Бидејќи евентуалното американско купување на Гренланд се дискутира сè повеќе во последните месеци, во јавноста се појавува и еден интересен, денес во голема мера заборавен историски детал што ги поврзува САД, Данска, Гренланд – и островите што децении подоцна се поврзаа со Џефри Епштајн.
Имено, во 1917 година, Соединетите Американски Држави и Данска го потпишаа Договорот за Данските Западноиндиски Острови, со кој САД ги купија денешните Американски Девствени Острови за околу 25 милиони долари.
Овие острови претходно беа во сопственост на Данска, а договорот имаше и важна геополитичка клаузула: Соединетите Американски Држави за возврат формално го признаа данскиот суверенитет над Гренланд.
Американските Девствени Острови се состојат од околу педесет острови, од кои најголеми се Сент Кроа, Сент Џон и Сент Томас.
Но, еден од помалите острови, Малиот Сент Џејмс, децении подоцна стана глобално познат поради својот сопственик – педофилот Џефри Епштајн.
Епштајн го купил островот во 1998 година за сума што денес би изнесувала околу 12,3 милиони долари, а во 2016 година дополнително ги проширил своите имоти со купување на соседниот остров Грејт Сент Џејмс за околу 22 милиони долари.
За време на деловен состанок во 2012 година, Епштајн ги опишал Американските Девствени Острови како совршени поради нивната изолација, според сведочењето.
Генералниот обвинител на Американските Девствени Острови подоцна ги опишал своите имоти како „совршено скривалиште и засолниште за трговија со млади жени и малолетници за сексуално ропство, злоупотреба на деца и сексуален напад“.
Токму затоа договорот од 1917 година повторно се дискутира на социјалните мрежи.
Еден корисник на платформата X тврдел дека договорот бил катастрофален, бидејќи Данска ја искористила американската желба за Девствените Острови за да обезбеди меѓународно признавање на својот суверенитет над Гренланд.
„Денес сме заглавени со наследството на Малиот Сент Џејмс, додека Кина и Русија сè повеќе гледаат кон Арктикот“, рече тој, повикувајќи ги САД да го преиспитаат купувањето на Гренланд.
За време на неговиот прв претседателски мандат, Доналд Трамп постојано изјавуваше дека сака да го купи Гренланд, нагласувајќи ја стратешката важност на таа територија за националната безбедност и контролата на арктичкиот регион, особено во контекст на руските и кинеските амбиции.
Контролата на Гренланд би значела и силна позиција во клучниот поморски коридор што ги поврзува Атлантскиот Океан и Арктикот, пишува Метро.
Интересот на Трамп за Гренланд не е без преседан.
САД се обидоа да го купат островот уште во 1846 година, а потоа повторно во 1946 година, за време на Студената војна, кога ѝ понудија на Данска износ што денес би вредел околу 970 милиони фунти.
Иако купувањето никогаш не се случи, САД ја изградија воздухопловната база Туле во северен Гренланд, денес позната како вселенска база Питуфик, врз основа на договор од Студената војна.
На таа база, во еден од најоддалечените делови на светот, моментално има околу 150 припадници на американските сили кои ги следат можните напади со балистички ракети.
Освен стратешката воена важност, Гренланд е исклучително привлечен поради своите природни ресурси.
Дури 31 од 34 суровини што Европската Унија ги смета за критични, вклучувајќи кобалт, никел, бакар и титаниум-ванадиум, се наоѓаат во таа област.
Островот е исто така богат со злато, платина и дијаманти, а се проценува дека би можел да крие значителни наоѓалишта на нафта и гас.
Многу од тие метали се клучни за производство на батерии, електрични возила и високотехнолошка опрема, што го прави Гренланд сè поважен во глобалната битка за ресурси.
Во овој контекст, историскиот договор од 1917 година повторно се гледа не само како дипломатски документ од минатото, туку и како основа на денешните геополитички дискусии.