Финскиот претседател Александар Стуб ја претстави визијата за значително проширена Европска унија, велејќи дека 27-члениот блок мора „да размислува надвор од рамката“ и да го искористи моментот за да ја зајакне својата моќ на светската сцена.
Неговите изјави доаѓаат во време кога потезите на администрацијата на Трамп, заедно со руската војна против Украина, поттикнуваат некои земји да ги преиспитаат придобивките од членството во Унијата, пишува CNBC.
Зборувајќи вчера на енергетската конференција во Хелсинки, Стуб рече дека ЕУ треба да се залага за зголемување на бројот на членки на 40, а како потенцијални кандидати за приклучување ги спомена Обединетото Кралство, Канада, Турција, Норвешка и Исланд.
„Мораме да се прошириме на 40 членови“
Стуб на самитот на Eurelectric Power рече дека „прозорецот на можности“ за проширување на ЕУ „е прилично краток бидејќи кога ќе заврши војната во Украина и можеби кога ќе се смени администрацијата на САД, не знам, тогаш луѓето ќе ја тргнат ногата од гасот и повторно ќе почнат да се жалат за тривијални работи“.
Тој додаде дека „европската стратешка автономија или геополитичка моќ често се заснова на големината и досегот и верувам дека политиката на проширување е најдобрата европска политика во историјата“.
„Во овој момент мораме да размислуваме големо и географски, мораме да ги прошириме или барем да создадеме членства кои се доволно флексибилни за да вклучат вкупно 40 европски земји – или дури и неевропски земји“, рече Стуб.
Европската комисија, извршното тело на ЕУ, не одговори веднаш на барањето за коментар.
ЕУ моментално го доживува своето најголемо проширување во една генерација, при што девет земји кандидати се надеваат дека ќе се приклучат на блокот во текот на следните години.
Црна Гора и Албанија се сметаат за лидери меѓу земјите од Западен Балкан, додека Украина и Молдавија се приближуваат кон отворање на официјални преговори за членство.
Враќањето на Обединетото Кралство и поканата за Канада
Финскиот претседател рече дека ЕУ треба да погледне кон своето западно крило и да го врати Обединетото Кралство, кое го напушти блокот во 2020 година, или барем да го приближи „што е можно поблиску“.
Како друга опција, рече Стуб, треба да се разгледа Канада.
„Зарем не би било прекрасно доколку Канада стане 28-ма членка на Европската унија, а не 51-ва држава на САД?
Американскиот претседател Доналд Трамп претходно ги изрази своите амбиции да се приклучи на Канада.
Во објава на Truth Social претходно оваа недела, Трамп напиша: „51 држава!“ споделувајќи на напис на Bloomberg News за тоа како Канада влезе во технолошка рецесија за прв пат од 2020 година.
Канадскиот министер за надворешни работи Анита Ананд претходно рече дека нејзината земја се обидува да ги диверзифицира своите трговски односи и „навистина да се посвети на иницијативата за средна моќ“, мислејќи на идејата што премиерот Марк Карни ја изнесе на Светскиот економски форум претходно оваа година.
„Западен Балкан е најжешката точка во Европа“
Стуб на конференцијата рече дека по Украина, Молдавија и Грузија, „мора сериозно да размислиме за Турција“.
„Никој повеќе не ја спомнува Турција, а ние треба да бидеме со отворен ум и да разбереме дека, барем од безбедносна перспектива, Турција мора да биде што е можно поблиску“, рече Стуб.
„Потоа одите на југ или југоисток и погледнете го Западен Балкан, мислам дека тоа е најжешката точка во Европа… тоа е исклучително важно. Што ќе правиме со Србија, Косово, Албанија, Црна Гора, Македонија? Што правиме со Босна и Херцеговина? додаде тој.
Северни соседи и отворени прашања
„И, конечно, оние што ми се навистина при срце, ако одите на север, тоа е Исланд, кој одржува референдум, а потоа Норвешка“, рече Стуб.
Парламентот на Исланд неодамна гласаше за одржување референдум на 29 август за тоа дали да се започнат преговорите за пристапување во ЕУ.
Малата нордиска земја поднесе барање за членство во 2009 година по светската финансиска криза, за да ги заврши преговорите четири години подоцна.
Поранешната исландска премиерка Катрин Јакобсдотир претходно изјави за CNBC дека не гледа причина за влез во ЕУ, додавајќи дека земјата веќе има блиска економска соработка со блокот и дека нејзините граѓани уживаат висок животен стандард.
„Ако мнозинството луѓе сакаат да поднесат барање, многу е важно да се слуша тоа мнозинство, но јас не го сменив мојот став“, рече Јакобсдотир во средината на април. Норвешка, наводно, ги преиспитува своите односи со Брисел бидејќи се позиционира во борбата за моќ меѓу САД и Кина. Осло двапати на референдум го отфрли членството во ЕУ.
„Мораме да почнеме да размислуваме на големо ако сакаме да проектираме моќ во светот. Но, кој ќе го направи тоа, кога, каде и како, не знам“, заклучил Стуб.