Граѓаните во Македонија имаат законска заштита на штедните влогови, но таа не ги покрива неограничено сите пари што ги чуваат во банка.
Фондот за осигурување на депозити ги обесштетува штедачите до 30.000 евра во денарска противвредност по лице во една банка, согласно законските услови. Во овој износ се пресметуваат главницата и каматата на осигурените депозити.
Тоа значи дека ако некој граѓанин има 10.000 евра во осигурени депозити во банка што престанала да работи поради законски утврден ризичен настан, неговите средства се во рамките на лимитот за обесштетување.
Но, ако има 50.000 евра во истата банка, Фондот го покрива износот до законскиот максимум, додека преостанатите 20.000 евра не се опфатени со оваа гаранција.
Средствата над лимитот не значи дека автоматски се трајно изгубени.
Штедачот може да ги побарува во ликвидациската или стечајната постапка на банката, но нивното враќање зависи од исходот на постапката.
Кои депозити се осигурени?
Осигурувањето не се однесува само на класичните штедни книшки. Во рамките на законските услови се опфатени денарските и девизните депозити, трансакциските сметки, сертификатите за депозит, депозитите поврзани со платежни картички и девизните приливи на физичките лица.
Важно е да се знае дека сите депозити на едно лице во иста банка се собираат и се третираат како единствен депозит за пресметување на обесштетувањето. Затоа, отворањето повеќе сметки во истата банка не го зголемува лимитот од 30.000 евра.
Кој ги исплаќа обесштетувањата?
За исплатата е задолжен Фондот за осигурување на депозити, специјализирана финансиска институција во државна сопственост.
Средствата на Фондот се обезбедуваат преку премии што ги уплаќаат банките и штедилниците, како и преку други законски предвидени извори.
Обесштетувањето не мора да биде достапно веднаш по проблемите на банката.
Според законската постапка, Фондот започнува со исплатата во рок од 20 дена од конечноста на решението на гувернерот на Народната банка за одземање на дозволата, а во исклучителни околности рокот може да се продолжи за најмногу уште 10 дена.
Зошто е важно да се знае лимитот?
За граѓаните што имаат поголеми заштеди, важно е да знаат колкав дел од нивните средства е покриен со осигурувањето. Лимитот се применува по лице и по банка, а не по бројот на сметки што ги поседува штедачот.
Затоа, пред да одлучат каде ќе ги чуваат заштедите, граѓаните треба да ги проверат условите за осигурување, видовите депозити што се опфатени и максималниот износ на обесштетување.