Европска воена мисија започнува во Гренланд, арктичката територија под дански суверенитет посакувана од претседателот Доналд Трамп, еден ден по состанокот во Вашингтон меѓу американски, дански и гренландски претставници што резултираше со „фундаментално несогласување“.
Франција, Шведска, Германија, Велика Британија и Норвешка објавија дека ќе распоредат воен персонал на островот за извидувачка мисија која, според извор од француското Министерство за вооружени сили, е дел од данската вежба „Арктичка издржливост“.
„Првите француски воени елементи веќе се на пат. Ќе следат и други“, напиша францускиот претседател Емануел Макрон на X.
И ова е со цел можен воен придонес наменет за поддршка на Данска во гарантирањето на безбедноста во регионот, на пример во областа на капацитетите за поморско набљудување, објасни германското Министерство за одбрана.
„Истражувањето на Гренланд“ ќе се одржи од четврток до сабота, сподели германското Министерство, додавајќи дека испраќаат 13 членови.
Британската влада потврди дека британски воен офицер е распореден на барање на Данска да се придружи на извидувачка група пред планираната вежба „Арктичка издржливост“.
„Ја споделуваме загриженоста на претседателот Трамп за безбедноста на Далечниот Север. Вие го гледате тоа како дел од НАТО и земјите од JEF кои ја зајакнуваат безбедноста на Далечниот Север“, рече портпаролот.
Земјите од JEF се нордиските земји Данска, Финска, Исланд, Шведска и Норвешка, балтичките земји Латвија, Литванија и Естонија и Холандија и Велика Британија.
Кои други земји испраќаат војници?
Само неколку часа по неуспешниот самит на Гренланд во Вашингтон, првите специјални сили и извидувачки трупи од Европа пристигнаа во Гренланд во текот на ноќта.
Дански воен авион од типот Херкулес слета преку ноќ на цивилниот аеродром во главниот град Нук.
Два автобуси пристигнаа во блискиот Арктички команден центар на данските вооружени сили со дански, но наводно, како што објави германскиот весник Билд, и француски офицери и војници.
Покрај тоа, војници од Канада наводно се на пат кон Гренланд.
Како што објавија германските медиуми, операцијата е координирана од Копенхаген, а не преку структурите на НАТО.
Причината е што нордиските земји се во Алијансата, а со тоа и Гренланд, под команда чие седиште е во Норфолк, САД.
Сепак, оваа операција се одвива без учество на Американците.
Што се однесува до Германија, акцијата се одвива под Министерството за одбрана и со водечка улога на Канцеларијата на канцеларот.
Нема договор на состанокот во Вашингтон
Американскиот претседател Доналд Трамп во последните недели постојано објавуваше дека има намера да ја преземе контролата врз Гренланд, наведувајќи дека причините за ова се безбедносни проблеми и наводната закана од Русија и Кина.
Владата на САД не ја исклучи можноста за присилно преземање на данскиот остров.
Средбата на претставниците на Данска, Гренланд и САД во Вашингтон во среда вечерта не доведе до договор за тоа како да се продолжи.
Данска и САД имаат „различни ставови“ по ова прашање, изјави данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен по состанокот, додавајќи: „Се согласуваме да не се согласуваме“.
Сепак, беше договорено да се формира работна група на високо ниво со цел да се испита дали може да се најде заеднички пристап по ова прашање.
Германија јасно ги отфрла американските тврдења
Гренланд е автономен дел од Кралството Данска и затоа е членка на НАТО. Владата во Копенхаген ја отфрла можноста САД да го преземат Гренланд.
Германската влада јасно ги отфрли американските претензии кон Гренланд. Сепак, канцеларот Фридрих Мерц и министерот за одбрана Борис Писториус изјавија дека сакаат да го обезбедат арктичкиот регион од руската закана заедно со САД. Мерц нагласи дека тоа треба да се направи во рамките на НАТО.