Бран насилство избувна во Мексико откако најбараниот криминалец беше убиен во операција за апсење во која беа вклучени мексиканските сили и американските разузнавачки служби.
Немесио Осегуера Сервантес, познат како „Ел Менчо“, беше водач на озлогласениот нарко-картел „Нова генерација Халиско“ (CJNG) и почина од повредите здобиени во судирите меѓу членовите на неговата банда и војската на 22 февруари.
Четири членови на бандата беа убиени за време на операција во градот Тапалпа, во централно-западната држава Халиско, а тројца војници беа ранети, објави мексиканското Министерство за одбрана.
Керолајн Левит, портпаролка на Белата куќа, рече дека Ел Менчо бил „главна цел на мексиканската и американската влада како еден од клучните трговци со дрога фентанил во САД“.
Таа рече дека тројца членови на картелот биле убиени, тројца други ранети, а двајца уапсени во операцијата, за која САД обезбедија разузнавачки информации.
По убиството на нивниот шеф, бандата започна одмазда во најмалку 12 мексикански држави.
Во некои, тие блокираа патишта, запалија автомобили и резервоари за гориво.
На улиците на Халиско и други држави, имаше извештаи за вооружени мажи.
Очевидци забележаа столбови чад што се издигаа над неколку градови, вклучувајќи ја и Гвадалахара, еден од градовите домаќини на претстојното Светско првенство.
Гувернерот на Халиско, Пабло Лемус Наваро, прогласи црвена тревога во државата, суспендирајќи го целиот јавен превоз и откажувајќи ги масовни настани и часови.
Туристите кои разговараа со Ројтерс го опишаа туристичкиот град Пуерто Ваљарта во Халиско како „воена зона“.
За време на немирите низ целата земја беа поставени околу 250 барикади на патот, вклучувајќи 65 во Халиско, објави CBS, медиумскиот партнер на BBC во САД.
Мексиканските власти велат дека досега се уапсени 25 лица, 11 за наводна вмешаност во насилни акти, а уште 14 за наводна грабеж.
Околу 20 банкарски филијали беа исто така нападнати во насилството.
Мексиканската претседателка Клаудија Шајнбаум изјави дека државните и федералните агенции го координираат одговорот на насилството, повикувајќи ги луѓето да останат „смирени“.
„Во поголемиот дел од земјата, животот продолжува како и обично“, додаде таа.
Неколку странски авиокомпании откажаа летови до Халиско, вклучувајќи канадска и две американски.
САД ги предупредија своите граѓани да избегнуваат пет мексикански држави: Халиско, Тамаулипас, Мичоакан, Герера и Нуево Леон.
Владата на Велика Британија соопшти дека во Халиско се пријавени „сериозни безбедносни инциденти“.
Кој е Ел Менчо?
Ел Менчо, 59-годишен поранешен полицаец, предводеше голема криминална организација одговорна за шверц на огромни количини кокаин, метамфетамин и фентанил во САД.
Американскиот Стејт департмент претходно понуди награда од 15 милиони долари за информации што би довеле до апсење на Ел Менчо.
Министерството за одбрана на Мексико соопшти дека операцијата била „планирана и извршена“ од страна на специјалните сили на земјата.
Мајк Виџил, поранешен раководител на меѓународните операции на американската Администрација за борба против дрога, ја опиша операцијата како „една од најзначајните акции преземени во историјата на трговијата со дрога“.
Само неколку луѓе оставиле траен белег во историјата на мексиканскиот организиран криминал.
Немесио Осегера Сервантес, попознат како „Ел Менчо“, е еден од нив.
Потекнувајќи од селско семејство во западната држава Мичоакан, неговото искачување до врвот на еден од најстрашните и најопасните картели во модерната мексиканска историја, Картелот на новата генерација Халиско (CJNG), беше метеорски.
Тој го достигна тој врв преку насилство, агресија, амбиција, бруталност и суровост.
Неговото убиство беше поздравено како победа и во Мексико и во Соединетите Американски Држави.
Мексиканските власти и САД објавија дека американската разузнавачка служба била вмешана во убиството на шефот на картелот.
За мексиканската војска, водачот на картелот беше отстранет од равенката, ослабувајќи, барем во теорија, а можеби и за некое време, криминалната група што ја водеше.
