Случајот со 61-годишна жена од Велес, која беше касната од пајак црна вдовица додека работела на нива во селото Еловец и поради сериозните симптоми беше префрлена на Клиниката за токсикологија во Скопје, повторно го отвори прашањето колку е опасен овој пајак и дали навистина живее во Македонија.
Според лекарите од Општата болница во Велес, жената почувствувала силни болки во раката и грбот, вртоглавица и грчеви по целото тело, а пајакот што ја каснал бил донесен во болницата, каде што било потврдено дека станува збор за црна вдовица.
Од болницата посочиле дека не паметат ваков случај во последните четири децении.
Иако ваквите случаи се многу ретки, експертите предупредуваат дека црната вдовица навистина е присутна во Македонија, особено во потоплите и посувите региони, и дека нејзиното каснување може да предизвика сериозни здравствени последици доколку не се побара навремена лекарска помош.
Црна вдовица – Еден од најотровните пајаци во Европа
Црна вдовица (Latrodectus tredecimguttatus), позната и како европска или медитеранска црна вдовица, се смета за еден од најопасните пајаци во Европа.
Женките се препознатливи по сјајното црно тело, најчесто украсено со црвени точки или дамки на стомакот, иако кај некои примероци тие можат да бидат многу слабо изразени.
Нејзиниот отров содржи силен невротоксин наречен алфа-латротоксин, кој влијае врз нервниот систем.
За разлика од многу други пајаци, кај кои каснувањето предизвикува само локална болка, кај црната вдовица симптомите можат брзо да се прошират низ целото тело.
Во првите минути каснувањето често изгледа безопасно и остава само мала црвена точка.
Сепак, во следните неколку часа може да се појават силни мускулни грчеви, интензивна болка, потење, гадење, повраќање, покачен крвен притисок и забрзана работа на срцето. Медицината оваа состојба ја нарекува латродектизам.
Благодарение на современото лекување, смртните случаи денес се исклучително ретки, но каснувањето може да биде опасно, особено кај деца, постари лица и луѓе со хронични заболувања.
Ја има ли црна вдовица во Македонија?
Иако многумина веруваат дека црната вдовица не живее во Македонија, научните истражувања покажуваат спротивно.
Видот е регистриран во нашата земја, но неговата распространетост е ограничена и најчесто се поврзува со суви, топли и карпести предели.
Најголема веројатност за нејзино присуство има во јужните и централните делови на државата, особено во области со медитерански климатски влијанија. Пајакот најчесто се засолнува под камења, во ниска сува вегетација, меѓу купишта дрва, во лозја, ниви, напуштени објекти и на други мирни места каде што ретко има човечко присуство.
Токму карпестите предели околу Велес се сметаат за едни од местата каде што овој вид природно се среќава, што го потврдува и последниот случај од селото Еловец.
Не напаѓа без причина
И покрај репутацијата што ја има, црната вдовица не е агресивен пајак. Таа најчесто се обидува да избега при средба со човек и каснува само кога ќе се почувствува загрозена, односно кога случајно ќе биде притисната со рака, нагазена или затисната при работа во поле, лозје или градина.
Токму затоа најголем број каснувања се случуваат кај земјоделци, луѓе кои собираат дрва или работат на места со густа вегетација и камења.
И претходно имало случаи во Македонија
Иако ваквите инциденти се исклучително ретки, тие не се непознати во земјава.
Македонски токсиколози уште пред повеќе од две децении објавиле медицински труд во кој се опишани неколку пациенти каснати од црна вдовица, кај кои биле регистрирани различни степени на труење, од силни болки и мускулни грчеви до посериозни компликации.
Последниот случај од Велес уште еднаш потсетува дека црната вдовица е дел од македонската фауна и дека, иако средбите со неа се многу ретки, потребна е претпазливост при работа во природа во текот на летните месеци.
Доколку по каснување од непознат пајак се појават силна болка, грчеви, вртоглавица или други изразени симптоми, лекарите советуваат веднаш да се побара медицинска помош, бидејќи брзата реакција е клучна за успешно лекување.
ВИ