Американскиот претседател Доналд Трамп објави на својата социјална мрежа Truth Social и упати закана до Иран.
„Целата цивилизација ќе умре вечерва и никогаш нема да се врати. Не сакам тоа да се случи, но веројатно ќе се случи. Сепак, сега кога имаме целосна и тотална промена на режимот, во која ќе преовладуваат различни, попаметни и помалку радикализирани умови, можеби може да се случи нешто револуционерно добро – КОЈ ЗНАЕ? Ќе дознаеме вечерва, во еден од најважните моменти во долгата и сложена историја на светот.
47 години изнуда, корупција и смрт конечно ќе завршат. Бог да ги благослови големите луѓе на Иран!“, објави Трамп.
Ултиматумот на Трамп до Иран истекува вечерва
Вчера Трамп повторно го продолжи рокот за Иран да постигне договор или да го отвори Ормутскиот теснец, овој пат од понеделник до денес.
Во најновото од низата одложувања, тој се закани дека ако нема договор, Иран ќе „дочека пекол“.
Пристапот на Трамп во последните недели беше обележан со остри осцилации помеѓу жестоки закани, најавени одложувања и изјави за добар напредок во преговорите, понекогаш во рамките на истото обраќање.
Иранската државна новинска агенција ИРНА вчера објави дека Техеран го отфрлил најновиот предлог за примирје, по што Трамп издаде злокобно предупредување и рече дека рокот во вторник во 20 часот е конечен.
„Тие нема да имаат мостови. Нема да имаат електрани. Нема да имаат ништо“, рече Трамп.
Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, ги предупреди САД дека нападите врз цивилната инфраструктура се забранети со меѓународното право, но Трамп им рече на новинарите дека „воопшто не е загрижен“ од можноста за извршување воени злосторства со такви напади.
Хронологија на ултиматумите на Трамп
Сè започна на 21 март, кога Трамп објави на социјалната мрежа Truth Social дека ако Иран „не го отвори целосно и без закани Хормскиот теснец во рок од 48 часа од оваа точка, САД ќе ги нападнат и ќе ги уништат своите различни електрани“.
Рокот истече вечерта на 23 март.
Сепак, само 12 часа пред рокот, Трамп објави дека двете земји воделе продуктивни разговори.
„МУ НАРЕДИВ НА МИНИСТЕРСТВОТО ЗА ОДБРАНА ДА ГИ ОДЛОЖИ СИТЕ ВОЕНИ НАПАДИ врз електраните и енергетската инфраструктура на Иран за пет дена“, напиша тој, додавајќи дека тоа зависи од успехот на понатамошните преговори. Со ова, рокот се помести за крајот на таа недела.
Нови закани и нови рокови
Пред да истече новиот рок, на 26 март, Трамп ги засили своите закани:
„Подобро да станат сериозни наскоро, пред да биде предоцна. Бидејќи кога ќе се случи, НЕМА ВРАЌАЊЕ и воопшто нема да биде убаво!“
Сепак, подоцна истиот ден, тој повторно го продолжи рокот, овој пат за десет дена, до 6 април во 20 часот, наведувајќи дека преговорите „одат многу добро“.
На 30 март, Трамп објави контрадикторна порака.
Тој го пофали напредокот во разговорите, но во исто време ја продолжи заканата со бомбардирање доколку не се постигне договор „наскоро“, додавајќи дека „веројатно ќе се постигне“.
„Ќе го завршиме нашиот убав „престој“ во Иран со дигање во воздух и целосно уништување на сите нивни електрани, нафтени бунари и островот Харг (а можеби и сите постројки за десалинизација!),“ напиша тој.
Ескалација пред крајниот рок
Во саботата, како што се приближуваше крајниот рок, Трамп повторно напиша.
„Се сеќавате кога му дадов на Иран десет дена да ПОСТИГНЕ ДОГОВОР или да ГО ОТВОРИ ОРМУТСКИОТ ТЕСНЕЦ“, објави тој. „Времето истекува – остануваат 48 часа пред да им се случи пеколот“.
Неговите објави стануваа сè поостри, а во неделата повторно го помести рокот со порака полна со вулгарности.
„Вторник ќе биде Ден на електраната и Ден на мостот во Иран, сè во едно. Нешто без преседан!!! Отворете го е*ениот теснец, луди копилиња, или ќе живеете во пекол“, рече Трамп, а во следниот пост прецизираше дека рокот е во 20 часот.
Во понеделник, Трамп посочи дека рокот од вторник е навистина конечен, велејќи дека веќе му дал на Иран доволно продолжувања.
„Целата земја може да биде уништена за една ноќ, а таа ноќ може да биде веќе утре“, изјави тој. „Поради моќта на нашата војска, имаме план да го уништиме секој мост во Иран до полноќ утре“.
Состојбата на дипломатијата
Шефот на дипломатската мисија на Иран во Каиро, Моџтаба Фердуси Пур, изјави дека Иран повеќе не ѝ верува на администрацијата на Трамп откако САД двапати ја бомбардираа Исламската Република за време на претходните преговори.
„Се согласуваме на крајот на војната само со гаранции дека нема повторно да бидеме нападнати“, рече тој.
Регионален функционер вклучен во разговорите, под услов да остане анонимен, рече дека напорите не се неуспешни.
„Сè уште разговараме со двете страни“, рече тој. Во меѓувреме, израелската телевизиска станица Канал 13 прикажува голем дигитален часовник како ги одбројува часовите и минутите до крајниот рок во вторник во своите вечерни вести.