Според податоците објавени од јавната телевизија RUV во недела, по пребројувањето на мнозинството гласови, опцијата „против“ добила 52,8 проценти, додека 47,2 проценти од гласачите гласале за почеток на преговорите, пишува The Guardian.
Реакција на премиерката
Владата во Рејкјавик, која го предложи референдумот, водеше кампања за почеток на преговорите.
Премиерката Криструн Фростадотир изјави пред гласањето дека тоа е можност „сега или никогаш“ и дека негативниот исход трајно ќе ја заврши дебатата за членство.
По објавувањето на резултатите, таа рече дека се надева дека гласањето нема да создаде поделби во општеството.
„Не го гледам ова како пораз. Знам дека некои луѓе се во шок, но разговарав со голем број граѓани низ целата земја и луѓето се отворени за различни исходи“, изјави Фростадотир за RUV.
Таа призна дека многумина во Исланд, особено во руралните средини, се загрижени за влијанието на членството врз земјоделството, рибарството и природните ресурси.
„Ветувам дека ќе се справиме одговорно со тие теми и ќе ги почитуваме тие стравови“, рече таа.
Аргументи во кампањата
Застапниците на приклучувањето кон ЕУ тврдеа дека членството може да донесе пониски каматни стапки и да обезбеди поголема безбедност во контекст на војната во Украина и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп за анексијата на Гренланд.
Од друга страна, противниците истакнаа дека членството би го загрозило суверенитетот на земјата и нејзините води богати со риба. Исходот од референдумот го поздрави лидерката на француската десница, Марин Ле Пен.
Реакции од Европа
„Во време кога некои се залагаат за посилен федерализам и пренос на суверенитетот на Европската комисија, ова гласање нè потсетува дека е можна поинаква Европа – Европа на слободни, суверени нации кои доброволно соработуваат по прашања од заеднички интерес“, напиша Ле Пен на социјалната мрежа X.
Лидерот на британската партија „Реформа на Велика Британија“, Најџел Фараж, објави на истата платформа:
„Му честитам на Исланд што гласаше за зачувување на својата независност“.
Долготрајна дебата
Исланд првпат аплицираше за членство во ЕУ во 2009 година, откако финансиската криза силно ја погоди економијата на земјата. Евроскептичната влада ги прекина тие преговори во 2013 година.
Геополитичките немири, вклучувајќи ја војната на Блискиот Исток и американските увозни тарифи, повторно го разгореа прашањето за кое Исланѓаните дебатираат повремено со децении.