Неколку часа по моќниот напад врз украинскиот град Дњепарк во ноември 2024 година, рускиот претседател Владимир Путин во телевизиско обраќање изјави дека Русија лансирала „нова конвенционална ракета со среден дострел“ со кодно име Орешник, што на руски значи лешник.
Путин тврди дека оружјето патувало со брзина од 10 маха, односно 2,5-3 километри во секунда, што е 10 пати побрзо од брзината на звукот и додаде дека „моментално нема начин да се спротивстави на тоа оружје“.
Денот по нападот, тој им рече на високите руски претставници дека тестирањето на ракети ќе продолжи „дури и во борбени услови“.
Тоа се случи синоќа кога руските сили го користеа Орешник во масовен напад врз критични украински цели.
Russia fires Oreshnik hypersonic missile at Lviv, first confirmed strike in western Ukraine
Mayor confirms 6 explosions targeting infrastructure near Poland 🅱️order
Hypersonic IRBM traveled 1,500km in 7 minutes at Mach 10
No air defense can intercept this weapon system pic.twitter.com/wZE2X8YFYz
— Boi Agent One (@boiagentone) January 8, 2026
Што е Орешник?
Ако тврдењето на Путин за брзина е точно, ракетата е на горната граница на хиперсонична брзина и малку системи можат да го постигнат тоа.
Брзината е важна бидејќи одбранбената армија има помалку време да реагира.
Балистичката ракета обично стигнува до својата цел следејќи лачна патека високо во атмосферата и слична патека додека патува надолу, односно кон целта.
Но, како што се спушта, добива брзина, а кинетичката енергија му дава повеќе опции.
Ова му овозможува да маневрира кон целта – со изведување на еден вид одбранбено тргнување – што го отежнува пресретнувањето од страна на системите за воздушна одбрана (како што е американскиот систем „Патриот“, кој го користи Украина).
Секако, ова не е ништо ново за армиите што мора да се бранат од вакви закани, но колку е поголема брзината, толку е потешка одбраната, што веројатно е причината зошто Путин го нагласи тоа.
Колкав е дострелот на Орешник?
Рускиот воен експерт Иља Крамник изјави за прорускиот весник „Известија“ дека дострелот на ракетата е веројатно на горната граница на ракета со среден дострел.
„Веројатно станува збор за нова генерација руски ракети со среден дострел со дострел од 2.500 до 3.000 км и потенцијално зголемување до 5.000 км, но не и за интерконтинентална ракета“, објасни тој, според Би-Би-Си.
Ова значи дека Орешник е во дофат на цела Европа, но не и на САД.
🇷🇺🇺🇦 The sky in Lviv is glowing different colors following the Russian Oreshnik strike. pic.twitter.com/NrcvDCJ04m
— Heyman_101 (@SU_57R) January 9, 2026
Колку е ефикасен?
Воениот аналитичар Владислав Шуригин изјави за „Известија“ дека Орешник е способен да ги надмине сите постоечки модерни системи за противракетна одбрана.
Исто така, може да уништи добро заштитени бункери на големи длабочини.
Друг руски аналитичар, Игор Корочченко, изјави за новинската агенција Тас дека ракетата има повеќе независно водени боеви глави, додавајќи дека „скоро истовременото пристигнување на боевите глави на целта“ е исклучително ефикасно.
Џастин Крамп, извршен директор и основач на консултантската компанија за проценка на ризик „Сибилин“, изјави за Би-Би-Си Верифи дека ракетата претставува сериозна закана за воздушната одбрана на Украина.
„Руските балистички ракети со краток дострел беа една од посилните закани за Украина во овој конфликт. Побрзите и понапредните системи ја креваат таа закана на ново ниво“, заклучи тој.