Израелските извозници систематски го кријат потеклото на земјоделските производи од окупираните палестински територии и сириските Голански висорамнини во Европа за да се квалификуваат за пониски тарифи, според истрагата.
Студија на „Глобал ехо“ откри дека најмалку 42 проценти од прегледаните производи биле „лажно етикетирани како произведени во Израел“, несвесно овозможувајќи им на европските потрошувачи и влади да ја поддржат економијата на нелегалните населби на Израел, според авторите на извештајот.
Израелските извозници во Европа редовно го кријат потеклото на производите од окупираните палестински територии за да се квалификуваат за нелегални даночни олеснувања што не важат за стоки од населбите, според истражувањето на легалната непрофитна организација „Глобал ехо“.
Европа е најголемиот извозен пазар на Израел
Организацијата анализирала повеќе од 30.000 извозни документи од илјадници израелски пратки до Велика Британија и Европската Унија во период од осум години.
Една од шест проверени пратки содржела земјоделски производи од нелегални населби во окупираните палестински територии и сириската Голанска Висорамнина, при што најмалку 42 проценти од овие производи се лажно етикетирани како произведени во Израел, објави Гардијан.
Европа е најголемиот извозен пазар на Израел, а Европската Унија е најважниот трговски партнер на Израел, со речиси 30 проценти од неговиот извоз.
Договорот за слободна трговија од 1995 година ги намали царините за израелскиот увоз, но производите од окупираните населби не се квалификуваат за овие бенефиции бидејќи окупираните палестински и сириски територии се под нелегална израелска окупација според меѓународното право.
Истражувањето на „Глобал ехо“ покажува дека лажно етикетираните производи од окупираните населби претставуваат „значаен и постојан дел“ од израелскиот земјоделски извоз во Европа.
Прикривањето на потеклото на производите од окупираните населби им овозможува на увозниците да плаќаат пониски царински давачки.
Овошјето и зеленчукот од окупираните територии на тој начин стануваат поконкурентни во европската трговија, а европските земји губат дел од своите даночни приходи.
Според организацијата, ова значи дека европските потрошувачи и влади несвесно ја субвенционираат економијата на нелегални населби на Израел, пишува Гардијан.
„Европската трговија продолжува значително да придонесува кон нелегалниот територијален режим, што е директно кршење на правото на ЕУ“, напиша „Глобал ехо“. Утврдено е дека извозот од населбата не е резултат на индивидуални неуспеси, туку на „системски недостатоци во регулацијата, имплементацијата и мониторингот“.
„Криење пред очи“
Во извештајот се наведува дека израелските извозници користат законски дупки или измами за да увезат производи во Европа означени како „произведено во Израел“ користејќи три главни методи, пишува „Гардијан“.
Некои производители ја наведуваат вистинската адреса и поштенскиот број на населбата, но сепак ги означуваат своите производи како израелски, практика што „Глобал ехо“ ја нарекува „криење пред очи“.
Ваквото етикетирање, наводно, е овозможено со технички договор од 2005 година помеѓу Израел и ЕУ и е поддржано од упатствата на Израелската даночна управа, иако втората признава дека производите од населбата не се квалификуваат за намалени тарифи.
Ова го става товарот за идентификување и правилно оданочување на стоките од окупираните територии врз граничните власти на ЕУ и Велика Британија.
Другите два методи опишани во извештајот вклучуваат измама. Се вели дека компаниите од населбите користат „лажна адреса“ што лажно сугерира дека производството се одвива во рамките на меѓународно признатите граници на Израел, или мешаат производи од населбите со израелски производи во ладилници или центри за пакување, а потоа ја означуваат целата пратка како „направена во Израел“, објави Гардијан.
„Заедно, овие практики ја поткопуваат ефикасната примена на правилата за трговија и политика на ЕУ со систематско прикривање на вистинското територијално потекло на производите“, забележува Глобал Ехо.
Според организацијата, европските царински органи редовно прифаќаат и неважечки израелски сертификати за органско производство и здравје на растенијата за производи од населбата.
Според меѓународното право, ваквите сертификати треба да ги издаваат само палестинските или сириските власти, објавува Гардијан.
Пратките што ги прегледа Глобал Ехо претставуваат само мал дел од вкупната земјоделска трговија на Израел со Европа, а пронајдени се лажно етикетирани стоки од населбата во вредност од приближно 13 милиони евра, одгледувани на земјиште одземено од Палестинците.
Европа со децении ги смета израелските населби за нелегални, став што беше дополнително потврден во 2024 година од страна на Меѓународниот суд на правдата (МСП), кој го повика Израел што поскоро да ја прекине окупацијата на палестинските територии.
Сепак, Европската Унија не го искористи своето економско влијание за да преземе сериозни мерки против населбите, според правниот експерт Мајкл Линк, пишува Гардијан.
„Глобал ехо“ предупредува дека израелските субвенции го поткопуваат влијанието на европските трговски правила, бидејќи извозниците од населбата можат да ги компензираат изгубените царински бенефиции со средства од посебен државен фонд.
Во меѓувреме, Европската унија размислува за воведување царини на производи од окупираните палестински територии за да го ограничи израелското насилство и проширувањето на населбите, но не е јасно колку тоа би влијаело на трговијата.