Шпанија прими повеќе од еден милион апликации во рамките на вонредна програма за регулирање на статусот на мигрантите, двојно повеќе отколку што првично процени владата во Мадрид.
Оваа бројка ја објави социјалистичкиот премиер Педро Санчез на последниот ден од рокот за поднесување на документацијата, 30 јуни.
Шпанските власти имаат три месеци да ги обработат сите апликации и да одлучат за одобрување или одбивање на дозволи за престој и работа.
Мерката првично имаше широк консензус, но оттогаш стана извор на поделби, пишува Ле Монд.
Санчез: Ова е неопходно за шпанската економија
„Овој план е клучен чекор за да се извади од невидливост реалноста на стотиците илјади луѓе што живеат меѓу нас“, рече Санчез.
Во исто време, тој ја бранеше миграциската политика, која е „легална, безбедна и уредна“ и „неопходна“ за потребите на шпанската економија, која бележи толку добри резултати што, како што вели, соседните земји ѝ завидуваат.
На почетокот на јуни, ОЕЦД ја зголеми својата прогноза за раст за Шпанија во 2026 година на 2,2%, што е речиси три пати повисоко од просекот во еврозоната.
„Без имиграција, Шпанија би изгубила 19% од својот БДП до 2050 година, а дури и 22% до 2075 година“, предупреди Санчез, живописно додавајќи што би значело тоа: „90.000 затворени барови, 50.000 празни училници во основните и средните училишта и исчезнување на 220.000 земјоделски фарми, или секоја трета“.
План за интеграција вреден 500 милиони евра
Шпанија досега спроведе шест вонредни регуларизации на статусот на мигрантите – во 1986, 1991, 1996, 2000, 2001 и 2005 година, од кои три беа иницирани од конзервативни влади.
Последната, спроведена во 2005 година од страна на социјалистичкиот премиер Хозе Луис Родригез Запатеро, беше и најголемата досега, со повеќе од 576.000 легализирани мигранти.
Одобрените дозволи за престој и работа ќе важат само на територијата на Шпанија.
За да се следи регуларизацијата, Санчез, исто така, најави „план за интеграција и државјанство“ со почетен буџет од 500 милиони евра.
Целта е да се обезбеди вклучување на новодојденците, особено преку стручна обука, учење на службените јазици на шпанските региони и зајакнување на јавните услуги.
„Да се биде дел од заедницата значи и споделување на правилата, а тие се јасни во Шпанија: демократски вредности, еднаквост меѓу жените и мажите, права за ЛГБТК+ луѓето, слобода на изразување, секуларна држава и почитување на законот, без оглед на тоа дали сте родени во Амури или во Дакар“, нагласи социјалистичкиот лидер.
Политички тензии и обвинувања
„Заедничкиот живот не е без тензии, ние сме свесни за тоа“, призна Санчез, велејќи дека не сака да ги негира проблемите и предизвиците што претстојат, туку да се соочи со нив и да ги реши.
Притоа, тој ги обвини Народната партија (ПП) и крајно десничарската Вокс, кои се спротивставуваат на планот, за поттикнување страв и поттикнување ксенофобична реторика.
Гонзало Фанјул, директор за истражување во Фондацијата porCausa, која се занимава со анализа на миграцијата, верува дека Шпанија одлучила да расте.
„Затоа презеде чекори за да се соочи со демографската зима што ја доживува, слично како и другите европски земји, избирајќи да ја препознае миграциската реалност и да дејствува во согласност со неа“, рече Фанјул.
„Обемот на регуларизација само потврдува дека ова беше неопходна мерка на здрав разум“, додаде тој. Тој истакна дека „целиот процес, и покрај некои административни тешкотии, помина доста непречено со оглед на бројот на вклучени лица и релативно краткиот рок“.
Сепак, тој предупреди дека ова не го решава проблемот на долг рок.
„Почнувањето од нула не значи дека нерегуларната миграција е запрена. Тоа е проблем со кој мора да се справиме бидејќи оваа мерка фундаментално не го решава прашањето за управување со миграциските текови. Ова не значи политика на отворени врати, туку спроведување на етички и ефикасни мерки, на кои повикуваат многу европски бизнис лидери“, заклучи Фанјул.
Од граѓанска иницијатива до растечка загриженост
На почетокот, во 2023 година, кога влезе на политичката сцена, регуларизацијата на мигрантите предизвика невообичаен консензус меѓу шпанските партии.
Сето тоа беше поттикнато од платформата Regularización Ya! („Регуларизација сега!“) со својата граѓанска законодавна иницијатива поддржана од 700.000 потписи.
По интензивно лобирање од страна на социјалните организации, здруженијата на работодавачи и посредништвото на Католичката црква, законот беше усвоен во Конгресот во април 2024 година со големо мнозинство. Само партијата Vox беше против него.
Сепак, мерката потоа заглави во парламентарната процедура бидејќи прашањето за имиграцијата стануваше сè поизразено во јавните и предизборните дебати.
Според барометарот на Центарот за социолошки истражувања (CIS), имиграцијата скокнала од 11-та најголема загриженост на Шпанците во јануари 2023 година на петтото место во 2025 година.
Во јуни оваа година, таа била меѓу трите најголеми грижи, а ја навеле 18,9% од испитаниците, веднаш зад проблемите со домувањето и економијата, и речиси на исто ниво со корупцијата.