Белата куќа верува дека се приближува кон договор со Иран за меморандум за разбирање од една страница што би ставил крај на војната и би поставил рамка за подетални нуклеарни разговори, според двајца американски функционери и два други извори запознаени со ова прашање, објавува „Аксиос“.
САД очекуваат одговор од Иран за клучните точки во следните 48 часа. Во овој момент ништо не е договорено, но изворите велат дека ова е најблиску што страните постигнале договор откако започна војната.
Меѓу другите одредби, договорот би вклучувал обврска на Иран за мораториум за збогатување на ураниум, согласност на САД да ги укинат санкциите и да ослободат милијарди замрзнати ирански средства и укинување на ограничувањата за транзит низ Ормутскиот теснец.
Многу од условите наведени во меморандумот би зависеле од постигнувањето конечен договор, оставајќи ја отворена можноста за обнова на војната или „продолжена неизвесност“ во која војната е запрена, но ништо навистина не е решено.
Белата куќа верува дека раководството на Иран е поделено и дека можеби ќе биде тешко да се постигне консензус меѓу различните фракции.
Некои американски претставници остануваат скептични дека ќе се постигне дури и почетен договор.
Американските претставници изразија оптимизам за договор во неколку наврати за време на претходните рунди преговори и за време на тековната војна, но сè уште не постигнале договор.
Но, двајца американски претставници рекоа дека одлуката на претседателот Доналд Трамп да се откаже од својата новонајавена операција во Ормутскиот теснец и да избегне пропаѓање на кревкото примирје се базира на напредокот во преговорите.
Според „Аксиос“, меморандумот за разбирање се состои од 14 точки и го преговараат претставниците на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, со неколку ирански претставници, директно или преку посредници.
Во сегашната форма, Меморандумот за разбирање би прогласил крај на војната во регионот и би започнал 30-дневен период на преговори за детален договор за отворање на теснецот, ограничување на нуклеарната програма на Иран и укинување на санкциите на САД.
Овие разговори би можеле да се одржат во Исламабад или Женева, велат два извори.
Ограничувањата на Иран за бродоградба низ теснецот и американската поморска блокада ќе бидат постепено укинати во текот на тој 30-дневен период, според американски функционер.
Доколку разговорите не успеат, американските сили би можеле да ја обноват блокадата или да продолжат со воените дејствија, рече американскиот функционер.
Како што објавува „Аксиос“, активно се преговара за времетраењето на мораториумот за збогатување на ураниум, при што три извори велат дека би бил најмалку 12 години, а еден наведува 15 години како веројатен период. Иран предложи петгодишен мораториум за збогатување, а САД побараа 20 години.
САД сакаат да вметнат одредба со која би се продолжил мораториумот за какво било иранско кршење на законите за збогатување, рече изворот.
Иран би можел да збогати ураниум на ниско ниво од 3,67% по неговото истекување.
Иран би се обврзал во Меморандумот за разбирање дека никогаш нема да бара нуклеарно оружје или да врши активности поврзани со оружје.
Според американски функционер, страните разговараат за клаузула што би го обврзала Иран да не работи со подземни нуклеарни постројки.
Иран, исто така, би се обврзал на засилен режим на инспекција, вклучително и итни инспекции од страна на инспекторите на ОН, според американскиот функционер.
САД, како дел од Меморандумот за разбирање, ќе се обврзат на постепено укинување на санкциите наметнати врз Иран и постепено ослободување на милијарди долари ирански средства замрзнати низ целиот свет.
Два извори запознаени со ситуацијата, исто така, тврдеа дека Иран ќе се согласи да го отстрани својот високо збогатен ураниум од земјата, што е клучен приоритет на САД што Техеран досега го отфрла.
Еден извор рече дека преместувањето на материјалот во САД е опција што се разгледува.
Да потсетиме, државниот секретар Марко Рубио во вторникот изјави дека „не мора да имаме вистински договор напишан за еден ден“.
„Ова е многу сложено и техничко, но мора да имаме дипломатско решение кое е многу јасно за темите за кои се подготвени да преговараат и количината на отстапки што се подготвени да ги направат на почетокот за да се исплати“, рече Рубио, кој исто така ги нарече некои од врвните лидери на Иран „луди во главата“ и рече дека не е јасно дали ќе постигнат договор.