Американскиот претседател Доналд Трамп денес ќе го угости германскиот канцелар Фридрих Мерц во Белата куќа за разговори за чувствителни теми, од нападите на САД и Израел врз Иран до новите царински закани на Трамп и неодамнешната посета на германскиот лидер на Кина.
Европски прилагодувања во новата геополитичка реалност
Мерц отпатува од Берлин до Вашингтон додека Германија и Франција објавија планови за продлабочување на соработката во нуклеарното одвраќање, уште еден чекор од европските соседи во прилагодувањето кон промените во трансатлантските односи, во услови на тековните закани од Русија и стравувањата од нестабилност поврзани со конфликтот во Иран.
Делична дипломатија меѓу Кина, Иран и царината
Мерц, кој неодамна го посети кинескиот претседател Си Џинпинг, ќе работи на одржување на позитивниот однос што го изгради со Трамп во текот на изминатата година, со поддршка на германското раководство во зголемувањето на трошоците за одбрана.
Но, тоа ќе бара деликатна дипломатија, со оглед на сомнителната легалност на нападот врз Иран според меѓународното право и длабоката европска загриженост поради заканите на Трамп за воведување нови царини на глобалните стоки.
Првиот европски лидер во Вашингтон по нападот врз Иран
Мерц ќе биде првиот европски лидер што ќе го посети Вашингтон по нападите врз Иран, кои блокираа еден од клучните светски патишта за испорака на нафта и го фрлија глобалниот воздушен сообраќај во хаос, и по пресудата на Врховниот суд од 20 февруари со која царините на Трамп се прогласија за нелегални.
Иранскиот напад е во центарот на разговорот
Претходно се очекуваше разговорите да се фокусираат на трговијата, но веројатно ќе бидат доминирани од американско-израелскиот напад во кој загинаа врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, и други ирански лидери во текот на викендот.
Во неделата, Мерц не ги критикуваше американските воздушни напади, но не ја поддржа експлицитно операцијата, за која критичарите на Трамп рекоа дека е преземена без доволно објаснување и потребната правна основа во меѓународното право.
Дипломатската воздржаност на Мерц
„Ја препознаваме таа дилема“, рече Мерц, објаснувајќи дека повторените обиди во текот на изминатите децении не го одвратија Иран од обидот да се здобие со нуклеарно оружје или од угнетување на сопствениот народ.
„Затоа, нема да држиме предавања на нашите партнери за нивните воени напади врз Иран“.
Кина како заедничка тема
Чарлс Личфилд, директор за економска анализа во Центарот за геоекономија на Атлантскиот совет, рече дека Трамп веројатно е заинтересиран да разговара со Мерц за неговата посета на Кина и да собере детали пред неговата посета на земјата, која е планирана за помалку од еден месец.
„Мерц може да му каже на Трамп што слушнал и што видел во Кина и да каже: „Мораме да направиме нешто заедно. Заедно ќе бидеме посилни против Кина“, рече тој.
Што е следно за Иран?
Мерц може да го искористи патувањето и за да го праша Трамп за повеќе детали за понатамошните планови за Иран, рече Џулијан Смит, која беше амбасадор на САД во НАТО под поранешниот претседател Џо Бајден.
„Значи, ако ништо друго, тоа може да биде мисија за утврдување факти за да се обиде да открие: „Дали имате план за денот потоа?““, рече таа.