Европска воена мисија започнува во четврток во Гренланд, арктичка територија под дански суверенитет, која ја посакува претседателот Доналд Трамп, еден ден по состанокот во Вашингтон меѓу американски, дански и гренландски претставници што резултираше со „фундаментално несогласување“.
Франција, Шведска, Германија, Велика Британија и Норвешка објавија во среда дека ќе распоредат воен персонал на островот за извидувачка мисија, која, според извор од француското Министерство за вооружени сили, е дел од вежбата „Арктичка издржливост“ на Данска.
„Првите француски воени елементи се веќе на пат. Ќе следат и други“, напиша францускиот претседател Емануел Макрон на X.
И ова е „со цел евентуален воен придонес наменет за поддршка на Данска во гарантирањето на безбедноста во регионот, на пример во областа на капацитетите за поморско набљудување“, објасни германското Министерство за одбрана.
„Истражувањето на Гренланд“ ќе се одржи од четврток до сабота, сподели германското Министерство, додавајќи дека испраќаат 13 членови.
Британската влада потврди дека британски воен офицер е распореден на барање на Данска да се придружи на извидувачка група пред планираната вежба „Арктичка издржливост“.
„Ја споделуваме загриженоста на претседателот Трамп за безбедноста на Далечниот Север. Вие го гледате тоа како дел од зајакнувањето на безбедноста на земјите од НАТО и JEF на Далечниот Север“, рече портпаролот.
Тоа е „интензивирање на вежбите за одвраќање на руската агресија и кинеските активности“.
Земјите од JEF се нордиските земји Данска, Финска, Исланд, Шведска и Норвешка, балтичките земји Латвија, Литванија и Естонија и Холандија и Велика Британија.
Во среда, данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен ја осуди желбата на Трамп да го „освои“ Гренланд, по состанокот во Белата куќа со американски претставници.
„Претседателот јасно го изрази своето гледиште, а нашето е различно“, им рече тој на новинарите.
„Интензивни разговори“
„Значи, сè уште имаме фундаментално несогласување, но исто така прифаќаме дека не се согласуваме“, додаде тој, најавувајќи формирање „работна група на високо ниво за да се истражи дали можеме да најдеме заеднички начин“.
Тој изјави дека Копенхаген сака „тесно да соработува со Соединетите Американски Држави, но секако тоа мора да биде почитувана соработка“.
Данскиот министер и неговата колешка од Гренланд, Вивијан Мотцфелд, беа примени во Белата куќа од потпретседателот Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио.
„Беше многу интензивно за сите нас, но сакам да ви кажам дека денешниот состанок помина многу добро“, се осврна Мотцфелд.
„Имам многу добри односи со Данска и ќе видиме како сето ова ќе се развива. Мислам дека ќе се најде решение“, им рече Доналд Трамп, кој не присуствуваше на состанокот, на новинарите во Белата куќа.
Неколку часа претходно, на својата социјална мрежа Truth Social, тој повтори дека на Соединетите Американски Држави „им е потребен Гренланд од причини поврзани со националната безбедност. Тоа е клучно за Златната купола што ја градиме“.
Ова е прв пат тој да го поврзе овој масивен американски проект за ракетна одбрана со поседувањето на Гренланд.
„Санки со кучиња“
Доналд Трамп повторува дека на Соединетите Американски Држави им е потребен Гренланд за да ги спречат руските и кинеските напредувања на Арктикот и не ја исклучува употребата на сила за да го заземат.
За време на дебатите, Белата куќа објави цртан филм на кој се прикажани два тима кучиња кои се соочуваат со две можни дестинации: Америка, симболизирана од Белата куќа под огромното сино небо, или Кина и Русија, претставени од Големиот ѕид и Црвениот плоштад во темница.
Нема кинески бродови ниту „големи“ инвестиции во Гренланд, изјави Локе Расмусен за данскиот печат.
Пред состанокот во Вашингтон, црвено-бели знамиња на Гренланд се појавија во излозите на продавниците во главниот град на територијата, Нуук, на прозорците на куќите, на покривите на автомобилите и автобусите, па дури и на кранските кабли, според новинар на АФП во градот.
Во обид да го смири Вашингтон, Копенхаген вети дека од среда ќе „го зголеми своето воено присуство“ во Гренланд и ќе започне дијалог со НАТО за зголемување на присуството на алијансата на Арктикот.
Претходно, Данска спомена дека инвестирала речиси 90 милијарди круни (12 милијарди евра) во зајакнување на одбраната на Арктикот.
Но, Доналд Трамп ги исмејува данските напори. Во среда, тој повтори дека тие „два тима кучиња не се доволни“ за да ги одбранат териториите од Русија или Кина.