Отворениот конфликт меѓу Доналд Трамп и Володимир Зеленски почна директно да ја загрозува способноста на Украина да се одбрани од руската агресија, пишува Блумберг.
Откако долготрајните тензии ескалираа во сериозен конфликт минатата недела, САД го ограничија клучниот пристап до сателитската технологија „Старшилд“ на „Спејс Екс“ и ги прекинаа испораките на критични ракети за системите за воздушна одбрана „Патриот“, кои Киев ги користи за одбивање на руските балистички ракети.
Високи претставници на НАТО сега стравуваат дека односите меѓу Зеленски и американскиот претседател се неповратно оштетени.
Како што откри извор запознаен со разговорите за Блумберг, во Алијансата расте загриженоста дека ваквите случувања би можеле да ја принудат Украина да прифати болен и понижувачки мировен договор со Москва.
Вчера во Осло, Зеленски се сретна со специјалниот претставник на Трамп, Стив Виткоф, како дел од новата рунда мировни преговори, на кои од далечина им се придружи и зетот на претседателот, Џаред Кушнер.
Раскинување на односите во клучен момент
Сериозното влошување на односите доаѓа во време кога Трамп се обидува да го зачува републиканското мнозинство на изборите за Конгресот, закажани за 3 ноември.
Поради овој политички конфликт, Киев влегува во новата, екстремно студена зима во својата најранлива позиција досега, додека бројот на цивилни жртви од континуираните руски напади нагло расте.
„Нè очекува долга, темна и студена зима“, предупредува Џастин Логан, директор за одбрана и надворешна политика во Институтот Като во Вашингтон.
„Речиси е ноември, нивните залихи на пресретнувачки ракети се сведени на речиси нула, а способноста на Европејците да ги надополнат е многу ограничена бидејќи нивните магацини се празни.“
НАТО го предупреди Киев: Смирете ги тензиите или ќе ви снема оружје
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, е свесен за опасноста што ја носи влошувањето на односите меѓу Вашингтон и Киев.
Затоа, неговата главна цел е да ги смири тензиите и да создаде простор за практични решенија што ќе ѝ обезбедат на Украина она што ѝ е потребно за да ја продолжи борбата, според еден функционер на Алијансата.
Токму затоа претставниците на НАТО го испратија досега најсериозното предупредување до украинското раководство.
Тие го замолија Зеленски итно да ги смири тензиите и да се обиде да го надмине конфликтот со Вашингтон.
Како што дознава Блумберг од неименуван извор, Алијансата јасно стави до знаење дека во спротивно, со оглед на непредвидливоста на Трамп, дури и испораките на американско оружје што европските земји ги финансираат преку таканаречената програма PURL би можеле да бидат доведени во прашање.
Соговорникот на Блумберг сакаше да остане анонимен бидејќи станува збор за доверливи дипломатски разговори.
Конфликтот стана личен
Тензиите меѓу Вашингтон и Киев не беа толку сериозни, ниту толку лични, од почетокот на руската инвазија на Украина во 2022 година.
Во интервју за Блумберг во неделата, Зеленски отворено го обвини Трамп дека се обидува да го принуди Киев да капитулира пред Москва.
Тој истакна дека САД намерно ги забавуваат испораките на пресретнувачки ракети за системите „Патриот“, кои Украина ги користи за да ги заштити своите градови од уништување.
Во исто време, украинските претставници сè поотворено се сомневаат дека Американците повремено кријат разузнавачки информации и рани предупредувања за лансирање на руски балистички ракети.
Трамп вели дека она што Русија ѝ го прави на Украина е „совршено во ред“
Иако Трамп упорно негира дека лично наредил ограничување на сателитската мрежа Старлинк, американскиот претседател и неговата администрација не го кријат својот негативен став кон Зеленски.
Тие го зголемуваат притисокот врз Киев на сите нивоа, а во исто време го намалуваат притисокот врз рускиот претседател Владимир Путин.
Завчера, Трамп рече дека некој друг треба да преговара во име на Украина, само еден ден откако го нападна Зеленски за нападот врз руските рафинерии и ги оправда сопствените отстапки кон Москва во долга објава на социјалните мрежи.
