Министерот за надворешни работи на Иран, Абас Аракчи, изјави дека неговата земја не сака војна со Соединетите Американски Држави, но по неодамнешниот разорен конфликт со Израел, е воено подготвена повеќе од кога било досега.
За време на посетата на Бејрут, додека Иран се соочува со најголемиот бран протести во модерната историја, Аракчи нагласи дека нуклеарното знаење не може да се уништи со воздушни напади и ги обвини странските сили за поттикнување насилство во земјата.
Предупредувањата на Аракчи доаѓаат во момент на екстремна тензија, седум месеци по таканаречената „12-дневна војна“ во јуни 2025 година, во која израелските и американските напади сериозно ги оштетија воените и нуклеарните програми на Иран.
Во исто време, масовните протести поттикнати од економскиот колапс се одржуваат низ целиот Иран од крајот на декември, а режимот ги потиснува со брутална сила, прикажувајќи ги како продолжение на војната со други средства.
Зборувајќи за локална телевизија, Аракчи призна дека нуклеарните постројки на Иран биле оштетени во јунските напади, но инсистираше дека основната програма останала недопрена.
Американските напади на 22 јуни 2025 година беа насочени кон клучните локации за збогатување на ураниум, но според Аракчи, уништувањето на инфраструктурата не значи уништување на капацитетите.
– Некои згради беа уништени, дел од центрифугалните машини и опрема беа оштетени, но нуклеарната технологија и знаење не можат да бидат уништени со воздушно бомбардирање – рече тој, додавајќи дека Иран во моментов не планира да ги обнови оштетените постројки сè додека не се отстранат безбедносните закани.
Оваа изјава е во согласност со новата стратегија на Иран, која сè повеќе отворено ја прикажува нуклеарната програма како клучен столб на одбраната и одвраќањето, а не само како програма за мирновременски цели.
Иако нападите ги забавија нуклеарните амбиции на Иран, во Техеран се сметаат за само зајакнати случаи на тврдокорните кои бараат развој на нуклеарно оружје како единствена гаранција за опстанок на режимот.
И покрај тоа што 12-дневната војна откри сериозни слабости во воздушната одбрана и командната структура на Иран, највисокиот дипломат на Иран тврди дека војската излезе посилна од конфликтот.
Според него, Иран ги идентификуваше сопствените недостатоци, но и слабостите на непријателот и сега е целосно подготвена да се одбрани.
– Нашата воена и одбранбена состојба е многу подобра од порано. Дознавме за нашите слабости, но и слабостите на непријателот, ги отстранивме сопствените недостатоци и сме целосно подготвени да се одбраниме – рече Аракчи.
Тој нагласи дека таквата подготвеност не е знак на желба за нов конфликт, туку само одвраќање.
– Целосната подготвеност за војна не значи дека некој сака војна, туку дека војната се спречува со целосна подготвеност за борба – рече тој.
Овие тврдења се поткрепени со драстичното зголемување на воениот буџет. По конфликтот, иранскиот парламент одобри низа закони за да се обезбеди континуирано финансирање на војската, а буџетот за одбрана за 2025 година наводно се зголемил за речиси 200 проценти, достигнувајќи приближно 46 милијарди долари.
Министерката за одбрана Аштиани дури изјави дека Иран има доволно воени резерви за да води десетгодишна војна доколку е потребно.
Зборувајќи за внатрешната криза, Аракчи се обиде да балансира помеѓу признавање на незадоволството на граѓаните и обвинување на надворешните непријатели.
Тој ги опиша протестите како „природни“ во систем што им овозможува на граѓаните да ги искажат своите поплаки поради суровите економски услови и санкциите. Сепак, тој директно ги обвини странските служби за насилството.
– Заедно со народните протести, постојат и одредени елементи кои вршат немири и бунтови: тие напаѓаат јавни места и палат пожари – рече тој, тврдејќи дека зад тоа стојат „елементи поврзани со Мосад и ЦИА“.
Оваа реторика е дел од пошироката стратегија на режимот, која ги прикажува протестите, проширени на сите 31 провинција, како „когнитивно и терористичко“ продолжение на војната со Израел и САД.
Властите ја изведоа армијата и Револуционерната гарда на улиците и воведоа речиси целосна блокада на интернетот за да спречат ширење на информации.
Според различни проценки, најмалку две илјади луѓе беа убиени во бруталното задушување на протестот, а повеќе од сто припадници на безбедносните сили, исто така, ги загубија своите животи.
Аракчи заклучи повторувајќи дека Иран е подготвен за сите американски закани, но и дека дипломатските канали со САД се сè уште отворени.
Таа двојна порака, заканата со сила, а воедно и оставањето на вратата отворена за преговори, ја дефинира позицијата на Техеран додека истовремено се бори за опстанок дома и се обидува да проектира сила во регионот.