Млада жена извојува невидена судска победа над технолошките гиганти во Америка.
Поротата на судот во Лос Анџелес пресуди во корист на оваа жена која ја тужеше компанијата Мета, која ги поседува Фејсбук, Инстаграм и Воцап, како и Гугл, кој го поседува каналот Јутуб, тврдејќи дека тие се одговорни за нејзината зависност од социјалните мрежи уште од детството.
Поротата утврди дека Мета и Јутуб намерно изградиле зависност од платформите за социјални мрежи што му наштетила на менталното здравје на 20-годишната девојка.
Жената, идентификувана како Кејли, ќе добие шест милиони долари (пет милиони евра) отштета, а оваа пресуда би можела да влијае на стотици слични случаи кои сега се во тек во американските судови.
Мета и Гугл одделно изјавија дека не се согласуваат со пресудата и дека ќе поднесат жалба.
„Менталното здравје на младите е исклучително сложено и не може да се поврзе со една апликација“, рече Мета, сопственик на Марк Закерберг.
Портпарол на Гугл рече дека „во овој случај, Јутуб беше погрешно разбран“.
„Јутуб е одговорно изградена платформа за стриминг, а не страница за социјално вмрежување“.
Поротата утврди дека Кејли треба да добие 3 милиони долари отштета и уште 3 милиони долари казнена отштета против компаниите, бидејќи беше утврдено дека Мета и Гугл „злонамерно“ ги управувале своите платформи.
Се проценува дека Мета ќе плати 70 проценти од отштетата, а Гугл преостанатите 30 проценти.
Пред судницата беа родителите на други деца, кои не се вклучени во тужбата на Кајла, но тврдат дека и тие биле негативно погодени од социјалните медиуми.
Кога беше изречена пресудата, родители како Ејми Невил славеа и ги прегрнаа другите.
Пресудата во Лос Анџелес дојде еден ден откако поротата во американската држава Ново Мексико ја прогласи Мета за одговорна затоа што нејзините платформи ги загрозуваат децата и ги изложуваат на сексуално експлицитен материјал и контакт со сексуални предатори.
Мајк Прукс, директор за истражување во Форестер, рече дека последователните пресуди истакнуваат „пресвртница“ помеѓу компаниите за социјални медиуми и јавноста.
Кон крајот на минатата година, Австралија ги забрани социјалните медиуми за деца под 16 години за да спречи зависност или ментални нарушувања.
Велика Британија моментално спроведува пилот-програма за да види како би можела да функционира забраната на социјалните медиуми за лица под 16 години.
„Негативното расположение кон социјалните медиуми се градеше со години, а сега е презаситено“, рече Прулкс.
За време на сведочењето на суд, Марк Закерберг, претседател и извршен директор на Мета, се осврна на долгогодишната политика на компанијата дека на корисниците под 13 години не им е дозволено да пристапат до ниту една од нејзините платформи.
Кога му беа презентирани интерни истражувања и документи што покажуваат дека Мета знаела дека малите деца всушност ги користат нејзините платформи, Закерберг рече дека „отсекогаш сакал“ побрз напредок во идентификувањето на корисниците под 13 години.
Тој инсистираше дека компанијата „успеала“ во тоа со текот на времето.
Иако Гугл, како сопственик на страницата за споделување видеа Јутуб, беше исто така обвинет во овој случај, поголемиот дел од судските постапки се фокусираа на компанијата Мета, имено на нејзината мрежа Инстаграм.
Првично беа обвинети и Снеп и ТикТок, но двете компании постигнаа спогодби со Кајли пред судењето.
Деталите за спогодбата не беа откриени.
Адвокатите на Кајли за време на судењето тврдеа дека Мета и Јутуб создале „машини за зависност“ и не ја исполниле својата должност да ги спречат децата да пристапуваат до нивните платформи.
Кејли рече дека почнала да го користи Инстаграм кога имала девет години, а Јутуб кога имала шест години, и дека не наишла на никакви обиди да ја блокираат поради нејзината возраст.
„Престанав да комуницирам со моето семејство затоа што го поминував целото време на социјалните медиуми“, рече Кејли за време на судењето.
Кејли рече дека имала 10 години кога почнала да доживува анксиозност и депресија, нарушувања што терапевт ќе ѝ ги дијагностицирал години подоцна.
Таа исто така рече дека речиси веднаш штом почнала да ја користи платформата како дете, почнала да се опседнува со сопствениот физички изглед и затоа користела филтри на Инстаграм за да го помали носот, а очите да ги зголеми.
Оттогаш на Кејли ѝ е дијагностицирана телесна дисморфија, состојба што ги тера луѓето претерано да се грижат за својот физички изглед и ги спречува да се гледаат себеси како што ги гледаат другите.
Нејзините адвокати тврдеа дека функциите на Инстаграм, како што е бесконечното скролување, се дизајнирани токму да предизвикуваат зависност.
Адвокатите на Кајли рекоа дека целите за раст на Мета се да ги натера младите луѓе да ги користат нејзините платформи.
Повикувајќи се на сведоштва од експерти и поранешни раководители на Мета, тие тврдеа дека компанијата сака млади корисници бидејќи е поверојатно да останат подолго на нејзините платформи.
Кога адвокатите на Кајли му кажаа на Адам Мосери, раководителот на Инстаграм, дека нејзиниот најдолг еден ден користејќи ја платформата достигнал 16 часа, тој негираше дека ова е доказ за зависност.
Тој ја окарактеризира тинејџерката која го поминува поголемиот дел од денот на Инстаграм како „проблематична“.
Пресудата на поротата „испраќа недвосмислена порака дека ниедна компанија не е над одговорноста кога станува збор за нашите деца“, рекоа правните застапници на Кејли.
Друг случај против Мета и другите платформи на социјалните медиуми за нивната наводна штета врз децата е закажан да започне во јуни во федералниот суд во Калифорнија.