Претседателот на САД, Доналд Трамп, го искористи најдолгото обраќање за состојбата на нацијата во историјата на САД за да ја повтори својата закана за воена акција против Иран доколку дипломатијата не успее – и вети дека ќе продолжи со преговорите за ставање крај на војната во Украина.
Зборувајќи речиси еден час и 50 минути, Трамп ја искористи заедничката седница на Конгресот за да ги пофали достигнувањата на неговата администрација како почеток на „златно доба“.
Говорот беше можност да се фокусира на домашната политика пред ноемвриските конгресни избори, но Трамп, исто така, ги повтори клучните приоритети во надворешната политика и глобалната безбедност.
Иран
Трамп зборуваше неколку минути за Иран, кој го претстави како директна и постојана закана, потсетувајќи на американските воени напади врз таа земја во јуни минатата година.
„По [Операцијата] Полноќен чекан, беа предупредени да не се обидуваат повторно да ја обноват својата програма за оружје, особено нуклеарното оружје. Сепак, тие почнуваат одново“, рече тој.
„Мојата преференција е да го решиме овој проблем преку дипломатија“, рече Трамп.
„Но едно е сигурно: никогаш нема да дозволам најголемиот спонзор на тероризмот во светот, што тие се убедливо, да има нуклеарно оружје. Не можеме да го дозволиме тоа.“
Неговите зборови доаѓаат во време на масовно распоредување на американска војска на Блискиот Исток и пред новите американско-ирански разговори закажани за 26 февруари.
Преговорите се првенствено фокусирани на нуклеарната програма на Иран, за која Техеран инсистира дека е наменета за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
„Со децении, политиката на Соединетите Американски Држави е никогаш да не му дозволат на Иран да се здобие со нуклеарно оружје. Многу децении“, рече Трамп.
Зборувајќи за свештенското раководство на Иран од револуцијата во 1979 година, тој рече:
„Откако ја презедоа контролата врз таа горда нација пред 47 години, режимот и неговите убиствени посредници ширеа само тероризам, смрт и омраза.“
Трамп продолжи велејќи дека за време на неодамнешните домашни немири, иранските власти „убиле најмалку, се чини, 32.000 демонстранти во нивната земја“.
Групите за човекови права го проценуваат бројот на жртви на околу 7.000, но се верува дека вистинскиот број е значително поголем.
Трамп ги заврши своите коментари за Иран со предупредување: „Ниедна нација никогаш не треба да се сомнева во решителноста на Америка. Имаме најмоќна војска на Земјата“.
Во очигледен одговор на говорот на Трамп, портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, објави на социјалните мрежи дека американската администрација шири лаги.
„Што и да тврдат за нуклеарната програма на Иран, балистичките ракети на Иран и бројот на жртви за време на немирите во јануари е едноставно повторување на „големи лаги““, напиша тој.
Украина
На овој дел од неговиот говор му претходеа кратки забелешки за Украина, каде што целосната руска инвазија влезе во својата петта година.
Трамп рече дека неговата администрација „работи многу напорно“ за да ја заврши војната, наведувајќи ги месеците преговори што продолжија минатата недела на трилатералните состаноци во Женева, Швајцарија.
Неговиот главен претставник, Стив Виткоф, ги следеше разговорите.
По последната рунда преговори, тој рече дека е постигнат „значаен напредок“, без да даде детали, и додаде дека „двете страни се согласија… да продолжат да работат кон договор“.
Коментарите на Трамп не навлегоа во многу детали, но тој повторно ја истакна ужасната човечка цена на конфликтот.
„Дваесет и пет илјади војници умираат секој месец. Замислете, 25.000 војници умираат месечно“, рече тој.
Бројот на жртвите не е јавно достапен и не може да се потврди независно.
Но, еден неодамнешен извештај го става бројот на мртви, ранети и исчезнати на 1,2 милиони Руси и 500.000–600.000 Украинци.
Повторувајќи добро познато предизборно тврдење, Трамп додаде дека војната „никогаш немаше да се случи ако јас бев претседател“.
Коментарите доаѓаат во време кога европските лидери ја искористија четвртата годишнина од конфликтот за да ја потврдат поддршката за Киев, додека остануваат прашањата за долгорочната стратегија на Вашингтон.
Енергија, царина
Надворешната политика беше тесно поврзана со домашната економска агенда на Трамп.
Тој го пофали зголеменото производство на нафта и гас во рамките на неговата политика „пумпај, бебе, пумпај“, тврдејќи дека зголеменото американско производство – заедно со она што го опиша како „светол нов почеток“ во Венецуела – ќе помогне во намалувањето на глобалните цени на енергијата.
Нарекувајќи ја Венецуела „наш нов пријател и партнер“, Трамп рече дека САД обезбедиле 80 милиони барели нафта по соборувањето на долгогодишниот лидер Николас Мадуро.
Зборувајќи за трговијата, Трамп рече дека тарифите што ги плаќаат странските земји на крајот ќе го „заменуваат модерниот систем за данок на доход“ и ќе го олеснат финансискиот товар врз Американците.
Во текот на целиот говор, Трамп постојано се враќаше на централната тема: американското оживување.
Додека говорот на Трамп беше пречекан со овации и аплауз од републиканците, демократите седеа во тишина.
Десетици од нив целосно го бојкотираа настанот, одржувајќи посебен митинг на друго место во Вашингтон, каде што го критикуваа Трамп за различни прашања.
„Не сум на обраќањето за состојбата на нацијата вечерва бидејќи ова не се нормални времиња и демократите треба да престанат да се однесуваат нормално“, рече демократскиот сенатор Крис Марфи.