По неколку недели во улогата на иден премиер, Енди Бернам денес официјално ја презема функцијата од Кир Стармер.
Со неговото преземање на функцијата, периодот на политички турбуленции во Велика Британија ќе биде заменет, барем привремено, со традиционална церемонија на предавање на функцијата.
Седми премиер од 2016 година
Бернам ќе стане седмиот британски премиер од 2016 година. Тој доаѓа на чело на владата откако беше избран за лидер на владејачката Лабуристичка партија во петокот, наследувајќи го Стармер на функцијата.
Неговите колеги објавија дека во своето прво обраќање како премиер, тој ќе нагласи дека е целосно свесен за тоа како честите промени на чело на државата ја обележаа последната деценија, како и дека ќе им ветат на граѓаните постабилна и поодговорна влада.
Слични ветувања даде и Кир Стармер кога ја презеде функцијата премиер пред две години.
Сепак, минатиот месец тој ја објави својата оставка, по низа политички грешки и лоши проценки што сериозно ја поткопаа неговата доверба, како во партијата, така и меѓу граѓаните.
Бернам беше единствениот кандидат за претседател на Лабуристичката партија, а тој доби поддршка од дури 379 од вкупно 403 пратеници на Лабуристичката партија во Долниот дом на британскиот парламент.
Церемонија во Бакингемската палата
Стармер ќе ја напушти Даунинг стрит во понеделник наутро за Бакингемската палата, каде што формално ќе му ја предаде оставката на кралот Чарлс III.
Недолго потоа, Бернам ќе пристигне во палатата, на кого кралот ќе му го довери мандатот за формирање нова влада.
Берам официјално ќе стане премиер за време на традиционалната церемонија позната како „бакнување раце“, иако самиот чин одамна престана да се извршува.
Улогата на кралот денес е чисто церемонијална и е потсетник на времето кога британскиот монарх имал вистинска политичка моќ и самиот го избирал премиерот.
Денес, негова должност е формално да му го довери мандатот на лидерот на партијата што има мнозинство во Долниот дом на Парламентот.
Изборите се опционални
Британскиот парламентарен систем ѝ дозволува на владејачката партија да го промени својот лидер, а со тоа и премиерот, без да распише општи избори.
Редовните парламентарни избори не мора да се одржат пред 2029 година, но Бернам ќе има можност да ги распише порано доколку смета дека постојат политички причини за тоа.
Први потези на новиот премиер
По церемонијата во Бакингемската палата, Бернам ќе оди на Даунинг стрит, каде што, според традицијата, ќе се обрати на јавноста за прв пат пред официјалната резиденција на британскиот премиер.
Поранешниот градоначалник на пошироката област на Манчестер објави дека сака да ја направи британската политика помалку раздорна и помалку токсична, да го подобри животниот стандард на граѓаните низ целата земја и да го врати оптимизмот за кој верува дека на Велика Британија ѝ недостасувал во претходните години.
„Ќе работам на изградба на нова политичка култура. На оваа земја очајно ѝ е потребно тоа“, рече Бернам по неговиот избор за лидер на лабуристите.
Сепак, и поддржувачите и критичарите очекуваат дека наскоро ќе презентира конкретни мерки со кои планира да ги исполни дадените ветувања.
Основачот на манчестерскиот новински портал „Мил“, Џоши Херман, кој со години ја следи политичката кариера на Бернам, верува дека успехот на новата влада ќе зависи првенствено од економијата.
„Сè ќе има смисла само ако Велика Британија постигне силен економски раст, бидејќи неговиот недостаток со години го попречува развојот на земјата“, рече Херман.
Новиот кабинет е под јавен надзор
Големо внимание ќе биде насочено и кон составот на владата на Бернам.
Се очекува тој да направи значајни промени во кабинетот на Стармер, особено кога станува збор за министерот за финансии, како и за министрите за надворешни работи и за внатрешни работи.
Сепак, Бернам во петокот изјави дека сè уште не донел конечна одлука за тоа кој ќе ги зазема клучните министерски позиции, пишува Би-Би-Си.
Поглед на мандатот на Стармер
Во своето прво обраќање како лидер на лабуристите, Бернам го пофали успехот на својот претходник и рече дека ќе продолжи да гради врз темелите што ги поставил Стармер.
Стармер го презеде раководството на Лабуристичката партија во 2020 година по еден од најтешките изборни порази во историјата на партијата, а четири години подоцна ги доведе до убедлива победа на општите избори.
Сепак, предизвиците на водењето на земјата на крајот го обележаа неговиот мандат.
За време на последниот час на премиерот во парламентот, Стармер ги бранеше резултатите од неговата влада, истакнувајќи ја поддршката за Украина на меѓународно ниво, но и домашните реформи како што се посилна заштита на работничките права, намалување на детската сиромаштија, донесување закон што ќе спречи институционално прикривање по големи трагедии, како и зголемување на средствата за одбрана.
„Горд сум што ја оставам оваа земја во подобра состојба отколку што ја најдов“, рече Стармер на крајот од својот говор.