Додека САД се подготвуваат да ја преземат контролата врз венецуелската нафта, а администрацијата на претседателот Доналд Трамп го заострува својот став кон Куба, Мексико се појави како клучен снабдувач на гориво за Хавана.
Тоа е улога што би можела дополнително да ги комплицира веќе затегнатите односи со администрацијата на Трамп, иако мексиканската влада инсистира дека извозот во Куба не е зголемен.
Мексиканската претседателка Клаудија Шајнбаум вчера призна дека „со моменталната ситуација во Венецуела, Мексико стана важен снабдувач“ на сурова нафта за Куба, но таа тврдеше дека „не се испраќа повеќе нафта отколку што се испраќаше досега и нема нови пратки“.
Таа додаде дека овие пратки се вршат врз основа на „договор“ или како „хуманитарна помош“, но не понуди конкретни бројки за извозот.
По револуцијата во 1959 година со која беше соборен диктаторот Фулгенсио Батиста, САД воведоа трговско ембарго врз Куба како одговор на национализацијата на средствата во сопственост на САД.
Под ембаргото, долго осудено од многу земји, вклучувајќи го и Мексико, Кубанците доживеаа економска и енергетска криза, што доведе до миграција на стотици илјади Кубанци, особено во Соединетите Американски Држави.
Прекините на електричната енергија што траат до осум часа и долгите редици на бензинските пумпи се рутина низ Куба.
Не е јасно дали на некоја земја ќе ѝ биде дозволено да ги зголеми испораките на нафта во Куба по нападот на САД врз Венецуела, а мексиканската влада избегнуваше да коментира за своите идни планови.
Извозот во Куба претставува многу мал процент од вкупниот извоз – 3,3 проценти, а економската профитабилност е доведена во прашање бидејќи производството на мексиканската компанија Пемекс продолжува да опаѓа.
Од јануари до 30 септември 2025 година, Мексико испорача 19.200 барели дневно на Куба: 17.200 барели сурова нафта и 2.000 барели рафинирани производи, според најновиот извештај поднесен од државната нафтена компанија Петролеос Мексиканос (Пемекс) до Комисијата за хартии од вредност на САД.
Хорхе Пињон, од Институтот за енергетика на Универзитетот во Тексас во Остин, кој ги следи пратките користејќи услуги за следење на нафта и сателитска технологија, сподели слични податоци оваа недела со Асошиејтед Прес за истиот период.
Тие следеле 22.000 барели дневно и соопштија дека таа бројка се намалила на 7.000 барели по посетата на американскиот државен секретар Марко Рубио на Мексико Сити во септември 2025 година.
Во изминатите три месеци, владата на Мадуро извезуваше просечно 35.000 барели дневно во Куба, што е приближно една четвртина од вкупната побарувачка на островот, според Пињон.
Тој не мисли дека Мексико ќе ги зголеми своите пратки, бидејќи „американската влада би полудела“.
„Ќе има поголем притисок од САД во врска со Куба“, рече Оскар Окампо од Институтот за конкурентност на Мексико, додавајќи дека нафтата предвидливо ќе биде една од областите под притисок, став што го делат многу експерти.
Мексико долго време испраќаше нафта во Куба, особено во периоди на прекини на електричната енергија и социјални немири.
По масовните демонстрации во Куба во 2021 година, Мексико испрати една од најголемите пратки хуманитарна помош, која вклучуваше 100.000 барели гориво.
Во октомври 2024 година, Мексико испорача повеќе од 400.000 барели за само неколку дена по сериозните прекини на електричната енергија во Куба, според податоците што ги даде Пињон во тоа време.
„Начинот на кој беше направено тоа, исто така, поттикнува нетранспарентност“, рече Окампо, бидејќи од 2023 година пратките се вршат преку приватната подружница на Пемекс, Гасолинас Биенстар, чија финансиска состојба „не е транспарентна“.
Во извештај до Комисијата за хартии од вредност (SEC), Пемекс изјави дека пратките до Куба вредат приближно 400 милиони долари и дека биле „продажби“ извршени преку договори по пазарна цена.
Но, Окампо вели дека не е јасно дали тоа било случај или дали станува збор за попустни пратки, со некаков вид „quid pro quo“ – можеби распоредување лекари – или како хуманитарна помош.
Предвидливиот недостаток на профитабилност во снабдувањето со нафта на Куба доаѓа во време кога се очекува 2025 година да биде годината во која Пемекс ќе извезува најмала количина сурова нафта, „помалку од 600.000 барели дневно, кога само пред неколку години извезувавме повеќе од еден милион“, рече Окампо.