Соединетите Американски Држави го обвинија поранешниот кубански лидер Раул Кастро за заговор за убивање на американски граѓани и други злосторства за соборувањето на два авиона во 1996 година помеѓу Куба и Флорида.
Случајот, кој беше откриен во среда, ги обвинува Кастро и уште петмина други за соборување на авионот што ѝ припаѓал на кубанско-американската група „Браќа за спасување“ и убиство на четири лица, меѓу кои и тројца Американци.
Кастро, кој сега има 94 години, во тоа време беше началник на вооружените сили на земјата и се соочи со меѓународна осуда поради несреќата.
Додека САД се обидуваат да извршат зголемен притисок врз комунистичката влада на Куба, претседателот Мигел Дијаз-Канел ги нарече обвинувањата „политички маневар, лишен од каква било правна основа“.
Зборувајќи во Кулата на слободата во Мајами, вршителот на должноста државен обвинител Тод Бланш објави дека САД ќе го обвинат и Кастро за уништување на авионот и четири поединечни точки за убиство за смртта на Армандо Алехандро Џуниор, Карлос Алберто Коста, Марио Мануел де ла Пења и Пабло Моралес.
„Соединетите Американски Држави и претседателот Трамп не ги заборавиле и нема да ги заборават своите граѓани“, рече Бланш.
Обвиненијата ќе бидат сослушани на американски суд, а некои носат можност за доживотен затвор.
Обвиненијата за убиство носат максимална казна од смрт или доживотен затвор.
Новите обвиненија од Министерството за правда се насочени кон клучна фигура во комунистичкото раководство на Куба во време кога се соочува со интензивен притисок од САД да спроведе значајни политички и економски реформи во своето еднопартиско владеење.
„Мислам дека стратегијата е постепено да се зголемува притисокот до тој степен што кубанската влада ќе попушти и ќе се предаде на преговарачката маса“, рече Вилијам Лео Гранд, експерт за латиноамериканска политика на Американскиот универзитет.
САД воведоа санкции и ембарго за нафта врз Куба, поради што земјата има проблеми со прекини на електричната енергија и недостиг на храна.
Порано во среда, американскиот државен секретар Марко Рубио испрати порака до кубанскиот народ по повод Денот на независноста на земјата.
„Претседателот Трамп нуди нов пат помеѓу Соединетите Американски Држави и нова Куба“, рече Рубио.
Рубио им рече на Кубанците дека воениот конгломерат познат како ГАЕСА е првенствено одговорен за прекините на електричната енергија и недостигот на храна од кои земјата продолжува да страда.
ГАЕСА поседува или управува со поголемиот дел од профитабилните делови од кубанската економија, од пристаништа до бензински пумпи и петзвездени хотели.
Како одговор на пораката на Рубио, Дијаз-Канел ги обвини САД дека лажат и наметнуваат колективна казна врз кубанскиот народ.
Дијаз-Канел, исто така, рече дека обвинението против Кастро се користи за „оправдување на глупоста на воената агресија против Куба“ и ги обвини САД дека ги искривуваат фактите за соборувањето на авионот.
Тој тврди дека Куба дејствувала во „легитимна самоодбрана во своите законски води“.
Кога новинарите го прашаа за изгледите за доведување на Кастро во САД за да се соочи со обвиненија, Бланш одговори дека има налог за негово апсење.
Тој не потврди дали САД ќе се обидат да го уапсат Кастро, но рече: „Очекуваме тој да се појави тука, доброволно или на друг начин“.
Во јануари, САД започнаа воена операција за апсење на поранешниот венецуелски претседател Николас Мадуро и негово префрлање во Соединетите Држави, откако Министерството за правда го обвини.
Тоа го трансформираше односот на Венецуела со Вашингтон.
Кастро, братот на покојниот кубански лидер Фидел Кастро, на речиси 95 години, останува влијателна личност, признат на островот како преживеан „водач на Кубанската револуција“.
Тој се откажа од улогите во владата и партијата, но за време на неговото претседателствување од 2008 до 2018 година, тој и поранешниот американски претседател Барак Обама донесоа краткотрајни подобри односи меѓу Вашингтон и Хавана.
Бланш рече дека „не би споредувал случаи“ меѓу Кастро и Мадуро.
Претседателот Доналд Трамп беше прашан за политичкиот аспект на обвинението од среда.
„Многу од тие луѓе се поврзани со мене во смисла дека имав толку добар однос со кубанските Американци“, рече Трамп. „На хуманитарна основа, ние сме тука да помогнеме“.
Иако не се очекува Кастро да биде екстрадиран или да се појави во случајот, се чини дека сите опции се на маса, изјави адвокатката Линдзи Лазопулос Фридман, која работеше како обвинител во канцеларијата на американскиот обвинител во Мајами.
„Доколку се појави на суд, тој би имал исти законски права како и секој друг обвинет“, рече Фридман, додавајќи дека тоа на крајот би го поткопало судењето со порота.
„Никој не очекува случајот да го следи овој типичен пат… но обвинението е убедливо и е поткрепено со значителни докази“, изјави таа за Би-Би-Си.
Куба веројатно нема да се предаде без борба
Центарот во Мајами, каде што американските претставници го објавија обвинението против Раул Кастро, беше преполн со кубански Американци, претежно претставници на организации од кубанско егзил кои со децении го водеа противењето на владата во Хавана.
Опкружени со слики од четирите лица кои загинаа во несреќите во 1996 година, многумина на настанот во Мајами опишаа дека биле преплавени од веста.
„Беше време, 67 години од тој убиствен режим“, рече Исела Фитере.
„Раул Кастро не уби само четири лица. Во текот на многу години, тој уби безброј луѓе“, рече Фитере.
Таа рече дека никогаш не е предоцна за правда и е благодарна на администрацијата на Трамп за преземањето на овој чекор.
Друга учесничка, Мерцедес Пуид-Сото, вели дека е среќна.
„Правдата е задоволена“, рече таа.
„Многу е важно семејствата да можат да го затворат тоа поглавје, а истото можеме и ние Кубанците.“
Останува нејасно дали „администрацијата на Трамп ќе го искористи ова обвинение на ист начин како што го искористи обвинението против Мадуро за да оправда воена операција под маската на акција за спроведување на законот“, рече Роксана Виџил, соработник за меѓународни работи во Советот за надворешни односи.
„Кубанскиот режим веројатно нема да се предаде на Соединетите Држави без борба“, забележа Виџил.
„Секој потег што вклучува соработка со кубанскиот режим би бил многу тежок за прифаќање од страна на кубанската дијаспора во Соединетите Држави“.
Претставници на САД и Куба, вклучувајќи го и внукот на Раул Кастро, Раул Гилермо Родригез Кастро, водеа „разговори“ во последните месеци, но малку е веројатно дека обвинувањата на САД против поранешниот претседател ќе ги ублажат овие контакти.
Напротив, кубанската страна покажа знаци на понатамошно зајакнување на својот став „без предавање, без отстапки“ против притисокот од САД, а кубанските државни медиуми го осудија она што го нарекоа „лажни обвинувања“.