Снимките од телефонските разговори на унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарт, со рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, и други високи руски функционери покажуваат колку длабоко Будимпешта работела за интересите на Кремљ во рамките на Европската Унија, објави Инсајдер со партнерски истражувачки редакции.
Во разговорите се слуша дека Сијарто им пренесува доверливи детали од Брисел на Русите, обидувајќи се да ги отстрани руските имиња од листата на санкции и нуди помош за спасување на руските компании од европските санкции.
„Се јавувам по барање на Алишер“
Еден од највпечатливите разговори се одржал на 30 август 2024 година, само еден час откако Сијарто се врати од Санкт Петербург во Будимпешта.
Лавров му се јавил и веднаш се фатил за работа – рускиот олигарх Алишер Усманов сакал неговата сестра Гулбахор Исмаилова да биде отстранета од листата на санкционирани од ЕУ.
„Слушај, се јавувам по барање на Алишер, а тој само ме замоли да те потсетам да си направил нешто во врска со неговата сестра“, рече Лавров.
Сијарто му одговори без многу двоумење.
Рече дека заедно со Словаците ќе поднесе предлог до Европската Унија за нејзино отстранување од листата.
„Ќе направиме сѐ што можеме за да го отстраниме“, рече тој.
Седум месеци подоцна, Исмаилова навистина беше отстранета од листата на ЕУ.
Кога завршија со конкретната работа, двајцата го продолжија разговорот со речиси пријателски тон и заедно се потсмеваа на Европската Унија, особено на оние членки кои силно ја поддржуваат Украина.
Лавров го нарече тогашниот шеф на европската дипломатија, Јозеп Борел, свое „најголемо разочарување“, а Сијарто го опиша како „европскиот Бајден“.
Лавров цинично коментираше за европските правила и политиката на идентитет, додека Сијарто послушно му ги објаснуваше бирократските протоколи во Брисел, објавува Индекс.
„Секогаш ти стојам на располагање“
Кон крајот на разговорот, унгарскиот министер се обиде да се додворува на својот руски колега.
Тој го пофали новото седиште на Газпром, кое го посетил во Русија.
„Секогаш ви стојам на располагање“, рече Сијарто.
Еден висок европски разузнавачки службеник, на кого му биле прикажани транскриптите, рече дека секој професионалец веднаш би препознал таков разговор како оперативец кој комуницира со својот извор.
Инсајдер пишува дека овие разговори за прв пат го документираат целиот обем на блискоста меѓу Сијарт и Лавров.
Покрај тоа што го направил она што се барало од него, Сијарто рутински му ги раскажувал на Лавров деталите од состаноците на европските министри за надворешни работи.
Така, во истиот разговор, тој му го пренел на Лавров она што било кажано претходниот ден на состанокот на Советот за надворешни работи на ЕУ, вклучително и дискусијата со тогашниот литвански министер Габриелиус Ландсбергис.
Ландсбергис, кога бил контактиран од новинарите, ги потврдил деталите од разговорот и рекол дека се чини дека Путин имал „крт“ цело тоа време на сите официјални состаноци на ЕУ и НАТО.
Според него, ако Европа сака да го зачува интегритетот на тие состаноци, Унгарија треба да биде исклучена од нив.
Тој исто така додаде дека „секоја генерација има свој Ким Филби“ и дека Сијарто ја игра таа улога „со ентузијазам“.
Приказната не завршува со сестрата на Усманов.
Инсајдер пишува дека Унгарија и Словачка редовно го уценувале Брисел со блокирање на продолжувањето на целиот пакет санкции со цел да отстранат одредени руски имиња од листата.
Дипломатите велат дека Будимпешта и Братислава често започнувале преговори со долг список на Руси што сакале да ги спасат, а потоа го стеснувале на неколку политички важни луѓе.
Меѓу нив биле Вјачеслав Моше Кантор, Михаил Дегтјарев, Никита Мазепин, мајката на Евгениј Пригожин, па дури и патријархот Кирил.