„Русија, искрено кажано, се однесува сосема коректно кон Украина“, им рече Трамп на новинарите пред неговото патување во Канзас. „Тие не направија ништо посебно“.
Тој го кажа ова на истиот ден кога шест лица, меѓу кои и две деца, беа убиени во руски напад со беспилотни летала врз парк во регионот Харков среде ден. Едногодишната Анџелина и нејзината мајка Ина беа меѓу жртвите.
Ноќта пред тоа, Русија го нападна Киев со повеќе од десетина балистички ракети и таргетираше речиси 30 клучни енергетски објекти низ целата земја.
Очајни обиди за медијација
Зад сцената, европските дипломати се обидуваат да посредуваат и да ги поправат нарушените односи со Белата куќа, но засега не планираат да одат во Вашингтон.
Европските претставници претходно редовно ја посетуваа Белата куќа за да го смират конфликтот меѓу Трамп и Зеленски, особено по нивната жестока вербална расправија во Овалната соба минатиот февруари.
За Европа, овој раскол стана прашање на преживување.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц во понеделник предупреди дека целта на Путин не е само воен пораз на Украина, туку и целосно поткопување на демократијата на европско тло.
„Секој пат кога се среќавам со Доналд Трамп, се обидувам да го убедам дека ова е во негов најдобар интерес“, изјави Мерц за Блумберг ТВ.
„Стабилен европски континент и Европската Унија како глобален партнер се нешто што е важно за самите Американци.“
Ракетните резерви на Америка се опасно ниски
Но, Трамп, кој побара европските лидери да го преземат најголемиот дел од средствата за помош за Украина, сега го засилува притисокот врз погрешната страна од конфликтот – барем така веруваат повеќето воени аналитичари и сè поголем број негови партиски колеги во Конгресот.
Покрај негирањето на офанзивното оружје, Трамп директно ги загрозува основните одбранбени капацитети на Украина, првенствено воздушната одбрана.
Најновиот конфликт избувна откако Трамп еднострано одлучи да го одобри увозот на руски дизел и да го замрзне новиот пакет санкции против енергетскиот сектор на Русија, претходно усвоен од Конгресот.
Ова се потези што директно придонесуваат за финансирање на руските воени операции.
Главниот проблем за Белата куќа се успешните украински напади со беспилотни летала на руски нафтени постројки со долг дострел.
Пред изборите на кои републиканците би можеле да го изгубат мнозинството во барем еден дом на Конгресот, администрацијата на Трамп очајно се обидува да ја префрли вината за високите цени на горивата на Киев, а не на војната што самите САД ја започнаа во Иран.
Дури и веќе платените ракети за Патриот доцнат
Во неделното интервју, Зеленски нагласи дека САД доцнат дури и со испораките на ракети за системите Патриот, за кои Киев веќе плати.
Украина во моментов добива само 12 ракети месечно, што е само четвртина од количината испорачана од администрацијата на Џо Бајден.
Покрај тоа, Трамп скапо ја наплаќа Украина за тие ракети, додека Бајден ги испрати бесплатно, како дел од воената помош.
„Залихите ракети „Патриот“ во самите Соединетите Американски Држави се исклучително мали. Според нашите проценки, тие имаат само околу 800“, објаснува Марк Кансијан, поранешен експерт за воен буџет, кој сега работи во Центарот за стратешки и меѓународни студии (CSIS) со седиште во Вашингтон.
Пентагон стравува од дополнително осиромашување на сопствените залихи доколку ракетите бидат потребни за конфликти на Блискиот Исток или за евентуална војна со Кина.
Кога новинарите го прашаа дали односите меѓу двете администрации се неповратно оштетени, американскиот државен секретар Марко Рубио избегна директен одговор, велејќи само дека единствената цел на Трамп е да ја запре војната.
„Тој е подготвен да направи сè што е потребно за да ја заврши таа војна, дури и ако тоа значи дека мора да изврши притисок врз двете страни да дојдат на преговарачка маса.“