Европа мора итно да се подготви за сценарио во кое глобалната температура ќе се зголеми помеѓу 2,8 и 3,3 степени целзиусови до крајот на векот, предупредува Европскиот советодавен комитет за климатски промени (ESABCC).
Во спротивно, последиците за јавното здравје, инфраструктурата и економијата би можеле да бидат катастрофални.
Во најновиот извештај, ESABCC наведува дека Европа веќе ги чувствува последиците од недоволната и доцна адаптација на климатските промени, додека ризиците брзо се приближуваат до границите до кои општествата и системите повеќе нема да можат да се прилагодат.
Членот на ESABCC и генерален директор на Кралскиот холандски метеоролошки институт (KNMI), Мартен ван Алст, рече дека прилагодувањето на поекстремни температури не е нерешлив проблем.
„Адаптацијата не е ракетна наука. Може да се постигне со подобро разбирање на ризиците и зајакнување на системот за рано предупредување“, рече ван Алст, нагласувајќи дека Европа веќе има знаење, но доцни со конкретни активности.
Европа доцни – мерките се бавни и недоволни
Според извештајот, постојните напори за прилагодување кон климатските промени доаѓаат предоцна и најчесто се спроведуваат постепено, што е недоволно за брзината и обемот на климатските промени со кои се соочува континентот.
Особено загрижувачки е фактот дека зголемувањето на глобалната температура од околу три степени целзиусови би било двојно повеќе од целта поставена со Парискиот договор од 2015 година, кој имаше за цел да го одржи затоплувањето далеку под два степени.
Ван Алст предупредува дека Европа веќе сè повеќе ги трпи последиците од екстремните временски настани.
Како примери, тој ги наведува смртоносните поплави во долината Ар во Германија во 2021 година, потоа поплавите во Валенсија во Шпанија во 2024 година, како и сè поинтензивните летни топлотни бранови и шумски пожари што ја одбележаа минатата година.
„Многу ризици се приближуваат до прагот на адаптација“, предупреди тој, додавајќи дека без порешителни мерки штетата би можела да стане трајна и непоправлива.
ESABCC препорачува Европа да почне да се подготвува за уште потопли сценарија, вклучително и тестирање на отпорноста на климатските промени во услови на екстремно затоплување.
Комитетот, исто така, бара отпорноста на климатските промени да биде вклучена во сите политики на Европската Унија, а не да остане посебна тема.
Покрај јавните средства, се истакнува потребата од дополнителни инвестиции, вклучително и приватно финансирање, со цел да се забрза адаптацијата и да се намалат идните загуби.
Спречувањето на најлошото сценарио останува клучно
Иако адаптацијата станува сè поважна, ESABCC нагласува дека спречувањето на свет со толку висок степен на глобално затоплување е сè уште клучно.
Во спротивно, Европа би можела да се соочи со сериозни последици за здравјето на населението, стабилноста на инфраструктурата и долгорочната одржливост на економијата.