Реакцијата на луѓето на Ел Менчо беше брза.
Тие поставија блокади на патиштата, а насилството се прошири на улиците на дури осум различни држави, од Гереро на брегот на Пацификот до Тамаулипас на североисток.
Инциденти имаше дури и во главниот град Мексико Сити и околните мексикански држави.
Некои од најлошите насилства се случија во самиот Халиско, каде што маскирани вооружени лица запалија продавници во главниот град на државата, Гвадалахара.
Во крајбрежното одморалиште Пуерто Ваљарта, туристите и локалното население се засолнија сè додека не помина бранот насилство.
Тоа е израз на лојалноста на „армијата“ на Ел Менч и израз на гнев кон властите за елиминирање на нивниот водач.
Но, дали барикадите на патот и запалените автомобили се повеќе од само претстава – дали насилството ќе стивне или ќе се зголеми – ќе стане јасно во следните неколку дена.
Распоредувањето на безбедносните сили ќе биде клучно во овој поглед.
Одамна е позната вистина за ваквите транснационални криминални групи дека, покрај влијателните шефови како Немесио Осегера Сервантес, неизбежно има уште три или четири високо рангирани членови на бандата кои се подготвени да го заменат.
Несомнено е дека Ел Менчо бил инструментален во подемот на бандата.
Кога се преселил во САД како нелегален имигрант во 1980-тите, тој веќе имал допир со криминалот, работејќи на полиња со марихуана во Мексико.
Бел неколку пати притворен во САД.
Полицијата ги истражувала подлабоко злосторствата поврзани со дистрибуцијата на наркотици во Калифорнија, така што Ел Менчо бил осуден на неколку години затвор во САД.
Немесио Осегера бил депортиран во Мексико на 30-годишна возраст и целосно се вклучил во криминалот.
Работел за картелот Миленио, со седиште во неговиот роден Мичоакан, а неговата репутација како суров и пресметлив растела низ целата земја.
Тој беше идеално позициониран кога тој картел се распадна и од остатоците беше формирана нова банда – CJNG, преведена од Ел Менчо.
Преку комбинација од територијална експанзија и дарба за пренасочување на активностите на картелот кон нови и профитабилни нелегални бизниси, тој ја претвори бандата во она што е денес – веројатно доминантна криминална сила во Мексико.
Кога Хоакин „Ел Чапо“ Гузман, водачот на картелот Синалоа, дотогаш неприкосновен во Мексико, беше екстрадиран во САД, токму Ел Менчо и неговата банда имаа најголема корист.
Битките на завојуваните фракции во Синалоа, исто така, доведоа до распуштање на картелот.
Но, бандата Нова генерација на Ел Манчо беше подготвена да апсорбира важен дел од трговијата со фентанил по апсењето на синовите на Чапо.
Еден од нив, Хоакин Гузман Лопез, се предаде на американските власти, а Исмаил „Ел Маја“ Замбада падна со него.
Ел Менчо беше победник од вакуумот и драматичната низа настани во Синалоа.
Но, како што често се случува во мексиканското криминално милје, тој не ја носеше таа круна долго.
Владата на претседателката Клаудија Шајнбаум ќе го претстави апсењето на еден од најбараните мажи во Мексико како победа, а тоа ќе одекне во Вашингтон.
Ова покажува напредок во главното прашање за кое претседателот Доналд Трамп побара акција од Мексико, по имиграцијата: трговијата со фентанил.
Со оглед на очигледно вклучениот елемент на американското разузнавање, тоа исто така ја нагласува подготвеноста на мексиканскиот претседател да соработува со Вашингтон во остварувањето на истите цели.
Таа се надева дека тоа ќе биде доволно за да се спречи понатамошен разговор за потребата од еднострана американска воена акција на мексиканска почва во форма на напади со беспилотни летала или чизми на терен, за што некои во Републиканската партија и администрацијата на Трамп отворено се залагаа.
Ваквите дискусии допрва треба да се случат.
Засега, Мексиканците сè уште размислуваат за фактот дека Ел Менчо е навистина мртов и гледаат како членовите на картелот спроведуваат насилство низ целата земја.