Дрогите имаат сè повеќе негативно влијание врз здравјето и безбедноста во Европа бидејќи стануваат подостапни, разновидни и моќни, додека групите на организиран криминал сè повеќе прибегнуваат кон насилство, според Европскиот извештај за дрога 2026, презентиран денес.
Извештајот е заеднички подготвен од Европската комисија и Агенцијата за дрога на ЕУ (EUDA), врз основа на податоци од 29 земји – 27 членки на ЕУ, Норвешка и Турција.
Во извештајот се истакнува дека опиоидите, обично во комбинација со други супстанции, остануваат водечка причина за смртни случаи поврзани со дрога во Европа, при што EUDA проценува дека имало најмалку 7.600 смртни случаи од предозирање во ЕУ во 2024 година, главно предизвикани од повеќе супстанции.
Овие дроги, се вели, претставуваат сериозни здравствени ризици, особено новите супстанции со ограничено научно и јавно разбирање за ризиците.
Во него се истакнува дека нелегалните дроги, вклучувајќи кокаин и синтетички дроги, како и новите психоактивни супстанции, се широко достапни и дека продолжуваат да се појавуваат нови производи од канабис, додека разновидноста на продадени опиоиди и стимуланси се зголемува.
Во исто време, трговијата со дрога претставува голема закана за безбедноста во Европа, бидејќи организираните криминални мрежи, по интензивираните полициски операции во главните европски пристаништа, ги диверзифицираат своите рути и методи за трговија со дрога за да избегнат откривање, и користат помали пристаништа и развиваат пософистицирани методи на криење.
Во извештајот се забележува дека количината на кокаин пресретнат во Европа се намалила за повеќе од 20 проценти во 2024 година, од 419 тони во 2023 година, но бројот на заплени се искачил на 97.000, што укажува дека трговците со луѓе можеби се свртуваат кон помали, пофрагментирани пратки.
Исто така, заплашувањето и насилството поврзано со дрога остануваат загрижувачки, вклучително и експлоатацијата и регрутирањето на ранливи млади луѓе од страна на криминални групи.
Извршната потпретседателка на ЕК за технолошки суверенитет, безбедност и демократија, Хена Виркунен, истакна дека Извештајот ги истакнува заканите што дрогата ги претставува за здравјето и безбедноста на ЕУ, со оглед на достапноста на нови и честопати многу моќни дроги и постојаното прилагодување на мрежите на организиран криминал за да се избегне откривање од страна на органите за спроведување на законот.
„Овие мрежи ги искористуваат дигиталните платформи и глобалните синџири на снабдување, ставајќи ги во опасност нашите млади и заедници. Со Стратегијата на ЕУ за дрога, ЕУ ја засили својата поддршка за земјите-членки, со подобро споделување на разузнавачки информации, спроведување на законот и превенција за да се спречат криминалните операции и да се заштитат оние што се најмногу изложени на ризик. Наодите во овој извештај ни ги даваат податоците што ни се потребни за да ги фокусираме нашите напори таму каде што се најважни“, рече Виркунен.
Европскиот комесар за внатрешни работи и миграција, Магнус Брунер, оцени дека Европскиот извештај за дрога ја открива човечката цена од употребата на дрога и потсети дека најновите годишни податоци покажуваат најмалку 7.600 смртни случаи од предозирање.
„Мораме да направиме сè за да спречиме опасни нови производи да го преплават пазарот и да ја искористиме целосната сила на законот за да ги лишиме нелегалните трговци со дрога од нивниот бизнис модел. Со системот за рано предупредување на ЕУ, рано ги идентификуваме новите трендови. Преку нашиот Акционен план против трговијата со дрога, им дадовме на европските власти јасен прирачник и со интензивирање на меѓународната соработка градиме глобален фронт за борба против оваа криминална трговија“, рече тој.
Исто така, се наведува дека Европската комисија ја зајакна својата поддршка за земјите-членки и изготви нова Стратегија за дрога и Акционен план на ЕУ против трговијата со дрога и нови правила за следење и контрола на прекурсори за дрога (2025).
Се наведува и дека ЕК соработува со земјите-членки, европските пристаништа, индустриските здруженија и агенциите на ЕУ во борбата против трговијата со дрога во пристаништата и продолжува тесно да соработува со земјите-партнери со цел да се потисне производството на дрога на неговиот извор и да се спречат рутите на трговија со дрога да стигнат до ЕУ, пренесува Танјуг.