Европа би можела да се соочи со недостиг на гориво уште следниот месец поради продлабочувањето на кризата на Блискиот Исток, предупреди извршниот директор на „Шел“, Ваел Саван.
Саван истакна дека глобалното нарушување во снабдувањето со нафта и гас веќе ги принудило некои делови од Азија да ја намалат потрошувачката на енергија и дека „верижниот ефект“ се заканува да се прошири кон Европа во наредните денови.
Ова би можело да ги принуди европските влади да ја ограничат потрошувачката на енергија – нешто што не се случило од кризата во 2022 година.
Околу една петтина од светските залихи на нафта и течен природен гас (LNG) се блокирани во Персискиот Залив откако Иран го затвори Ормутскиот теснец.
Воени извори изјавија за „Телеграф“ дека Велика Британија ги предводи напорите за повторно отворање на клучниот морски пат, вклучително и можноста за користење беспилотни летала за деминирање.
Во исто време, Доналд Трамп размислува да испрати падобранци за евентуална копнена операција на островите покрај брегот на Иран, иако тврди дека се во тек мировни преговори со Техеран.
Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, би можел да ја преземе улогата на преговарач бидејќи Иран одбива да разговара со сегашните американски претставници.
Ирански извори ги обвинуваат за „предавство“ за време на претходните преговори.
Совет од Меѓународната агенција за енергија
Во четвртата недела од конфликтот, Меѓународната агенција за енергија ги повика земјите да ја намалат потрошувачката на енергија, вклучително и повеќе работа од дома, помала брзина на сообраќајот и поголема употреба на јавен превоз.
Во Азија, некои земји веќе воведоа четиридневна работна недела, ја ограничија употребата на климатизација и ги откажаа службените патувања.
Саван предупредува дека Европа можеби наскоро ќе мора да преземе слични мерки.
Пазарите веќе реагираа – цените на нафтата се зголемија за околу 40%, а гасот за 60% во последните четири недели.
Ситуацијата е дополнително влошена од иранските закани за напад врз бродови во Ормутскиот теснец.
Како резултат на тоа, азиските земји како Кина, Јапонија и Јужна Кореја бараат алтернативни извори, со што влегуваат во конкуренција со Европа за американски резерви.
Аналитичарите велат дека многу пратки се пренасочуваат кон Азија бидејќи таму достигнуваат повисока цена.
Не паничете до лето
Експертите предупредуваат дека продолжената енергетска криза би можела да ја турне Велика Британија во рецесија, додека возачите веќе го почувствуваа порастот на цените на горивата.
Сепак, британската влада тврди дека има стабилно и разновидно снабдување со енергија, а некои извори истакнуваат дека вистинскиот недостиг е „најлошото сценарио“ што би се остварило само ако конфликтот се прошири во текот на летото.
Во моментов, зголемувањето на цените е поголем проблем од физичката достапност на гориво, но постои ограничување – ако цените продолжат да растат, се поставува прашањето дали Европа ќе може или ќе биде спремна да плати за толку скапа енергија.
Во тој случај, домаќинствата и бизнисите би можеле сами да почнат да ја намалуваат потрошувачката.
Владите имаат моќ да интервенираат во снабдувањето со гориво во итни ситуации, но се очекува дека прво ќе посегнат по поблаги мерки како што се ограничувања на брзината или охрабрување на работата од дома.
Европската комисија веќе ги повика земјите-членки да ги намалат целите за складирање на гас, додека финансиските институции предупредуваат на ризикот од рецесија ако продолжат високите цени.