински пумпи, исто така предупредија против политичко мешање во цените во австриски стил.
Во заедничка изјава, тие истакнаа дека повеќе од половина од цената на горивото се состои од даноци и давачки. „Кој сака трајно да ги намали цените на горивото, мора да разговара за уделот на државата во цената, а не да се меша во пазарната конкуренција“, се вели во соопштението, кое ја префрла одговорноста директно на федералната влада.