Европските полициски служби предупредуваат на загрижувачки тренд во кој организираните криминални групи за пари ангажираат тинејџери да вршат убиства и напади низ Европа.
Младите мажи, често малолетни или штотуку полнолетни, се регрутираат преку социјалните мрежи и апликациите за пораки и добиваат задачи на начин кој потсетува на видео игри.
Една од најпознатите криминални групи кои го користат овој модел е шведската мрежа Фокстрот, за која се верува дека е одговорна за околу 35 убиства од 2022 година, како и за повеќекратни напади низ Европа.
Убил погрешен човек за пари
Еден од најпознатите случаи се случи во февруари минатата година во Стокхолм, кога осумнаесетгодишниот Атила Азимов го уби дваесетгодишниот студент Мурад Абделкадер, кој се враќал дома по смена во ресторан на Мекдоналдс.
Азимов се доближил до жртвата и испукал неколку куршуми, а последниот истрел го испукал во главата додека младиот човек лежел на земја.
Подоцна се испоставило дека убил погрешен човек.
За тоа дело е осуден на доживотен затвор.
Односите со Иран
Според шведската полиција, водачот на мрежата Фокстрот Рава Маџид побегнал од Шведска, па од Турција, а денеска е во Техеран.
Инспекторите веруваат дека оваа група извршила некои од нападите по налог на иранскиот режим, вклучувајќи го и нападот со рачна граната врз израелската амбасада во Копенхаген.
Други напади се поврзани со судири меѓу криминалните кланови кои се борат за контрола на трговијата со дрога.
Foxtrot och Rawa Majid arbetar numera för Iran, enligt dokument från israeliska underrättelsetjänsten Mossad.https://t.co/JHOSUiqYPS
— Dagens Nyheter (@dagensnyheter) May 30, 2024
Истражувачкиот новинар на шведската телевизија СВТ Дијамант Салиху, кој со години го следи Фокстрот, тврди дека соработката со Иран започнала откако Маџид нашол засолниште во Техеран.
Според него, иранските власти му дале заштита под услов неговата мрежа да ги напаѓа противниците на режимот, вклучително и дисиденти, опозициски новинари и израелски цели.
Велика Британија воведе санкции за мрежата Фокстрот и нејзиниот лидер во април 2025 година.
Онлајн реклами за убиства
Оперативната групација на Европол OTF GRIMM, основана токму за овој вид криминал, наведува дека младите платени убијци се наоѓаат преку социјалните мрежи.
Енди Краг, директор на Европскиот центар за борба против организираниот криминал на Европол, го нарекува овој модел „пресметано пренесување на убиства на ранливи млади луѓе“.
Во групата OTF GRIMM моментално учествуваат 11 европски земји: Белгија, Данска, Финска, Франција, Германија, Исланд, Холандија, Норвешка, Шпанија, Шведска и Велика Британија.
„Убиство во Англија – 21.000 евра“
Еден од случаите кој покажува како функционира системот е приказната за норвешкиот тинејџер Јоханес Натланд.
Иако израснал во стабилно новинарско семејство, паднал во светот на дрогата.
Во домот за малолетници се сретнал со врсник кој му испратил порака со понуда за платено убиство во Велика Британија.
Пораката гласела: „Убиство во Англија – 270.000 норвешки круни“, односно околу 21.000 евра.
Натланд потоа бил преземен од човек кој го користел прекарот „Агент 47“, преземен од популарната видео игра Хитмен.
Полицијата се сомнева дека зад тој псевдоним се крие Али Шехад Ахмед, еден од најблиските соработници на лидерот на Фокстрот.
Инструкции како во видео игра
Купен е авионски билет за Манчестер за Натланд, обезбеден е пасош, а преку апликацијата Сигнал добивал детални инструкции во текот на целото патување.
По неговото пристигнување во Англија, друг член на мрежата му испратил мапи и видеа кои покажуваат каде се сокриени пиштолите во шумата во близина на Хадерсфилд, како и локацијата на парите оставени во грмушките.
Кога пристигнал во хотелот добил порака: „Утре имаме многу работа“.
Меѓутоа, британската полиција го уапсила следното утро, уште пред да знае кој ќе биде негова мета.
Инспекторите се уште се обидуваат да утврдат дали планираниот атентат е поврзан со криминални населби или политички мотивиран напад во интерес на Иран.
Тинејџерите остануваат без ветените пари
Според истражителите, Фокстрот речиси никогаш не ги плаќа ветените пари на извршителите.
Причината е едноставна – повеќето млади луѓе се апсат веднаш по извршувањето на кривичното дело или пред него.
„Воопшто не им е гајле што тинејџерите завршуваат во затвор. Откако ќе бидат уапсени, веќе не можат да ги бараат парите што им биле ветени. Засега речиси и да нема примери на млад убиец навистина бил платен“, рече Салиху.
Тој додава дека криминалните групи намерно регрутираат помлади луѓе затоа што помалку размислуваат за последиците и повеќе се подготвени да ризикуваат.
Стотици апсења, но лидерот останува неостварлив
Во 15-те месеци од работењето на работната група ОТФ ГРИММ беа уапсени повеќе од 280 лица поврзани со овој криминален модел.
Меѓу најважните апсења е Али Шахад Ахмед, осомничениот за „Агентот 47“, кој беше уапсен во ирачкиот град Сулејманија. Шведска побара негова екстрадиција.
Мохамед „Могли“ Мохди, поранешен рапер кој шведската полиција го смета за една од клучните фигури на Фокстрот, исто така беше уапсен во Тунис.
Сепак, лидерот на мрежата Рава Маџид се уште е во Иран, каде што е надвор од дофатот на европските власти.
Експертите предупредуваат дека и покрај бројните апсења, моделот „убиство како услуга“ продолжува да се шири.
Освен Фокстрот, други криминални групи веќе почнаа да користат сличен метод на регрутирање малолетници, меѓу кои и ривалската мрежа Дален, па европските безбедносни служби сметаат дека опасноста е далеку од елиминирана.