Неделниот напад врз основно училиште во Минаб, град во јужен Иран, е најсмртоносната цивилна жртва во историјата откако САД и Израел го нападнаа Иран, а никој сè уште не ја презема одговорноста.
Според иранските здравствени службеници и државните медиуми, најмалку 175 лица, многу од нив деца, биле убиени во нападот.
Анализата на доказите сугерира дека училиштето било погодено во исто време со блиската поморска база на Корпусот на Исламската револуционерна гарда (IRGC), пишува The New York Times.
Истрагата укажува на американски напад
Иако сè уште нема официјална потврда, збирот докази собрани од The New York Times, вклучувајќи новооткриени сателитски снимки, објави на социјалните медиуми и потврдени видео снимки, укажуваат дека училишната зграда била тешко оштетена од прецизен удар.
A New York Times investigation shows that the elementary school in Minab, Iran was most likely struck during a U.S. military operation targeting a nearby IRGC base.
Satellite imagery, verified videos, and geolocated social media posts indicate that multiple precision strikes… pic.twitter.com/70QUDdo2zR
— Yashar Ali 🐘 (@yashar) March 6, 2026
Официјалните изјави дека американските сили во тоа време нападнале поморски цели во близина на Ормутскиот теснец, каде што се наоѓа базата на IRGC, сугерираат дека најверојатно тие го извршиле нападот.
Прецизното утврдување на околностите е отежнато од недостатокот на видливи остатоци од оружје на местото на настанот и фактот дека странските новинари не можат да пристапат до локацијата.
Вкупниот број на жртви сè уште не е независно потврден, но ирански извори наведуваат дека најмалку 175 лица ги загубиле животите во основното училиште Шаџара Тајебех.
Вашингтон и Тел Авив без конкретни одговори
Американските и израелските претставници ниту ја потврдија ниту ја негираа одговорноста со денови по нападот.
На прашањето дали САД извршиле воздушен напад врз училиштето, портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, во среда рече:
„Според наше знаење, не“, додавајќи дека „Министерството за одбрана го истражува случајот“.
Министерот за одбрана, Пит Хегсет, исто така, во среда изјави дека истрагата е во тек.
Од друга страна, портпаролот на израелската армија, Надав Шошани, им рече на новинарите во недела дека „досега нема сознанија за каква било израелска воена операција во областа во тој момент“.
The US & Israel launched an egregious, unwarranted act of aggression against Iran by indiscriminately targeting Iranian cities. In just one single case, they targeted a primary school in #Minab, Hormozgan Province, killing and maiming tens of innocent young girls.
This is a… pic.twitter.com/UfcHtBWd4m
— Esmaeil Baqaei (@IRIMFA_SPOX) February 28, 2026
Реконструкција на нападот
Основното училиште се наоѓа во градот Минаб, оддалечен повеќе од 950 километри од Техеран, но во непосредна близина на стратешки важниот Ормутски теснец.
Бидејќи саботата е почеток на работната недела во Иран, децата и наставниците биле на час во времето на нападот, објавија иранските медиуми.
Првите вести за нападите се појавија на социјалните мрежи кратко по 11:30 часот по локално време.
Анализата на објавите, фотографиите и видеата направени во рок од еден час по нападот потврдува дека училиштето било погодено во исто време со поморската база.
Една геолоцирана слика покажува неколку големи облаци чад што се издигаат над базата и училишниот простор.
Снимките што покажуваат обемна штета на училишната зграда наскоро беа објавени од иранска организација за човекови права, а снимките објавени од иранските медиуми и независно потврдени од „Тајмс“ покажаа толпи луѓе како ги пребаруваат урнатините за преживеани и жртви.
За подетално да се процени штетата, „Њујорк тајмс“ нарача нови сателитски снимки што потврдија дека најмалку шест згради на Револуционерната гарда, како и едно училиште, биле погодени од повеќе прецизни напади.
Четири згради во поморската база биле целосно уништени, додека другите две имале оштетување на покривите што е во согласност со прецизните напади.
View this post on Instagram
„Совршено прецизни снимки“
Вес Џ. Брајант, аналитичар за национална безбедност и поранешен виш советник за цивилни жртви во Пентагон, ги прегледал новите сателитски снимки и заклучил дека сите згради, вклучувајќи го и училиштето, биле погодени од „совршено прецизни“ напади.
Брајант, кој е критичар на администрацијата на Трамп, верува дека најверојатното објаснување е „погрешна идентификација на целта“, односно дека напаѓачите ја таргетирале локацијата без да знаат дека внатре има голем број цивили.
Генералот Ден Кејн, претседател на Здружениот генералштаб, потврди во среда дека американските сили во тој момент извршувале напади по должината на јужниот брег на Иран.
Картата што ја презентираше покажа дека областа Минаб била цел на напади во првите 100 часа од операцијата.
Кејн додаде дека израелските сили дејствувале претежно подалеку на север во земјата.
„По должината на јужната оска, ударната група на носачот на авиони „УСС Абрахам Линколн“ продолжила да врши притисок од морето по должината на југоисточниот брег и уништила поморски капацитети по должината на целиот теснец“, рече генералот Кејн.
Историја на училишната зграда
Според сателитските снимки од 2013 година, училишната зграда некогаш била дел од поморската база на Револуционерната гарда.
Сепак, до септември 2016 година, зградата била обновена и повеќе не била поврзана со базата.
Јавно достапните историски снимки покажуваат дека со текот на времето зградата ги стекнала карактеристиките на училиште, вклучувајќи спортско игралиште и други рекреативни области.
„Со оглед на разузнавачките способности на Америка, тие требало да знаат дека училиштето е во близина“, рече Бет Ван Шак, поранешна службеничка на Стејт департментот и експерт за човекови права на Универзитетот Стенфорд.
This image is currently being reported as visual “proof” that a misfired AD system was responsible for the strike on a building reportedly housing a girls’ elementary school in Minab.
It’s not.That image was taken in Zanjan, over 1.3k kilometers from the school in Minab.
A 🧵 pic.twitter.com/jL7aca4rNj— Tal Hagin (@talhagin) February 28, 2026
Дали е прекршено меѓународното право?
Теориите што се појавија на интернет, а кои сугерираат дека училиштето било погодено од залутан ирански проектил, се отфрлени бидејќи еден проектил не можел да предизвика толку прецизна и насочена штета на повеќе згради во базата.
Доколку се потврди дека американска бомба го погодила училиштето Шаџара Тајебех, клучното прашање ќе биде дали нападот бил грешка или дали целта била избрана врз основа на застарени разузнавачки информации.
Џанина Дил, експерт за воено право од Универзитетот во Оксфорд, истакна дека според меѓународното право, напаѓачите се должни да ја „проверат состојбата“ на целта за да се осигурат дека цивилите не се загрозени. Неуспехот да се стори тоа може да претставува кршење на меѓународното право.