Цените на авионското гориво, кои речиси се дуплираа во првите недели од војната во Иран, сега се во значителен пад.
Авиокомпаниите потоа го искористија скокот на трошоците како оправдување за зголемување на цените на билетите и разните такси.
Сепак, иако горивото стана значително поевтино во последните два месеци, цените за патниците останаа исти, пишува CNN.
Кога цените на горивата се зголемија, авиокомпаниите ги префрлија трошоците на потрошувачите.
„Немавме избор“, рече извршниот директор на Делта, Ед Бастијан, минатата недела, потсетувајќи на речиси 2 милијарди долари дополнителни трошоци за гориво со кои се соочија големите превозници во овој квартал.
Пониски трошоци
Сепак, цените на горивата се намалија во последните два месеци, но компаниите не планираат да ги повлечат зголемувањата на цените.
Бастијан рече дека цените на билетите сега се на „вистинско ниво“, и покрај „значително“ пониските трошоци.
Одржувањето на високите цени на билетите е првенствено последица на силната побарувачка – луѓето едноставно се подготвени да платат повеќе за време на летната сезона на патувања.
Покрај тоа, достапни се помалку места.
Имено, истите фактори на понуда и побарувачка што ги одржуваат цените на билетите високи, доведоа и до пад на цената на горивото за авиони.
Побарувачката за гориво се намали бидејќи компаниите го намалија бројот на летови, додека американските рафинерии истовремено го зголемија производството за да ги искористат повисоките цени, објаснува независниот аналитичар за нафта Том Клоуз.
Овие два фактори предизвикаа спот цените на горивото за авиони да паднат за 40% од нивниот врв во април, според податоците од индустриското здружение „Ерлајнс за Америка“ до 25 јуни.
Во меѓувреме, речиси сите цени на билетите се од 15 до 20 проценти повисоки од минатата година, според податоците од „Дојче банк секјуритиз“.
„Цените се диктирани од пазарните услови, а не од цената на горивото“
Авиокомпаниите ги зголемија цените осум пати од пролетта, последниот пат пред само две недели, според Мајк Линеберг, аналитичар во истата банка.
Линеберг истакнува дека цените се повисоки и поради помалиот број седишта, што е последица на откажувањето на помалку популарните и поевтини летови.
Затворањето на „Спирит ерлајнс“ во мај дополнително ја влоши ситуацијата.
Самите лидери на авиокомпаниите јавно признаа дека цените на билетите се најмногу под влијание на понудата на седишта и побарувачката за летови, а не на цената на горивото.
„(Цените) ќе бидат диктирани од пазарните услови, а не од некоја академска формула или пресметана цел за враќање на трошоците“, рече извршниот директор на „Саутвест ерлајнс“, Боб Џордан, за време на априлскиот повик за приходите.
Тоа не значи дека скокот на цените на горивата не бил скап за индустријата.
Авионскиот трошок е втор најголем трошок – комерцијален авион со една патека троши приближно 800 галони на час.
Трите најголеми американски компании – Делта, Американ и Јунајтед – потрошија милијарда долари повеќе за гориво само во вториот квартал.
Без намалување на цените
Сепак, Линенберг тврди дека авиокомпаниите ќе го покријат тој трошок преку повисоки цени на билетите.
Дополнителни пари се многу потребни на голем дел од индустријата, особено на помалите нискобуџетни превозници.
„Само помислете на бројот на превозници кои не се вратиле на одржлива профитабилност од Ковид – не можете да губите пари со години и да очекувате да преживеете“, рече тој.
Веројатно ова е причината зошто компаниите не брзаат да ги намалат цените.
„Колку подолго потрошувачите ги плаќаат овие цени и колку повеќе авиокомпаниите се навикнуваат на овој вид приходи, толку е поголема веројатноста дека ќе останат“, им рече на инвеститорите во април Ендру Ночела, главен комерцијален директор на Јунајтед.
Иако се очекуваат малку поевтини билети на есен, тоа е нормален пад по летната сезона.
Експертите сè уште очекуваат цените да бидат повисоки на есен во споредба со 2025 година.
„Ова не е ситуација каде што треба да очекуваме цените на авионските билети едноставно да се намалат“, вели Зак Гриф, автор на билтенот за авијација „From the Tray Table“.
„А таксите за багаж станаа трајни. Нема да видите компании да се откажуваат од нив.“
Патниците се огорчени
Патниците на аеродромот Њуарк изјавија за CNN дека не се задоволни од високите цени, но не се изненадени.
„Така е секогаш“, рече Бан Морел, кој платил такса од 100 долари за два багажа, заедно со повратен билет за Порторико од 400 долари.
„Сè секогаш се зголемува, но се чини дека никогаш не се враќа како што беше.“
Морел вели дека не знае дали ќе патува помалку поради повисоките цени, но додава:
„Секако ќе патувам со помалку багаж.“
Мајкл Боениш, 67, и неговата сопруга покажаа слична неволна резигнација додека чекаа багаж по враќањето од одмор во Европа.
„Цените се зголемуваат веднаш, а им треба цела вечност за да се вратат. Претпоставувам дека се помирив со тоа“, рече тој.
Сепак, тој не е задоволен од она што го добива за своите пари.
„Авионскиот пат е единственото нешто што ми се влоши во животот“, рече Боениш.
„Мислевме дека веќе ќе летаме преку Атлантикот за три часа. Наместо тоа, сте збиени во седиште во кое никој поголем од мене повеќе не може да се смести.“
Сепак, некои патници во Њуарк рекоа дека и покрај повисоките цени, тие не се откажуваат од своите планирани летови ова лето.
Шејн Харис се враќаше од патување во Вашингтон со својот сопруг Стефон и синот Лангстон.
Семејството планира уште три патувања со авион ова лето – до Атланта, Индијанаполис и Португалија.
„Мислам дека летаме повеќе поради активностите на нашите деца“, рече таа. „Тоа стана неопходност.“