И Ердоган им помогнал на Русите
Во таа операција помогнал и моќен сојузник надвор од ЕУ.
На почетокот на март, турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган испратил писмо до словачкиот премиер Роберт Фицо, нарекувајќи го Усманов „драг пријател“ и опишувајќи го како транспарентен и добронамерен човек.
Инсајдер наведува дека Словачка формално го поднела писмото со кое барала отстранување на Усманов од листата, и дека Унгарија го поддржувала и него и милијардерот Михаил Фридман.
Друга серија протечени разговори покажува дека Сијарто го сторил истото со рускиот заменик-министер за енергетика Павел Сорокин.
Во еден телефонски разговор, тој се пожалил дека Европската Унија не сака да му даде документи поврзани со санкционирањето на компанијата 2Rivers од Дубаи, една од клучните компании за продажба на руска нафта преку таканаречените флоти од сенка.
Тој објаснил дека Унгарија и Словачка го блокираат 18-тиот пакет санкции и отворено рекол дека се обидува да го „укине“ целиот пакет.
Уште поинтересно е што не застанал тука.
Сијарто му рекол на Сорокин дека веќе успеал да отстрани 72 руски субјекти од предложената листа, која содржела вкупно 128 имиња, и ја замолил руската страна да му помогне со аргументи зошто понатамошните отстранувања би биле во интерес на Унгарија.
Со други зборови, тој не само што ги повтори руските позиции во Брисел, туку побара и од Москва готови аргументи што ќе ги употреби против санкциите.
Во еден момент, тој му понудил на Сорокин да провери кои руски банки Брисел планира да ги стави под санкции и вети дека ќе направи сè што може за да ги спаси.
Тој рече дека веќе успеал да ја отстрани од листата Банка Санкт Петербург, како и друга банка поврзана со нуклеарниот проект Пакс.
Инсајдер наведува дека ова е јасен доказ дека унгарскиот министер работел како продолжена рака на Кремљ во рамките на европските институции.
Зошто Унгарците со години ги одложуваат санкциите?
Сето ова фрла нова светлина врз долгогодишното спречување на европските санкции од страна на Унгарија.
Уште во 2022 година, Будимпешта го држеше целиот шести пакет санкции како заложник сè додека патријархот Кирил не беше отстранет од листата.
Подоцна ги блокираше обидите за санкционирање на руски милијардери поврзани со воената индустрија, а на почетокот на 2026 година дури и стави вето на целиот 20-ти пакет санкции.
Во меѓувреме, Словачка ѝ се придружи во таа работа.
Европските институции очигледно повеќе не ѝ веруваат на Будимпешта.
Инсајдер потсетува дека „Вашингтон пост“ и „Политико“ претходно објавија дека Унгарија речиси во реално време ѝ пренесува на Москва што се зборува на состаноците на ЕУ и дека поради ова, Брисел почнал да го ограничува протокот на доверливи материјали во Будимпешта и да одржува состаноци во потесен формат.
Полскиот премиер Доналд Туск рече дека ваквите вести воопшто не го изненадуваат и призна дека со години на состаноците кажувал само што морал.
Унгарската влада сето тоа го отфрли како „проукраинска пропаганда“, а Сијарто тврдеше дека приказните за протекување на информации се „лажни вести“, но на крајот призна дека цело време бил во контакт со Лавров.
Сепак, ниту тој ниту Лавров не одговорија на новинарските прашања за оваа истрага.
Во меѓувреме, на предизборен митинг, Сијарто беше исвиркан со извици „предавник“ и „руски шпион“, на што тој возврати дека без руската нафта и гас, сите ќе мора да платат три пати повеќе.
„Инсајдер“ заклучува дека она што започна како повремено унгарско вето по целосната инвазија на Русија врз Украина се претвори во системска, речиси институционализирана лобистичка кампања за луѓе и компании блиски до Кремљ.
И протечената снимка за прв пат многу јасно покажува како изгледало тоа одвнатре: Лавров бара услуга, известува Сијарто од Брисел и конечно вели дека секогаш кога е потребен, тој е достапен.