Нивото на водата на Рајна достигна историски ниски нивоа, а податоците покажуваат дека бројот на денови со ниски нивоа на водата на оваа европска река се зголемува на долг рок, што сè повеќе ја загрозува пловидбата и транспортот на стоки.
Мерењата во близина на Кауб, Дујсбург и Дизелдорф покажуваат рекордно ниски нивоа, додека на некои места, бродоломи и таканаречени „камења од глад“, карпи во речните корита кои стануваат видливи само кога нивото на водата екстремно ќе се намали, повторно се појавиле од водата, објавува германскиот портал WDR.
Според анализата на податоците од Германската администрација за водни патишта и навигација (WSV), од 1980-тите до средината на 2000-тите, во просек имало нешто повеќе од 20 дена со ниски нивоа на водата годишно на Рајна. Во периодот од 2016 до 2025 година, тој број речиси се дуплирал.
Сепак, Рајна е во подобра позиција од некои други големи германски реки, бидејќи прима значителни количини вода од Алпите.
Сепак, последната деценија беше екстремно сува, а експертите предупредуваат дека природниот заштитен ефект на Алпите слабее.
Најкритична е во близина на Дуизбург, каде што во претходните 10 години, во просек се забележани 48 дена низок водостој годишно, најмногу меѓу анализираните мерни станици на Рајна.
Ова лето, нивото на водата на многу места падна дури и под нивото од рекордно сушната 2018 година.
Поради недостатокот на вода, непречениот транспорт помеѓу горниот и долниот тек на Рајна е речиси невозможен.
Здружението за внатрешна пловидба предупреди дека реката е практично „поделена на два дела“ поради екстремно ниското ниво на водата на потегот помеѓу Мајнц и Кобленц.
Кај Кауб, на 17 август, длабочината на водниот пат беше само 1,18 метри, додека во текот на поголемиот дел од годината се очекува длабочина од најмалку 1,90 метри. Целосно натоварен класичен товарен брод има потреба од околу 2,80 метри.
Ниското ниво на водата на Рајна го парализира транспортот на милиони тони стока
Ниското ниво на водата директно влијае на германската економија.
Рајна е клучна транспортна артерија за хемиската и челичната индустрија, а компанијата BASF врши околу 40 проценти од својот транспорт на локацијата Лудвигсхафен на таа река, што претставува околу 4,5 милиони тони стока годишно.
Од 2000 година, транспортот на стока по Рајна во Германија е намален за околу 25 проценти, додека 2023, 2024 и 2025 година беа најслабите години од 21 век.
Дел од падот се должи на структурни промени, вклучително и напуштање на јагленот и намалување на производството на хартија, но повеќето други видови стока се транспортираат и помалку.
Периодите на ниско ниво на водата денес траат подолго од порано.
Во последните десет години, тие траеја во просек околу две недели, додека во текот на претходните три децении, траеја во просек околу десет дена.
Рекордот е забележан во близина на Дуизбург, каде што ниското ниво на водата траеше речиси пет месеци, од јули до декември 2018 година.
Продолжената суша, исто така, ги зголемува трошоците за транспорт.
Поради ниското ниво на водата, бродовите можат да превезуваат помалку товар, додека трошоците за гориво и екипаж остануваат речиси исти.
Поради ова, превозниците воведуваат дополнителни такси, а цената на транспортот во екстремни услови може да се зголеми неколку пати.
Транспортот со танкер од Ротердам до Карлсруе на крајот на јули чинеше околу 150 евра по тон, три пати повеќе од еден месец претходно.
Експертите предупредуваат дека ситуацијата може да биде уште потешка во иднина.
Рајна моментално добива дел од својата вода од топењето на алпските глечери. Во многу топли периоди, дури една петтина од водата во реката може да дојде од глечери, додека вообичаениот удел на тој извор е само неколку проценти.
Како што глечерите се намалуваат, тој природен „резервоар“ постепено исчезнува. Придонесот на топењето на снегот, кој претходно обезбедуваше дополнителни количини вода за неколку месеци, исто така се намалува.
Според климатските проекции, доколку неконтролираното глобално затоплување продолжи, количината на вода во Рајна во текот на летните периоди на ниско ниво на вода би можела да биде за 20 до 30 проценти помала од денес до крајот на овој век.
Во 2019 година, германската влада и деловните здруженија започнаа акционен план за ниско ниво на вода во Рајна, кој предвидува подобри прогнози, употреба на пловила со помал влечен тек и продлабочување на водниот пат, односно зголемување на длабочината и ширината на коритото.
Сепак, експертите предупредуваат дека самото длабинско чистење не може да го реши проблемот.
„Кога нивото на водата е ниско, продлабочувањето може да донесе само неколку сантиметри“, рече хидрологот Бернхард Мот од WSV, пренесува Танјуг.