Одмаздничката кампања на Иран ја разоткри растечката нерамнотежа помеѓу производството на дронови и огромните трошоци за нивно соборување.
Производството на еден ирански дрон може да чини само 35.000 долари, додека неговото пресретнување може да чини од 500.000 до 4 милиони долари, објавува „Дејли меил“.
Проблемот дојде во фокусот за време на најновата ескалација, позната како Операција „Епски бес“, во која Иран започна напади врз Израел, како и врз американските и сојузничките бази во Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Бахреин, Катар и Саудиска Арабија.
Со истовремено распоредување напади на повеќе од пет бојни полиња и одржување на темпо од над 2.500 дронови дневно, Техеран ги принудува своите противници да ја поделат својата воздушна одбрана.
Секој пресретнувач што се користи за заштита на една база е пресретнувач што не може да се користи на друго место, бидејќи залихите на пресретнувачи се ограничени.
Ова предизвикува воените планери да ги прошират своите ресурси на илјадници километри, оставајќи послаба заштита на секоја поединечна локација.
Според податоците собрани од отворени разузнавачки извори и анализи од експерти за одбрана, предноста на Иран лежи во обемот.
Наместо неколку илјади дронови со долг дострел, вкупната флота на дронови „Шахид“ се проценува дека брои помеѓу 80.000 и 100.000 од сите варијанти.
Во комбинација со континуирано производство од околу 500 месечно, доколку се користат со полн капацитет, тие бројки би можеле да се претворат во бранови од повеќе од 2.500 дронови дневно во текот на еден месец.
Западните претставници и аналитичари предупредуваат дека залихите на пресретнувачки ракети тешко би можеле да го следат тоа темпо, додавајќи дека притисокот веќе се чувствува.
Минатогодишните борби во јуни 2025 година доведоа до сериозно намалување на залихите.
За време на конфликтот од минатото лето, само САД испукаа околу 150 пресретнувачки ракети THAAD за да го одбранат Израел за само 12 дена, користејќи приближно една четвртина од своите залихи.
Секој од тие пресретнувачки ракети чини околу 15 милиони долари и може да потрае од три до осум години за да се обнови.
Сега на истите системи се потпираат неколку земји истовремено, додека интензитетот на иранските напади продолжува.
Пресретнувачите не се единствената муниција што е во недостиг, бидејќи САД ги прошируваат своите залихи од крстосувачки ракети „Томахавк“ лансирани од море и авиони.
И со оглед на тоа што американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека војната може да трае во следните четири недели, опасно ниските залихи би можеле да се покажат како проблем.
„Секогаш бил процес од четири недели. Мислевме дека ќе биде околу четири недели. Секогаш бил процес од околу четири недели, па колку и да е силен, колку и да е голема земја, ќе бидат потребни четири недели или помалку“, рече Трамп.
Стандардна воена практика е да се испукаат два или дури три пресретнувачи кон една дојдовна цел за да се зголемат шансите за успешен удар.
Ова значи дека дури и релативно мал бран беспилотни летала или ракети може брзо да ги исцрпи залихите.
„Пресретнувачите на ракети се голема загриженост, особено антибалистичките пресретнувачи. Ги користиме овие пресретнувачи побрзо отколку што можеме да ги изградиме“, рече Кели Гриеко, виш соработник во Центарот Стимсон.
Вилијам Алберк од Пацифичкиот форум рече дека „капацитетот на магазинот веќе беше низок“ по минатогодишните борби. Доколку сегашното темпо продолжи, официјалните лица стравуваат дека залихите би можеле да се намалат опасно за неколку дена.
Од април 2024 година, координираните одбранбени напори беа во можност да пресретнат 99 проценти од дојдовните закани.
Сепак, тој напад беше побавен и попредвидлив и вклучуваше помалку оружје.
Во меѓувреме, нападите од оваа недела се побрзи, помалку предвидливи и опфаќаат поширока област, што го прави тоа ниво на успех многу потешко да се реплицира.
Користејќи ги тие податоци заедно со тековните девизни курсеви помеѓу евтините беспилотни летала и скапите пресретнувачи, продолжената кампања би можела да чини десетици, па дури и стотици милијарди долари.
Сепак, се разгледуваат и поевтини решенија, а една опција е употребата на водени ракети APKWS, кои чинат само околу 28.000 долари по истрел.
Тие покажаа силни резултати во тестирањето со стапка на погодок од 100 проценти и сега сочинуваат значителен дел од пресретнувањата на беспилотни летала во регионот, при што илјадници веќе се распоредени.
Друг е израелскиот ласерски систем „Железен зрак“, кој може да уништи цели за само неколку долари по истрел.
Сепак, само 1-2 од овие системи се оперативни и сите се со седиште во Израел, оставајќи ги другите делови од регионот без пристап.
Во исто време, Израел има малку пресретнувачи на воздушна одбрана „Arrow 3“ и балистички ракети лансирани од воздух, кои беа користени за уништување на иранските ракетни лансери во 2025 година и напад на лидерите на Хамас во Катар, според американски функционер.
Ејал Пинко, поранешен командант на израелската морнарица, рече дека клучното прашање е која страна ќе може да ја надживее другата.