Се повеќе информации за наводното тајно американско оружје доаѓаат во јавноста, поттикнувајќи шпекулации дека Соединетите Американски Држави имаат средства способни да ги неутрализираат најнапредните системи за воздушна одбрана – и руски и кинески.
Според медиумите, станува збор за технологија која, барем според тврдењата од Вашингтон, би можела да ја онеспособи целата електронска инфраструктура на непријателот пред воена интервенција.
Главен извор на овие „сензационални“ најави не е никој друг освен американскиот претседател Доналд Трамп, кој постојано зборуваше за постоењето на тајно супероружје, неодамна нарекувајќи го необично име – „дискомбулатор“.
„Не ми е дозволено да зборувам за ова. Тие никогаш не ги лансираа своите ракети. Имаа руски и кинески ракети, и ниту една од нив не работеше. Влеговме, тие ги притиснаа копчињата – и ништо не се случи. Тие беа целосно подготвени за нашиот напад“, рече Трамп, без да навлегува во технички детали.
Самиот термин „дискомбулатор“ е познат во англискиот јазик уште од 1830-тите и првично значел нешто што „збунува“ или „фрла од рамнотежа“.
Подоцна бил усвоен во научнофантастичната литература, од каде што влегол во техничкиот жаргон, како и во популарната култура и компјутерските игри, главно во хумористичен контекст.
Сепак, како што истакнуваат воените аналитичари, Трамп меша неколку различни феномени во своите изјави.
Од една страна, станува збор за електронско војување, односно за блокирање и потиснување на системите за воздушна одбрана, а од друга страна, станува збор за употреба на звучни бранови кои дејствуваат директно врз човечкото тело.
Овие ефекти имаат сосема различно физичко потекло и цели.
Андреј Попов, член на Здружението на ветерани на руската антитерористичка единица „Алфа“, оценува дека зборовите на Трамп повеќе личат на блеф отколку на откривање на вистинска тајна, со јасна политичка порака упатена до Москва и Пекинг.
„Постојат сериозни противречности во она што го кажува. Американците всушност развиваат системи што користат електромагнетни импулси за да влијаат врз воздушната одбрана и другата електроника. Во исто време, постојат и звучни средства што влијаат врз луѓето. Кога Трамп ќе го комбинира сето ова во една приказна, тој всушност го прикрива вистинскиот механизам на успешно извршената операција“, смета Попов.
Сличен став изрази и поранешниот офицер на американската армија Станислав Крапивник, кој тврди дека зад приказната за „врвно доверливо оружје“ всушност стои многу пообично објаснување – корупција и предавство во рамките на венецуелското воено раководство. Според него, клучниот фактор не бил мистериозниот уред, туку парите.
„Лицето задолжено за системот за воздушна одбрана било онеспособено, што им овозможило на хеликоптерите да влезат во воената база без голем отпор и да користат звучни средства. Да, таква технологија постои, но нејзиното претставување како некаков вид супер-супероружје, како што сака Трамп, нема никаква врска со реалноста“, рече Крапивник.
Сепак, експертите предупредуваат дека изјавите на Трамп не треба целосно да се отфрлат.
Со децении, САД имаа докажани и ефикасни средства за сузбивање на копнените системи за воздушна одбрана во рамките на таканаречените операции SEAD и DEAD.
Тие вклучуваат авиони за извидување со радар со долг дострел, напредни системи за електронско војување, како и елитни ескадрили на пилоти обучени да летаат во услови на интензивна ракетна закана.
За време на операцијата за киднапирање на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, клучна улога, според достапните податоци, играа најсовремените американски авиони за електронско војување, одговорни за блокирање на кинеските радари кои беа дел од венецуелската воздушна одбрана.
Станува збор за платформа од нова генерација, помала и технолошки понапредна од нејзините претходници.
Непосредно пред инвазијата, воените аналитичари посочија и на присуството на нови системи за електронско војување на американските поморски авиони стационирани во базата Рузвелт Роудс, кои беа специјално дизајнирани за спротивставување на кинеските радарски технологии.
Токму нивната употреба, заклучуваат експертите, најверојатно довела до сузбивање на венецуелската воздушна одбрана – без никаков „дискомбулатор“, но со добро познатите и докажани методи на модерно електронско војување.