Иран уништи клучен радарски систем вреден 300 милиони долари, кој е од клучно значење за таргетирање на американските противракетни батерии во Заливот, што, според американски функционер, ризикува дополнително оптоварување на одбранбените капацитети на регионот, пишува Блумберг.
Уништувањето на радарот и сродната опрема во воздухопловната база Мувафак Салти во Јордан, кое се случи во раните денови од војната, подоцна беше потврдено од службено лице, а претходно беше објавено од CNN врз основа на комерцијални сателитски снимки.
Податоците собрани од тинк-тенкот Фондацијата за одбрана на демократиите (FDD) покажуваат два регистрирани ирански напади во Јордан: еден на 28 февруари и еден на 3 март. И двата напади наводно биле пресретнати.
И покрај ова, сателитските фотографии покажаа дека радарот AN/TPY-2 на RTX Corp. и опремата што ја користат американските противракетни системи THAAD се уништени.
Satellite imagery from Airbus Defence and Space appears to show a AN/TPY-2 Forward Based X-band Transportable Radar, the primary radar for the U.S. Army’s Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) System, having been damaged and possibly destroyed by an Iranian drone or missile… pic.twitter.com/NqKN6K2YW2
— OSINTdefender (@sentdefender) March 5, 2026
Стратешки удар за одбрана
„Доколку беше успешен, иранскиот напад врз радарот THAAD ќе беше еден од најзначајните ирански напади досега“, рече Рајан Бробст, заменик-директор на Центарот за воена и политичка моќ во FDD.
„Сепак, американската војска и нејзините партнери имаат други радари кои можат да продолжат да обезбедуваат воздушна и ракетна одбрана, со што се ублажува загубата на еден систем“, додаде тој.
Американските единици THAAD (Терминална одбрана на голема надморска височина) се наменети за уништување на балистички ракети на работ на атмосферата и можат да се спротивстават на посериозни закани од системот Patriot со пократок дострел.
Со оглед на тоа што радарот AN/TPY-2 сега е надвор од употреба, должностите за пресретнување на ракети ќе паднат на системите Patriot, на кои веќе им недостасува ракетата PAC-3.
Скапа опрема
САД имаат осум THAAD системи глобално, вклучувајќи ги и оние во Јужна Кореја и Гуам.
Секоја батерија чини околу 1 милијарда долари, од кои радарот чини околу 300 милиони долари, според Центарот за стратешки и меѓународни студии (CSIS).
„Ова се оскудни стратешки ресурси и нивната загуба е огромен удар“, рече Том Карако, експерт за ракетна одбрана во CSIS.
„Армијата моментално има осум батерии, што е сепак помалку од деветте планирани од структурата на силите во 2012 година. Ова значи дека едноставно нема резервни радари TPY-2“, објасни тој.
Батеријата THAAD се состои од 90 војници, шест лансери монтирани на камиони со вкупно 48 пресретнувачи – осум по лансер – и еден радар TPY-2 и тактичка единица за контрола на оган и комуникација.
Секоја ракета пресретнувач, произведена од Lockheed Martin Corp., чини околу 13 милиони долари.
„Ако сакате да воспоставите интегрирана воздушна и ракетна одбрана, ова е само еден од елементите што ги ставате на фронтовската линија“, рече Вилијам Алберк, виш соработник во истражувачкиот институт Пацифик Форум.
Одбранбени системи под притисок
Порано во војната, ирански напад го оштети и катарскиот радар AN/FPS-132, стационарен систем за разлика од мобилниот THAAD, според истражувањето на Центарот за студии за неширење оружје „Џејмс Мартин“.
Тој систем се користи за рано предупредување и откривање на закани на долги растојанија, но му недостасува прецизноста потребна за насочување на оружјето кон целта.
Противвоздушните и противракетните одбранбени системи во регионот на Заливот се под голем притисок, а повремено се преоптоварени од иранските одмазднички напади со беспилотни летала и балистички ракети.
Тоа ги поттикна стравувањата дека залихите на напредни пресретнувачи, како оние за системите THAAD и PAC-3, наскоро би можеле да паднат на опасно ниски нивоа.
Минатиот петок, претставници на одбранбени компании, вклучувајќи ги Lockheed и RTX, се состанаа во Белата куќа, додека Пентагон се обидува да го забрза производството на оружје.