Соединетите Американски Држави (САД) и Иран разменија воздушни напади во четврток, втор ден по ред, бидејќи претседателот Доналд Трамп вети повеќе напади доколку Техеран не се согласи веднаш на мировен договор.
Ескалацијата на непријателствата започна претходно оваа недела со соборувањето на американскиот хеликоптер „Апачи“ во близина на Ормутскиот теснец, што предизвика серија одмазднички напади низ Иран и врз американските бази во регионот, пишува Ројтерс.
Тоа претставуваше најсериозна закана за кревкото примирје договорено во април, намалувајќи ги надежите за брз крај на војната што започна кон крајот на февруари со масовни заеднички воздушни напади на САД и Израел врз Иран.
Американската војска соопшти дека нејзините последни напади биле насочени кон „воените капацитети за надзор, комуникациските системи и позициите на воздушната одбрана низ Иран“ како одговор на она што го нарече „неоправдана и континуирана агресија“ на Техеран.
Трамп му рече на новинар на „Фокс њуз“ во среда вечерта дека американските напади наскоро ќе престанат, но дека ќе продолжи со силното бомбардирање ако иранските лидери не потпишат веднаш договор со САД, напиша новинар на мрежата „Икс“.
Цените на нафтата пораснаа за речиси три долари по заканата на Трамп за ескалација и продолжија да растат на почетокот на азиската трговија во четврток.
Централната команда на американската војска објави дека нападите завршиле околу четири часа откако започнале, кратко по полноќ по време во Техеран.
Иранската револуционерна гарда соопшти дека започнала контранапади врз 18 американски воени цели во воздухопловните бази во Кувајт и Бахреин, како и врз Петтата флота на американската морнарица во Бахреин.
Подоцна објави дека ја таргетирала и воздухопловната база „Ал-Азрак“ во Јордан втора ноќ по ред, испукувајќи 12 балистички ракети кон американската база.
Воздушната одбрана на Кувајт дејствуваше против непријателски воздушни цели, објави армијата на тој американски сојузник, додека воздушната одбрана на Бахреин пресретна и уништи ирански воздушни напади, напиша советникот за медиуми на кралот на Бахреин на X.
САД го негираат тврдењето на Иран дека теснецот е затворен
Врховната заедничка воена команда на Иран, исто така, предупреди дека ќе пука врз секој брод што ќе се обиде да помине низ Ормутскиот теснец, кој е во голема мера затворен со месеци.
Иранските медиуми објавија дека врз два американски брода е пукано.
Централната команда на САД негираше дека теснецот е затворен или дека некој од нејзините бродови е погоден, велејќи дека комерцијалните бродови продолжуваат да минуваат низ теснецот и покрај иранските закани.
Иранските новински агенции објавија експлозии во неколку градови низ земјата со 93 милиони луѓе, вклучувајќи ги Сирик, Карган, Бандар Абас, Минаб и Карај во близина на теснецот, како и Варамин далеку на север, поблиску до Каспиското Море.
Министерот за одбрана на САД, Пит Хегсет, го прикажа потегот како обид да се принуди Иран на договор што ќе го заврши конфликтот.
Нападите ќе „ги унапредат нашите воени интереси, а исто така ќе ја зајакнат и нашата дипломатска позиција“, изјави тој за новинарите за време на посетата на Централната команда во Флорида.
„Вечерва ќе ги удриме силно и се надеваме дека Иран ќе донесе добра одлука“, рече тој.
„Ако треба да преговараме со бомби, ќе преговараме со бомби.“
САД и Иран разменија оган неколку пати откако стапи на сила привременото примирје, дури и кога преговарачите неуспешно се обидоа да ја завршат војната, која сега е во нејзиниот четврти месец.
Трамп постојано повторуваше дека договорот е близу, иако нема знаци за пробив, а во исто време се закануваше дека ќе продолжи со бомбардирањето.
Рано во среда, американската војска ги таргетираше воздушната одбрана и радарските локации околу Ормутскиот теснец откако американски хеликоптер за напад беше соборен во близина на стратешкиот воден пат во понеделник.
Иран одговори со ракетни и беспилотни летала напади врз американските бази во Јордан, Кувајт и Бахреин. Американски функционер изјави дека нема значителна штета.
Иран ги обвини САД за погодување на резервоари што снабдуваат вода за пиење на 10 села и кршење на меѓународното право.
„Ова не е колатерална штета – ова е пресметано воено злосторство и флагрантно кршење на човековите права“, изјави портпаролот на Министерството за надворешни работи, Есмаил Багаи.
Пентагон не одговори веднаш на барањето за коментар, според Ројтерс.
Војната одзеде илјадници животи и наруши околу една петтина од глобалното снабдување со сурова нафта и течен природен гас, предизвикувајќи цените да скокнат нагло.
Иран го блокираше сообраќајот низ Ормутскиот теснец, додека САД ја одржуваа својата блокада на иранските пристаништа.
Конфликтот стана политички проблем за Белата куќа, бидејќи анкетите покажуваат пад на рејтингот на Трамп поради незадоволството на гласачите од високите цени на бензинот.
Некои републиканци отворено изразија загриженост дека непопуларноста на војната може да ги чини контрола врз Конгресот на среднорочните избори во ноември.
Борбите во Либан продолжуваат
Борбите продолжуваат во паралелната војна во Либан меѓу Израел и милитантите на Хезболах, поддржани од Иран.
Во израелските воздушни напади во јужен Либан во среда загинаа најмалку 13 лица, соопштија либански безбедносни извори, додека Хезболах објави нови напади врз израелските сили.
Израелската војска соопшти дека две „ракети“ биле идентификувани како паѓаат во близина на областите каде што израелските трупи дејствуваат во јужен Либан, откако сирените се огласија во неколку области на северен Израел рано во четврток.
Барањата на Техеран вклучуваат прекин на израелските напади во Либан, укинување на санкциите против Иран, ослободување на милијарди долари замрзнати средства и признавање на неговата контрола врз Ормутскиот Проток.
Трамп вели дека Иран мора да ги укине ограничувањата за превоз преку Ормускиот Теснец.
Исто така, се вели дека секој мировен договор мора да обезбеди Иран да не може да развие нуклеарно оружје. Иран негира дека има таква намера.