Поради климатските промени и ширењето на инвазивниот тигрест комарец, тропската болест чикунгуња сега се заканува на поголемиот дел од Европа, а научниците предупредуваат дека епидемиите би можеле да станат почести и потешки како што континентот се затоплува.
Повисоките температури предизвикани од климатската криза значат дека инфекциите сега се можни повеќе од шест месеци годишно во Шпанија, Грција и други јужноевропски земји, и два месеци годишно во југоисточна Англија, пишува The Guardian.
Научниците предупредуваат дека, со продолжувањето на глобалното затоплување, болеста ќе се шири подалеку на север.
Анализата е прва што целосно го проценува влијанието на температурата врз времето на инкубација на вирусот кај азискиот тигрест комарец, кој ја нападна Европа во последните децении.
Студијата покажа дека минималната температура на која можат да се појават инфекции е за 2,5°C пониска од претходните проценки.
Вирусот чикунгуња првпат е откриен во 1952 година во Танзанија и бил ограничен на тропските региони, каде што се регистрираат милиони инфекции годишно.
Болеста предизвикува силна и долготрајна болка во зглобовите, што може да биде исклучително исцрпувачко и фатално за малите деца и постарите лица.
Помалку случаи се пријавени во повеќе од десет европски земји во последните години, а стотици случаи се пријавени во Франција и Италија во 2025 година.
– Стапката на глобално затоплување во Европа е околу двојно поголема од глобалниот просек, а долната граница на температурата за ширење на вирусот е многу важна, па затоа нашите нови резултати се доста шокантни. Ширењето на болеста на север е само прашање на време – рече Сандип Тегар од Центарот за екологија и хидрологија на Велика Британија (UKCEH), водечкиот автор на студијата.
– Пред дваесет години, ако рековте дека ќе имаме чикунгуња и денга во Европа, сите ќе велеа дека сте луди, тоа се тропски болести. Сега сè се промени. Ова се должи на инвазивните комарци и климатските промени – додаде Стивен Вајт од UKCEH.
Студијата, објавена во Journal of the Royal Society Interface, користела податоци од 49 претходни студии за прв пат да го утврди времето на инкубација на вирусот кај тигрестите комарци во различни температури. Прагот на температура за пренос е 13–14°C.
Ширењето во Европа е поттикнато од заразени патници кои се враќаат од тропските региони, а потоа се каснуваат од локалниот тигрест комарец, ширејќи ја болеста понатаму.
Досега, студените зими во Европа ја запираа активноста на комарците и го спречуваа ширењето на болеста година по година.