Нов бран конфликт меѓу САД и Иран ги разгоре стравувањата од поширока ескалација на Блискиот Исток.
Во текот на ноќта во среда, американските сили извршија обемни воздушни напади врз повеќе од 80 цели во Иран, по нападите врз трговски бродови во Ормутскиот теснец.
Потоа Иран одговори со ракетни напади врз американските воени бази во Бахреин и Кувајт, додека американскиот претседател Доналд Трамп рече дека примирјето меѓу двете земји е „завршено“.
Според Централната команда на САД (CENTCOM), биле нападнати системи за воздушна одбрана, противбродски ракетни системи и повеќе од 60 бродови на Иранската револуционерна гарда.
Во исто време, Вашингтон повторно воведе санкции врз Иран и ја одзеде лиценцата за продажба на иранска нафта.
Американската администрација тврди дека тоа е одговор на нападите врз три трговски бродови во Ормутскиот теснец.
Еден танкер бил погоден од непознат проектил, предизвикувајќи пожар, но никој не бил повреден.
Според порталот Аксиос, Иранската револуционерна гарда стои зад нападот, кој испалил најмалку две ракети кон товарни бродови.
Иран не ја презеде директно одговорноста за нападите.
Ескалацијата доаѓа во особено чувствително време за Иран.
Земјата е во средината на неколкудневните комеморации за смртта на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, чиј погреб ќе се одржи во Машхад.
Во текот на последните денови, неговата поворка помина низ неколку градови во Иран и соседниот Ирак.
Токму поради времето на американските напади расте стравот од понатамошна ескалација на конфликтот.
Конзервативниот дел од иранското општество би можел силно да изврши притисок врз властите да одговорат, додека аналитичарите предупредуваат дека, и покрај слабеењето на воените капацитети на Иран, Техеран сè уште има значаен арсенал од ракети и беспилотни летала.
Асиметричните методи на војување, вклучувајќи терористички напади или целосно затворање на Ормутскиот теснец, низ кој минува околу една петтина од светската трговија со нафта, се споменуваат и како можни форми на одмазда.
На маргините на самитот на НАТО во Анкара, Доналд Трамп изјави дека повеќе не сака да преговара со Иран и дека смета дека примирјето е завршено.
„Изгубив интерес да разговарам со нив. Тие можат да продолжат да преговараат, но мислам дека само губат време“, рече американскиот претседател, обвинувајќи го раководството на Иран за кршење на договорот постигнат минатиот месец.
Од друга страна, иранските власти го обвинуваат Вашингтон за грубо кршење на меморандумот за разбирање со кој се воспостави прекин на непријателствата.
Министерот за надворешни работи на Иран рече дека нападите на САД и повторното воведување санкции ги направиле „важните и фундаментални делови од договорот неефикасни“.
Најновиот развој на настаните го означува најтешкиот размен на оган меѓу САД и Иран откако двете земји потпишаа меморандум за разбирање кон средината на јуни, кој требаше да го заврши конфликтот.
И покрај новата ескалација, засега нема индикации дека НАТО ќе се вклучи директно во конфликтот.
Според достапните информации, членовите на Алијансата ги отфрлија американските барања за поактивно учество, а активирањето на членот за заедничка одбрана може да се случи само ако Иран нападне една од членките на НАТО.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, сепак ги поддржа американските напади, оценувајќи ги како „апсолутно неопходни“ бидејќи, како што тврди, Иран го прекршил постојното примирје.