ЕУ го ограничува протокот на класифициран материјал во Унгарија, а лидерите се состануваат во помали групи – додека полскиот премиер Доналд Туск предупреди на постојаните сомневања дека владата на Виктор Орбан споделува информации со Русија.
Сепак, нема да има формална реакција на ЕУ на новата серија обвинувања за можно влијание врз унгарските избори на 12 април, според пет европски дипломати и функционери кои за Политико изјавија дека се загрижени за ризикот Будимпешта да достави чувствителни информации до Кремљ.
„Веста дека луѓето на Орбан детално ја информираат Москва за состаноците на Советот на ЕУ не треба никого да изненади“, напиша полскиот премиер Доналд Туск на мрежата X во неделата.
Туск го поддржа лидерот на унгарската опозиција Петер Маѓар на изборите.
„Долго време се сомневаме во тоа. Тоа е една од причините зошто зборувам само кога е строго неопходно и кажувам само колку што е потребно.“
„Вашингтон пост“ во саботата објави дека владата на Орбан одржувала блиски контакти со Москва во текот на целата војна во Украина, а министерот за надворешни работи Петер Сијарто користел паузи за време на состаноците со другите земји-членки за да го информира својот руски колега, Сергеј Лавров.
Загриженоста дека Унгарија испраќа информации директно до Москва беше причина за зајакнување на форматот на состаноци во тесни кругови на истомисленици, наместо да се одржуваат состаноци со сите 27 членки на ЕУ, рече еден европски владин претставник, кој, како и другите соговорници во овој текст, остана анонимен за да може слободно да зборува за чувствителни прашања.
„Општо земено, помалку лојалните членови се главната причина зошто најрелевантната европска дипломатија сега се одвива во разни помали формати – E3, E4, E7, E8, Вајмар, NB8, JEF и така натаму“, рече функционерот.
Броевите се однесуваат на бројот на европски лидери во групата. Вајмарската алијанса се состои од Франција, Германија и Полска. NB8 вклучува осум нордиски и балтички земји. JEF е Заедничка експедициска сила што ги обединува 10 северноевропски земји.
„Лажни вести“
Поранешниот литвански министер за надворешни работи Габриелиус Ландсбергис, кој често присуствуваше на седниците на Советот на кои присуствуваше Сијарто, за Политико изјави дека бил предупреден уште во 2024 година дека унгарската страна можеби пренесува информации на Русија и дека тој и неговите колеги ги ограничиле информациите што ги споделувале кога Сијарто бил присутен.
Дури и пред клучниот самит на НАТО во Вилнус во 2023 година, претставниците се обидоа да ја исклучат делегацијата од Будимпешта од чувствителните разговори, рече Ландсбергис.
„Ќе зборуваме само формално, а потоа ќе се одвоиме за да разговараме што може да се постигне на самитот без Унгарија“, рече тој.
Букурешката група од девет, клуб на земји на источниот дел од воениот сојуз, наводно размислувала да ја исфрли Будимпешта од форматот следната година поради неуспехот да се постигне договор за поддршка на Украина.
Унгарскиот министер за Европа, Јанош Бока, за Политико изјави дека извештаите во текот на викендот биле „лажни вести“ дизајнирани како „очајна реакција на партијата [на Орбан] Фидес добивајќи моментум во изборната кампања. Но, унгарскиот народ нема да биде измамен“.
Од своја страна, Сијарто ја отфрли содржината на статијата во Вашингтон пост и ги обвини медиумите дека презентираат „теории на заговор кои се поапсурдни од сè што е видено досега“.
Поради новите обвинувања, може да има дополнително задржување на информации, рече еден од дипломатите.
„Постои аргумент за класификација на информации и документи од страна на ЕУ“, рече дипломатот.
Иако употребата на ознака за доверливост „не е магичен куршум“, таа би можела „да послужи како пречка против протекување и пренесување на чувствителни податоци на трети страни. Исто така, би ги направило истрагите поавтоматски“.
Без изненадувања
Петте дипломати рекоа дека не се изненадени од веста, но дека секоја формална реакција ќе зависи од тоа дали Орбан ќе биде реизбран во април.
Иако во анкетите заостанува зад унгарскиот Тиса, унгарскиот премиер во петокот за „Политико“ изјави дека „сигурно“ може да обезбеди уште еден мандат.