Германија се подготвува за радикална реконструкција на својата служба за надворешно разузнавање БНД за да ја намали својата длабока зависност од САД и да стане поспособна самостојно да се справува со растечките безбедносни закани.
Канцеларот Фридрих Мерц и неговата влада сакаат да ѝ дадат на БНД значително пошироки овластувања, вклучително и можност за спроведување офанзивни кибер операции, саботажи во странство и поагресивна шпионажа.
Ова се чекори што претставуваат историски пресврт од строгите ограничувања воведени по Втората светска војна.
„Сакаме да продолжиме да соработуваме тесно со Американците“, изјави за ПОЛИТИКО Марк Хенрихман, претседател на специјален комитет во германскиот Бундестаг кој ги надгледува разузнавачките служби на земјата.
„Но, ако американскиот претседател, кој и да е, во иднина одлучи да оди сам без Европејците… тогаш мора да можеме да застанеме на свои нозе“, рече тој.
Германските лидери веруваат дека потребата е итна во нивната земја, каде што БНД е многу повеќе законски ограничена од разузнавачките агенции на други места.
Овие ограничувања произлегуваат од намерни заштитни мерки воспоставени по Втората светска војна за да се спречи повторување на злоупотребите извршени од нацистичкиот шпионски апарат.
Но, тие ограничувања имаа несакан ефект Германија да стане особено зависна од САД за собирање разузнавачки информации, што сега се смета за потенцијална опасност.
„Разузнавачката работа е работа во која секогаш се поставува прашањето: Што ми нудите, што ви нудам јас?“, рече Хенрихман.
БНД се претвори во агенција која главно собира и анализира податоци, но не може активно да интервенира во откриени закани.
Германските шпиони на тој начин можат да ги следат плановите за сајбер напад или терористички атентат, но немаат законска можност сами да го спречат или неутрализираат.
Сепак, сегашната зависност од американското разузнавање стана преголем ризик.
Според доверливите податоци, само околу два проценти од предупредувањата за терористички закани доаѓаат директно од БНД, а Берлин ги добива повеќето информации од Вашингтон.
Примери како што се американските предупредувања за руски заговори за атентат врз шефот на Рајнметал или нападот врз израелската амбасада во Берлин јасно покажуваат колку е ранлива Германија без оваа поддршка.
Стравувањата од можен прекин во размената на разузнавачки информации се зголемија поради неодамнешните настани, како што е привременото прекинување на размената со Украина за време на преговорите со Русија, што покажа дека САД можат да ја користат својата разузнавачка супериорност како лост врз сојузниците.
„Ако нè нападнат, не можеме само да гледаме, туку мора да можеме да се одбраниме“, рече Торстен Фрај, висок функционер во канцеларијата на канцеларот задолжен за реформи.
Владата на Мерц веќе го зголеми буџетот за БНД за околу 26 проценти, на 1,51 милијарди евра оваа година, а се подготвуваат измени во законот што би овозможиле употреба на вештачка интелигенција и препознавање на лица, а воедно би се ублажиле строгите правила за заштита на податоците.
Целиот пакет реформи треба да се гласа во Бундестагот до есен.
Сепак, новите овластувања нема да бидат неограничени.
Активните операции, како што се обратно хакирање или саботажа, ќе бидат започнати само во „специјална разузнавачка ситуација“, со одобрение од Советот за национална безбедност и двотретинско мнозинство во парламентарниот надзорен комитет на БНД.